Şirkət tərəfindən “tarixdə ilk pilotsuz səth və hava aparatı” (USA-V) kimi təqdim edilən “Regent Squire” sisteminin kəşfiyyat, müşahidə və nəzarət (ISR), logistika və döyüş axtarış-xilasetmə (CSAR) tapşırıqları üçün hazırlandığı bildirilir. Sistem həmçinin narkotiklərlə mübarizə və sualtı qayıqlara qarşı mübarizə (ASW) əməliyyatlarında da istifadə üçün nəzərdən keçirilir.
Uçuş-enmə zolağı tələb etməyən uçuş: yer effekti texnologiyası necə işləyir?
WIG pilotsuz uçuş aparatı qalxma mərhələsində hidrofoil sistemindən istifadə edir, daha sonra isə su səthinə yaxın, təxminən qanad açılımı qədər hündürlükdə uçuş həyata keçirir. Bu uçuş profili yer effekti nəticəsində yaranan hava yastığı təsirindən istifadə edərək qaldırıcı qüvvəni artırır və sürtünməni azaldır. Bunun sayəsində platformanın ənənəvi uçuş zolağına ehtiyac olmadan yüksək səmərəlilik və sürət təqdim etməsi hədəflənir.
Bu cür platformaların xüsusilə Sakit okeanda dağınıq əməliyyat konsepsiyasında mühüm rol oynaya biləcəyi hesab olunur. ABŞ qüvvələrinin Çinlə mümkün münaqişədə geniş coğrafiyada səpələnmiş şəkildə yerləşdirilməsi gözlənilir. İnfrastrukturun məhdud olduğu ərazilərdə fəaliyyət göstərəcək bölmələr üçün sürətli, çevik və aşağı riskli logistika həlləri ön plana çıxır. Mövcud hava və dəniz nəqliyyat vasitələrinin isə bu cür tapşırıqlarda həm intensiv istifadə olunacağı, həm də düşmən təhdidlərinə qarşı həssas qalacağı qeyd olunur.
Şirkətin məlumatına görə, səkkiz mühərrikli “Squire” prototipi Rod-Aylend ştatındakı Narragansett körfəzində keçirilən test zamanı üçmərhələli uçuş profilini uğurla tamamlayıb. Paylaşılan görüntülərdə sistemin su üzərində hərəkət, hidrofoil vasitəsilə sürüşmə və daha sonra havaya qalxma mərhələlərini həyata keçirdiyi görünür. Sınaq zamanı platformanın 40 knot-a qədər sürətə çatdığı və hündürlük qazandıqca hidrofoillərini geri çəkdiyi bildirilib.
Squire aparatının planlaşdırılan əməliyyat imkanları təxminən 50 funt (22,7 kq) yük daşıma və 100 dəniz mili məsafəni əhatə edir. Platformanın maksimal sürətinin isə təxminən 80 knot səviyyəsinə çatması nəzərdə tutulur.
Şirkət bildirir ki, aparatın daxili yük bölməsi 14x12x14 düym ölçülərindədir və ümumilikdə 2400 kub düym həcm təqdim edir. Bu sahənin logistika yükləri, ISR avadanlıqları və ya missiyaya uyğun xüsusi yüklər üçün istifadə oluna biləcəyi qeyd olunur. Bundan əlavə, sistemin məhdud təlim keçmiş iki nəfər tərəfindən sürətli şəkildə yenidən konfiqurasiya oluna bilən modul dizayna malik olduğu vurğulanır.
“Hava aparatı sürəti, dəniz platforması dayanıqlığı”
Şirkət “Squire” konsepsiyasının “hava aparatının sürət və manevr qabiliyyətini, pilotsuz səth aparatlarının dayanıqlığı ilə birləşdirdiyini” bildirir. ABŞ Sahil Mühafizəsinin testlərə icazə verməsindən sonra sistemin əməliyyat sərhədlərinin mərhələli şəkildə təsdiqləndiyi qeyd olunur.
“Regent” yaxın gələcəkdə “Squire” aparatının avtonomluq səviyyəsini və dəniz əməliyyatlarına uyğunluğunu artırmağı planlaşdırır.
ABŞ Dəniz Piyadaları yaxından izləyir
ABŞ Dəniz Piyadaları bildirir ki, “Squire” geniş su sahələrində sürətli personal və yük daşınmasını təmin etməklə bölmələrin düşmən təhdidlərinə məruz qalma riskini azalda biləcək alternativ platformalardan biri ola bilər.
ABŞ Dəniz Piyadaları Döyüş Laboratoriyasının (MCWL) layihə meneceri Metyu Koç bildirib ki, qurum hidrofoil dəstəkli WIG texnologiyaları üzrə tədqiqatları davam etdirmək üçün əlavə maliyyə əldə edib. MCWL-nin daha əvvəl 12 sərnişin və ya 3500 funt yük daşıya bilən “Viceroy” adlı pilotlu WIG platformasına da maraq göstərdiyi məlumdur.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
