Roma Papası heç kimin onu çağırmadığı bir bağa daxil olub. Əslində bu qalmaqallı bəyanatın müəllifi Avropa İttifaqının xarici əlaqələr və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Cozef Boreldir. Borel bu bəyanatı bu yaxınlarda verib.
Avropa İttifaqının xarici əlaqələr və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Roma Papasının “Ukrayna cəsarət tapmalı və Rusiya ilə danışıqlara getməlidir, çünki cəbhədə vəziyyət ağırdır və növbəti qurbanlardan qaçmaq lazımdır” bəyanatına belə cavab verib. Roma Papası Kiyevin effektiv vasitəçi axtarmalı olduğunu açıqlayıb, hətta, məsələn, Türkiyənin buna hazır olduğunu qeyd edib.
Son vaxtlar Ukraynanın bir sıra yüksək rütbəli şəxslərinin, o cümlədən prezident Zelenskinin Vatikana səfər etdiyi barədə qeyri-rəsmi məlumatlar olsa da, təbii olaraq Ukrayna hökuməti Papanın bəyanatına mənfi reaksiya verib. Sual yaranır ki, nə üçün? Digər Avropa liderləri, NATO Baş katibi də Papanın bəyanatına qarşı olduqlarını bildirsələr də, onların heç biri diplomatik etika sərhəddini keçməyə cəsarət etmədi. Üstəlik də söhbət ekvivalent xadimdən yox, katolik dünyasının ruhani liderindən gedir.
Bu arada, Papanın statusunu da nəzərə alsaq, Cozef Borelin bəyanatı açıq şəkildə diplomatik etikanın müəyyən edilmiş ölçülərini aşır və başqa sözlə, Papanın “ona aidiyyatı olmayan məsələlərə burnunu soxması” mənasına gəlir. Şübhə yoxdur ki, Borelin həmin bəyanatı yalnız Papanın təklifi ilə razılaşmama ilə əlaqəli ola bilməzdi. Belə sərt reaksiya onu deməyə əsas verir ki, Papanın təklifi sadəcə olaraq müsahibə zamanı səslənən təklif və ya baxışdan, nəsihətdən daha dərindir.
Buna görə də sual yaranır ki, bəlkə də hələ bəyanatdan əvvəl Brüsseldə kifayət qədər emosional enerjilərin toplanması, Roma Papasının verdiyi nəsihətlə bağlı enerjilərin dolması kontekstində Papanın səsləndirdiyi nəsihətin dipnotlarında hansı təbəqələr var? Məsələ burasındadır ki, Vatikan təkcə katolik dünyasının mənəvi mərkəzi deyil. Əlbəttə, Vatikanın bu gün imperiyaları taclandırmaq hüququ yoxdur, lakin o, şübhəsiz ki, kifayət qədər böyük maliyyə və iqtisadi strukturlarda iştirak edərək, dünyanın ən böyük və ən nüfuzlu qütblərindən biridir.
Görünür ki, bu qütbün və Brüsselin Ukrayna müharibəsi və buna görə də bəlkə də daha geniş spektrli beynəlxalq hadisələr ilə bağlı yanaşmaları ciddi şəkildə fərqlənir. Bu, region üçün də ayıq-sayıqlıq məsələsidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Roma Papası Qafqazdakı vəziyyətə, xüsusən də Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinə dəfələrlə toxunub və bunun Vatikanın diqqətinin, marağının obyekti olduğuna, həm birbaşa, həm də əslində dolayı yolla belə olacağına şübhə yoxdur.
Asif Cəfərov
Ordu.az
