Bunlar ABŞ prezidenti Cozef Baydenin Ukraynaya uzun mənzilli raketlərdən istifadə etməyə və Rusiya ərazisindəki hədəfləri vurmağa icazə verdiyi məlum olduqdan sonra ilk zərbələr idi. Eyni gün Rusiya prezidenti Vladimir Putin Rusiyanın nüvə doktrinasında həftələr əvvəl edilən dəyişikliyi imzaladı.
Bu dəyişikliyə əsasən, qeyri-nüvə ölkəsinin zərbəsi nüvə ölkəsinin dəstəyi və ya iştirakı ilə həyata keçirilirsə, Rusiya qeyri-nüvə ölkəsinin zərbəsini də nüvə silahının tətbiq edilməsi üçün əsasa çevirmək hüququnu özündə saxlayır. ABŞ prezidenti Donald Tramp seçildikdən sonra belə bir təəssürat və ümumi gözlənti yaranmışdı ki, Ukraynada müharibə bitmək üzrədir, bitməsə də, dayandırılacaq, çünki bu, Trampın əsas kampaniya vədlərindən və ya mövqelərindən biri idi.
Lakin əslində müharibənin yeni gərginlik mərhələsinə, yeni səviyyəyə, bir addım və ya bəlkə də bir neçə addım yuxarıya qədəm qoyduğu bir mənzərə var. Belə bir qiymətləndirmə var ki, demokrat administrasiyası bunu Trampın işini çətinləşdirmək üçün edir. Əgər Tramp müharibəni bitirmək üçün səylər göstərməyə ciddi şəkildə hazırdırsa, o, vəzifəni üzərinə götürərək, ilklərdən biri kimi Ukraynaya verilmiş bu icazəni ləğv edəcək.
Hərbi nöqteyi-nəzərdən Ukraynanın uzun mənzilli raket zərbələri ilə cəbhədə onun üçün əlverişli olmayan vəziyyəti əsaslı şəkildə poza biləcəyini düşünmək bəlkə də sadəlövhlükdür. Ukrayna sadəcə olaraq uzun mənzilli raketlərin cəlb edilməsi ilə vəziyyəti saxlaya, tam dağılmasının qarşısını ala bilər. Əlbəttə, Trampın sövdələşmə, ticarət ilə müharibənin dayandırılmasına çalışacağını nəzərə alsaq, bu, hətta onun üçün faydalıdır.
Bunun üçün isə Ukraynanın tamamilə dağılmaması lazımdır. Buna görə də böyük sual budur ki, Baydenin icazəsi Trampın əleyhinədir, yoxsa ABŞ-nin yeni prezidentinin xeyrinədir, sonra müharibəni dayandırmaq işində özünəinamlı mövqedən çıxış etmək baxımından onun üçün faydalıdır? Bəli, Trampın komandası Baydenin qərarını sərt şəkildə tənqid edib.
Amma ən azından nə qədər faydalı olsa da, Trampın bunu alqışlaması qəribə olardı. Təkrar edirik, birmənalı olaraq hər hansı bir variantı iddia etmək bəlkə də ciddi deyil, lakin müvafiq olaraq Baydenin qərarının Trampın əleyhinə olduğunu çətin ki, iddia edə bilərik. Üstəlik, nəhayət, çox mürəkkəb müharibəni onun gərginlik dərəcəsini qaldırmaqla deyil, başqa cür necə dayandırmaq olar? Söhbət o qaldırmadan gedir ki, nəticələrinin ağırlığı riski “ət və qan” alsın, müharibənin dondurulmasında mövcud olan psixoloji və siyasi çətinlikləri aradan qaldırmaq mümkün olsun.
Bir tərəfdən, nüvə apokalipsisi ilə bağlı gözləntilər nəzəri cəhətdən təbii olaraq əsaslı görünür, lakin bu, praktikada zamansız və ya şişirdilmiş variantdır. Bununla belə, gərginlik səviyyəsinin artması tamamilə idarəolunan kimi görünsə də, ölkəmizin bölgəmizdə ola biləcək mümkün metastazlarla bağlı daha ayıq və sayıq olması hələ də çox vacibdir.
Asif Cəfərov
Ordu.az
