Ordu.az xəbər verir ki, 2029-cu ildə tamamlanması planlaşdırılan layihə şirkətin daha geniş pilotsuz uçuş aparatı mühərrik portfeli çərçivəsində təxminən 500 milyon dollarlıq investisiya planı ilə dəstəklənir.
Əsasən Birgə Döyüş Təyyarəsi (CCA) və digər insansız platformalar üçün nəzərdə tutulan mühərrik Cənubi Koreyada hazırlanmış və starter-generator sisteminin birbaşa mühərrik valına inteqrasiya edildiyi ilk mühərrik olacaq.
Sistemin avtonom döyüş təyyarələrinin ehtiyac duyduğu sensorlar, radarlar və radioelektron mübarizə sistemləri üçün 100 kilovata qədər elektrik enerjisi istehsal etmək imkanına malik olacağı bildirilib.
Məlumata görə, CCA konsepsiyası hərbi aviasiyada son nəslin ən mühüm dönüşlərindən biri hesab olunur.
Bu modeldə pilotlu döyüş təyyarələri tək fəaliyyət göstərmir. Onları müşayiət edən avtonom insansız “qanad adam” platformaları sensorların fəaliyyət radiusunu genişləndirir, təhlükə riskini azaldır və bir missiyanın daşıya biləcəyi sursat həcmini artırır.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri “Anduril” və “General Atomics” ilə birlikdə öz CCA konsepsiyasını inkişaf etdirərkən, Avstraliya da MQ-28 “Ghost Bat” platforması ilə oxşar yanaşma tətbiq edir.
Cənubi Koreyanın bu kateqoriya üçün xarici mühərriklərdən asılı olmaq əvəzinə yerli mühərrik sistemi hazırlamağa üstünlük verməsi bütün kritik texnologiya zəncirinin milli imkanlarla qurulması məqsədi kimi qiymətləndirilir.
Yeni mühərrikin yüksək bypasslı turbofan konstruksiyasının əsas prioriteti maksimal dartı qüvvəsi deyil, yanacaq səmərəliliyidir. Bu yanaşma yüksək sürətli hava döyüşü performansından daha çox uzunmüddətli uçuş və geniş əməliyyat radiusu tələb edən CCA platformaları üçün uyğun hesab olunur.
Yüksək bypasslı turbofan mühərrikləri havanın böyük hissəsini mühərrik nüvəsinin ətrafından keçirərək aşağı bypasslı səsdən sürətli mühərriklərlə müqayisədə daha səmərəli dartı qüvvəsi yaradır.
Bu isə uzun əməliyyat müddəti, daha geniş uçuş məsafəsi və aşağı istismar xərci deməkdir. Mühərrik valına inteqrasiya edilən 100 kilovatlıq starter-generator sistemi müasir insansız döyüş platformalarının ən kritik texniki ehtiyaclarından birinə həll təqdim edir.
Qabaqcıl sensor paketləri, AESA radarları, radioelektron mübarizə sistemləri və avtonom qərarvermə proseslərini idarə edən prosessorlar əvvəlki nəsil pilotsuz uçuş aparatlarının nəzərdə tutulmadığı səviyyədə enerji istehlak edir.
“Hanwha Aerospace” ayrıca köməkçi enerji bloku əvəzinə generatoru birbaşa mühərrik sisteminə inteqrasiya etməklə çəki, texniki xidmət ehtiyacını və sistem mürəkkəbliyini azaltmağı hədəfləyir.
May ayında elan edilən 4 500 funt sinfinə məxsus mühərrik “Hanwha Aerospace”in Cənubi Koreya hökumətinin dəstəyi ilə formalaşdırdığı geniş mühərrik ailəsinin yalnız bir hissəsini təşkil edir.
“Defence Blog”un 2025-ci il noyabrın məlumatına görə, Cənubi Koreyanın LOWUS adlı aşağı görünmə imkanına malik insansız “qanad adam” layihəsi üçün hazırlanmış 5 500 funt sinfinə məxsus aşağı bypasslı turbofan mühərrik də 2026-cı ilin yanvarında yer sınaqlarına başlayıb.
Cənubi Koreyanın Müdafiə İnkişaf Agentliyi (ADD) ilə birgə hazırlanan bu mühərrikin LOWUS prototipində müvəqqəti həll kimi istifadə olunan Ukrayna istehsalı AI-222 mühərrikini əvəz etməsi planlaşdırılır.
Şirkət bununla yanaşı orta hündürlükdə fəaliyyət göstərən insansız platformalar üçün 1 400 at gücünə malik turboprop mühərrik və aşağı radara görünmə qabiliyyətli platformalar üçün 10 000 funt sinfinə məxsus turbofan mühərrik üzərində də çalışır.
Bu yanaşma Cənubi Koreyanın yalnız bir proqram üçün deyil, orta hündürlüklü kəşfiyyat pilotsuz uçuş aparatlarından qabaqcıl avtonom döyüş təyyarələrinə qədər bütün insansız hava ekosistemi üçün sənaye bazası yaratmaq niyyətində olduğunu göstərir.
“Hanwha Aerospace” inkişaf prosesini sürətləndirmək və xərcləri azaltmaq üçün təbəqəli istehsal texnologiyasından istifadə edəcəyini açıqlayıb. Rəqəmsal dizayn əsasında qat-qat hissə istehsalına əsaslanan bu üsul ənənəvi emal metodlarının yarada bilmədiyi mürəkkəb həndəsi konstruksiyaların hazırlanmasına imkan verir, hissə sayını azaldır və layihə dəyişikliklərindən fiziki sınaq mərhələsinə keçidi aylardan həftələrə endirir.
Şirkət rəsmiləri bildiriblər ki, investisiyanın əsas səbəblərindən biri qlobal CCA və insansız platforma bazarının sürətlə böyüməsidir.
“CCA və insansız platformalara qlobal tələbat artdıqca bu sistemlərin genişmiqyaslı istifadəsində mühərrik sistemləri həlledici rol oynayacaq. Bu proqram “Hanwha Aerospace”i müştərilərin ehtiyac duyduğu performans, xərc səmərəliliyi və çatdırılma sürətini təmin edə biləcək mövqeyə gətirir”, - deyə şirkətin açıqlamasında bildirilib.
Qeyd olunub ki, mühərrikin yüksək bypasslı quruluşu yalnız hərbi deyil, kiçik biznes təyyarələri və müxtəlif mülki hava platformaları üçün də potensial yaradır. Bu isə inkişaf xərclərinin daha geniş istehsal həcmi üzərinə bölüşdürülməsinə və hərbi istifadəçilər üçün vahid xərcin azalmasına imkan verə bilər.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
