Ordu.az xəbər verir ki, “Lockheed Martin” tərəfindən Slovakiya Hərbi Hava Qüvvələri üçün istehsal edilən son təyyarə ABŞ-dəki hava bazasında Slovakiyaya təhvil verilib.
Slovakiya 2018-ci ilin dekabrında tək və iki oturacaqlı C/D konfiqurasiyalarını əhatə edən ümumilikdə 14 ədəd F-16 “Blok 70” döyüş təyyarəsi üçün təxminən 1,58 milyard avro dəyərində müqavilə imzalamışdı. Bu sifariş çərçivəsində Slovakiya Hərbi Hava Qüvvələri üçün istehsal edilən son təyyarə də ABŞ-də keçirilən mərasimlə təhvil verildi.
Təlim prosesinin tamamlanmasından sonra F-16-ların mərhələli şəkildə Slovakiyaya köçürüləcəyi bildirilib. Proqram çərçivəsində yalnız platforma təhvili deyil, 22 pilot və 160 texniki xidmət heyətinin təlimi də yer alıb.
Sözügedən tədarük Slovakiya Hərbi Hava Qüvvələrinin inventarında uzun illər xidmət edən və 2023-cü ildə Ukraynaya verilən “MiQ-29” döyüş təyyarələrinin yerini almaq məqsədilə həyata keçirildi.
İlk təhvil və yerləşdirilmə
İlk iki F-16 “Blok 70” təyyarəsi 2024-cü ilin yanvarında Slovakiyaya təhvil verilmiş, lakin pilot təlimi səbəbindən ABŞ-də saxlanılmışdı. Bu təyyarələr 2024-cü ilin iyulunda Slovakiyaya köçürülüb.
Yeni nəsil döyüş təyyarələri “Sliaç” Hava Bazasında yerləşən 81-ci Hava Qanadına bağlı 1-ci Qırıcı Eskadrilyanın inventarına daxil edilib. “Lockheed Martin” 2025-ci ilin dekabrı etibarilə Slovakiya üçün istehsal edilən bütün F-16 “Blok 70” təyyarələrinin istehsalının tamamlandığını açıqlamışdı.
Texniki xidmət və logistika infrastrukturu qurulur
Proqramın davamlılığı baxımından kritik digər addım isə yerli texniki xidmət infrastrukturunun yaradılması olub. Slovakiyanın “Letecké opravovne Trenčín” şirkəti ilə Norveçdə yerləşən “Kongsberg Aviation Maintenance Services” arasında F-16-ların texniki xidməti və təmirinə dair əməkdaşlıq sazişi imzalandı.
F-16C “Blok 70/72”
Bu çərçivədə təyyarələrin texniki xidmət işləri Slovakiya Müdafiə Nazirliyinə məxsus Trençindəki LOTN müəssisələrində həyata keçiriləcək.
Sözügedən müəssisə daha əvvəl L-39 “Albatros” təlim təyyarələri, L-410 “Turbolet” nəqliyyat təyyarələri və “Mi-8” helikopterləri üzrə ixtisaslaşmışdı.
Əlavə F-16 tədarükü gündəmdədir
Slovakiya hava məkanı müdafiəsində tam əməliyyat müstəqilliyi hədəfi istiqamətində donanmasını genişləndirməyi də gündəminə alıb. Bu çərçivədə 2026-cı ilin fevralı etibarilə ABŞ ilə əlavə 4 ədəd F-16 döyüş təyyarəsinin tədarükü üçün danışıqlara başlanıldığı bildirildi.
Yeni tədarükün mövcud parkın əməliyyat davamlılığını artırması və hava polisliyi vəzifələrində xarici asılılığı azaltması hədəflənir.
F-16 “Blok 70” döyüş təyyarəsi
F-16 “Blok 70/72” modernləşdirməsindən keçən reaktiv təyyarələr digər F-16-lara görə avadanlıq və struktur baxımından yüksəldildiyi üçün adətən 4++ nəsil kimi təsnif edilir. “Viper” modernləşdirməsində ən mühüm addım mövcud radar sisteminin “Northrop Grumman” istehsalı APG-83 AESA radarı ilə dəyişdirilməsidir.
APG-83 radarının inteqrasiyası ilə F-16-ların hədəf aşkarlama, izləmə və nişanalma qabiliyyətləri, eləcə də situasiya məlumatlılığı əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb. “Link-16” verilənlər bağlantısı sistemi sayəsində platforma hava və quru ünsürləri ilə real vaxt rejimində məlumat paylaşa bilən şəbəkə mərkəzli döyüş qabiliyyəti qazanıb.
F-16 “Blok 70”
F-16 “Blok 70/72” konfiqurasiyasında AESA radarının effektiv istifadəsini dəstəkləyən 6x8 düym ölçülü CPD (yüksək dəqiqlikli ekran), Avtomatik Yerə Çırpılmanın Qarşısını Alma Sistemi (GCAS) və daha texnoloji silah stansiyaları yer alır.
Bununla yanaşı təyyarə modernləşdirilmiş kokpit quruluşu və qabaqcıl radioelektron mübarizə sistemləri ilə daha yüksək tapşırıq effektivliyi təqdim edir. Platforma başda AIM-120 AMRAAM, AIM-9X “Sidewinder”, JDAM seriyalı sursatlar və AGM-88E HARM olmaqla geniş sursat çeşidi ilə uyğun hala gətirilib.
Bundan əlavə, F-16 “Blok 70/72” qabaqcıl hədəfləmə podları və istifadəçi seçiminə bağlı olaraq inteqrasiya edilə bilən IRST (Infrared Search and Track) podları ilə dəstəklənə bilir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
