Lakin bu ifadə belə təəssürat yaradır ki, telefon danışığını siyasi qiymətləndirmələrdən “qorumağa” cəhd edilib. Hər halda, hazırkı regional və beynəlxalq reallıqlar elədir ki, Ermənistan və İran Təhlükəsizlik Şurası katiblərinin söhbətində iqtisadi məqsədlər çətin yer alsın. Yaxud, əgər belə məqsədlər varsa, onlar hiss olunan şəkildə siyasətlə, bu halda isə bəlkə də regional kanallarla bağlı gündəmlərlə əlaqəlidir.
Maraqlıdır ki, İran və Ermənistan Təhlükəsizlik Şurası katibləri arasında telefon danışığı Ermənistan xarici işlər nazirinin Ermənistan-Britaniya strateji dialoqunun ilk iclasının da keçiriləcəyi Londona yola düşdüyü gün baş verir. Yeri gəlmişkən, daha bir diqqətçəkən məqam Böyük Britaniyanın xarici işlər nazirinin həmin gün dəyişdirilməsidir. Keçmiş nazir Fələstin tərəfdarı etirazçılara qarşı hörmətsiz ifadələrə görə istefa verdikdən sonra Britaniya xarici işlər naziri Ceyms Kleverli daxili işlər naziri təyin edilib.
Daha maraqlısı isə odur ki, Ceyms Kleverlinin yerinə 2010-16-cı illərdə Baş nazir vəzifəsini tutmuş Britaniyanın keçmiş Baş nazirlərindən biri Devid Kemeron xarici işlər naziri təyin edilib. Yeri gəlmişkən, Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxması ilə bağlı referendum onun səlahiyyət müddəti ərzində keçirilib və təsdiqlənib. Kemeron təyinatı ilə bağlı deyib ki, öz təcrübəsinin Britaniyaya mövcud çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək edəcəyinə ümid edir.
Keçmiş Baş nazirin çıxışının kontekstində bu gün Yaxın Şərqdə cərəyan edən və Qafqazın da “hövzəsi”ndə olduğu hadisələrin dayandığı şübhəsizdir. Bu mənada diqqətəlayiqdir ki, Ermənistan xarici işlər nazirinin Britaniyaya səfəri fonunda Təhlükəsizlik Şuraları katibləri səviyyəsində Tehran-İrəvan telefon danışığı gedir. Ancaq, əlbəttə, bu, sadəcə bir fon epizodudur. Ümumiyyətlə, bu gün geniş regional mənada vəziyyət elədir ki, İrəvanla Tehranın kifayət qədər təxribatçı və zəngin söhbət gündəliyi mövcuddur.
Yeri gəlmişkən, bu mənada o da çox xarakterikdir ki, məhz Ermənistan TŞ katibinin oktyabrın əvvəlində İrana etdiyi kifayət qədər dolğun və nümayəndəli, hətta Prezident Rəisi tərəfindən qəbul edilmə səviyyəsində baş tutan səfər zamanı İranın Ermənistan-Azərbaycan sərhədində müşahidəçi yerləşdirməyə hazır olması fikri səsləndirilmişdi. İran mətbuatının məlumatına görə, həmin fikri İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ifadə etmişdi.
Yeri gəlmişkən, İranın Ermənistandakı səfirinin də son təxribat xarakterli açıqlamalarına nəzərə salsaq, TŞ katibləri arasında telefon danışığı zamanı həmin fikrə istinad ola bilərdi. Çünki həm İlham Əliyev, həm də Rəcəb Ərdoğan son iki həftə ərzində bir neçə dəfə müxtəlif platformalarda Ermənistanın Azərbaycan qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirməsinin zəruriliyindən danışıblar.
Eyni zamanda diqqətəlayiqdir ki, İran Prezidenti Rəisi bir neçə gün əvvəl Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının Assambleyası çərçivəsində həm Ərdoğan, həm də İlham Əliyevlə görüşüb.
Aqil Məmmədov
Ordu.az
