Lakin eyni zamanda istər cavab zərbələri endirmək, istərsə də özünü müdafiə etmək baxımından Tehranın müəyyən imkanları saxladığı da etiraf olunur.
Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri general Den Keyn bu həftə bildirib ki, ABŞ ordusu 13 mindən çox hədəfi vurub. O, İranın hava hücumundan müdafiə sistemlərinə, hərbi dəniz qüvvələrinə və silah istehsalı zavodlarına qarşı zərbələrin yüksək faizlə həyata keçirildiyini qeyd edib.
Lakin bu göstəricilər respublikaçı prezidentin iddia etdiyi kimi İranın hərbi imkanlarının “tam məhv edilməsi” səviyyəsinə çatmır.
Dünyadakı münaqişələri izləyən ABŞ-də yerləşən “Armed Conflict Location & Event Data” təşkilatının müstəqil məlumatları göstərir ki, fevralın 28-də müharibə başlayandan etibarən çərşənbə gününədək İranın zərbələri nisbətən sabit və fasiləsiz şəkildə davam edib.
ABŞ-nin hansı hədəfləri vurduğuna, zəiflətdiyinə və İranın hansı imkanları saxladığına dair rəqəmlərlə baxış:
İranın hava hücumundan müdafiə sistemlərinin təxminən 80 faizi “məhv edilib”
Keyn çərşənbə günü Pentaqonda jurnalistlərə bildirib ki, ABŞ 1500-dən çox hava hücumundan müdafiə hədəfini, 450-dən çox ballistik raket anbarını və 800 pilotsuz uçuş aparatı anbarını vurub. O deyib: “Bütün bu sistemlər artıq yoxdur”.
Müharibə naziri Pit Heqset də oxşar şəkildə iddia edib ki, “İranın artıq hava hücumundan müdafiəsi yoxdur” və “onların səması bizim nəzarətimizdədir”. Lakin bir qədər sonra o, İranın “hələ də atəş aça bildiyini” etiraf edib.
Heqset sonradan izah edib ki, iranlıların “burada və orada hansısa sistemləri ola bilər”, lakin artıq ölkənin səmasını qorumağa qadir vahid hava hücumundan müdafiə sistemi mövcud deyil.
Nə Keyn, nə də Heqset İranın qalan 20 faiz hava hücumundan müdafiə imkanlarının nədən ibarət olduğunu və ölkənin hansı bölgələrinin sporadik atəş aça bildiyini açıqlayıb.
Keyn ötən həftə ABŞ-nin F-15E “Strike Eagle” təyyarəsinin vurulmasında iranlıların hansı silahdan istifadə etdiyinə dair yeni məlumat verməyib. Bu, müharibə zamanı ilk dəfə idi ki, ABŞ hərbi təyyarəsi vurulurdu və Tramp administrasiyasının iddialarına baxmayaraq Tehranın cavab zərbəsi imkanlarının qaldığını göstərirdi.
Tramp bunu “əl ilə daşınan, çiyindən buraxılan istilik axtaran raket” kimi təsvir edib.
İranın müntəzəm hərbi-dəniz qüvvələrinin 90 faizindən çoxu “batırılıb”
Ağ Evin mətbuat katibi Kerolayn Leavitt çərşənbə günü bildirib ki, İranın donanması “tamamilə məhv edilib”.
Keynin sözlərinə görə, 150 İran gəmisi “dənizin dibinə göndərilib”, lakin hökumətin Hörmüz boğazında döyüş gəmiləri və ticarət gəmilərinə qarşı sürü taktikası üçün istifadə etdiyi İnqilab Keşikçiləri Korpusunun kiçik hücum qayıqlarının yalnız yarısı məhv edilib.
Keyn həmçinin bildirib ki, 700-dən çox zərbədən sonra İranın dəniz minalarının 95 faizindən çoxunun məhv edildiyi hesab olunur.
ABŞ müharibədən əvvəl İranın nə qədər mina ehtiyatına malik olduğunu açıqlamadığı üçün qalan 5 faizin neçə mina olduğu məlum deyil. İranın yarırəsmi agentlikləri cümə axşamı yayımladıqları qrafikdə müharibə zamanı İnqilab Keşikçilərinin Hörmüz boğazına dəniz minaları yerləşdirdiyini göstərib.
Bu mesajın, İran, İsrail və ABŞ-nin bu həftəsonu Pakistanda keçirəcəyi danışıqlar ərəfəsində təzyiq vasitəsi kimi nəzərdə tutulduğu ehtimal olunur. Müstəqil analitiklər bildirirlər ki, atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra boğazdan keçən ticarət gəmilərinin hərəkətində dəyişiklik müşahidə olunmayıb.
İranın silah zavodlarının təxminən 90 faizi vurulub
Keyn bildirib ki, ABŞ ordusu “İranın müdafiə sənaye bazasını məhv edib”. O əlavə edib ki, ABŞ və müttəfiqlər “silah zavodlarının təxminən 90 faizinə zərbə endirib”.
Keyn həmçinin qeyd edib ki, “İranın nüvə sənaye bazasının təxminən 80 faizi vurulub” və bu, ölkənin nüvə silahı əldə etmək cəhdlərini zəiflədir.
Keyn bildirib ki, İran artıq bərk yanacaqlı raket mühərrikləri kimi bəzi komponentləri istehsal edə bilmir, lakin o, İranın gələcəkdə bu imkanları bərpa edə bilməyəcəyini və ya başqa yollarla silah əldə edə bilməyəcəyini deməyib.
Tramp digər ölkələri İrana silah verməkdən çəkindirməyə çalışaraq bu ehtimalı etiraf edib.
“İrana hərbi silah tədarük edən istənilən ölkəyə dərhal 50 faiz tarif tətbiq olunacaq”, - deyə Tramp sosial şəbəkədə yazıb.
İran cavab zərbələri endirdi
ABŞ və İsrailin zərbələrinə baxmayaraq, İran İsrailə, ABŞ bazalarına və Fars körfəzi ölkələrinə qarşı ballistik raket və pilotsuz uçuş aparatı zərbələrini sabit tempdə davam etdirə bilib.
Döyüşlər zamanı bir neçə yüz ABŞ hərbçisi yaralanıb, 13 nəfər isə həlak olub.
Bundan əlavə, İran bir neçə ABŞ təyyarəsini, o cümlədən F-15 qırıcı təyyarəsini vurub və regiondakı aviabazalara raket və pilotsuz uçuş aparatı zərbələri nəticəsində daha bir neçəsinə zərər vurub.
Eyni zamanda, İsrail ordusu bildirir ki, müharibə zamanı İranda 1000-dən çox hücum dalğası çərçivəsində 18 mindən çox bomba atılıb.
İsrail Müdafiə Qüvvələrinin məlumatına görə, 4000-dən çox hədəfə qarşı 10 800-dən çox ayrı-ayrı zərbə endirilib. Bu hədəflər arasında hava hücumundan müdafiə sistemləri, ballistik raket buraxılış qurğuları, silah istehsalı obyektləri, nüvə müəssisələri, müxtəlif qərargahlar və hərbi komandirlər yer alıb.
İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcı təyyarələri İrana qarşı təxminən 8500 uçuş həyata keçirib.
Ordunun məlumatına görə, İranın təxminən 470 ballistik raket buraxılış qurğusundan 60 faizi məhv edilib və ya sıradan çıxarılıb. Onlardan 200-ə yaxını zərbələrlə məhv edilib, daha 80-i isə yeraltı anbarlara girişlərin vurulması nəticəsində işlək hesab edilmir.
Buna baxmayaraq, İran münaqişə zamanı İsrailə qarşı təxminən 650 ballistik raket buraxıb. Ordunun məlumatına görə, bu raketlərin yarıdan çoxu geniş ərazilərə təsadüfi şəkildə dağılan kaset sursatlı başlıqlar daşıyıb.
Raket hücumları nəticəsində İsraildə 20 mülki şəxs və xarici vətəndaş həlak olub, həmçinin İordan çayının qərb sahilində 4 fələstinli ölüb. Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İsraildə 7000-dən çox insan yaralanıb.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
