Ordu.az xəbər verir ki, “Boeing” tərəfindən təhvil verilən və WT001 olaraq adlandırılan “Mk1” platforması Birmingemdə yerləşən “STS Aviation Services” müəssisəsində aparılan işlərdən sonra RAF “Lossiemouth” aviabazasına çatdırılıb.
Məlumata görə, təyyarə rəsmi olaraq RAF inventarına daxil olaraq 8-ci eskadrilyanın tərkibində xidmətə başlamazdan əvvəl sınaq və qiymətləndirmə fəaliyyətlərini davam etdirəcək.
“Wedgetail”in xidmətə daxil olması Böyük Britaniyanın uzun müddətdir gecikmələrlə üzləşən hava müşahidə proqramı üçün kritik dönüş nöqtəsi hesab olunur. Proqram istismardan çıxarılan E-3D “Sentry” donanmasını əvəz etməyi hədəfləyir.
Tam əməliyyat hazırlığına çatdıqdan sonra E-7 “Wedgetail”in uzunmənzilli hava müşahidəsi, döyüş idarəetməsi və komanda-idarəetmə sahəsində Britaniya və müttəfiq qüvvələrə mühüm imkanlar təqdim edəcəyi bildirilir. RAF “Lossiemouth” bazasının komandanı qrup kapitanı Sara Bruin təyyarənin təhvil verilməsini RAF-ın yeni nəsil hava müşahidə imkanlarının tətbiqi baxımından “mühüm addım” adlandırıb.
Qeyd olunub ki, Böyük Britaniya əvvəlcə beş ədəd “Wedgetail” almağı planlaşdırsa da, 2021-ci ildə müdafiə büdcəsində aparılan genişmiqyaslı ixtisarlar nəticəsində sifariş üç təyyarəyə endirilib. Proqram təyyarələrin modifikasiya və sertifikatlaşdırma proseslərindəki gecikmələr səbəbindən uzun müddətdir təzyiq altında idi.
E-7 “Wedgetail” “Boeing 737” platforması əsasında hazırlanmış və geniş ərazi üzrə hava vəziyyətini formalaşdıra bilən qabaqcıl radar sistemi ilə təchiz edilmiş müasir erkən xəbərdarlıq təyyarəsi hesab olunur. Platforma hava hədəflərinin aşkarlanması və izlənməsi ilə yanaşı, hava əməliyyatlarının koordinasiyası və şəbəkə mərkəzli müharibə mühitində komanda-idarəetmə funksiyalarını da yerinə yetirir.
“Wedgetail”in təhvil verilməsi Böyük Britaniyanın son illərdə həyata keçirdiyi daha geniş müşahidə və dəniz təhlükəsizliyi modernləşdirmə proqramının bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Krallıq Donanması mart ayında Cəbəllütariq ətrafındakı əməliyyatlarda ANAFI “Parrot” tipli kvadrokopter pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etməyə başlamışdı.
Bu sistemlərin dəniz müşahidəsi, qüvvələrin qorunması və kəşfiyyat toplama imkanlarını gücləndirməsi nəzərdə tutulur. Elektro-optik sensorlarla təchiz edilən yüngül elektrik pilotsuz uçuş aparatları qısamənzilli hava kəşfiyyatı və gəmi izlənməsi daxil olmaqla real vaxt rejimində yüksək keyfiyyətli görüntülər təqdim edə bilir.
Bundan əlavə, Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyinin innovasiya bölməsi 2025-ci ilin dekabrında kəşfiyyat və müşahidə əməliyyatlarında aldatma cəhdlərini aşkarlaya və qarşısını ala biləcək avtonom sensor sistemlərinin hazırlanmasını sürətləndirmək məqsədilə 1 milyon funt-sterlinq dəyərində müsabiqə başladıb.
2025-ci ilin noyabrında isə Britaniya Quru Qoşunlarının artilleriya bölmələri “Elbit Systems UK” tərəfindən hazırlanmış ilk yerüstü müşahidə radar sistemlərini təhvil alıb. Bu sistemlərin həm müşahidə, həm də artilleriya atəşinin korrektəsi tapşırıqlarında istifadə edilərək döyüş meydanında situasiya məlumatlılığını və şəxsi heyətin sağqalma qabiliyyətini artırması planlaşdırılır.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
