Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “168.am” nəşri “Tiran Xaçatryan işi üzrə Onik Qasparyan hələ dindirilməyib: Niyə işi Zəngəzur məhkəməsi araşdırmamalıdır?” başlıqlı məqaləsində yazıb.
Nəşr qeyd edib ki, ittihama görə, Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisinin döyüş əmri ilə Cənub qoşun qruplaşmasının komandiri təyin olunan Xaçatryan 2020-ci il oktyabrın 7-17-si tarixləri arasında xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən səhlənkarlıq göstərib. Belə ki, o, bütün elementləri ilə birlikdə Cənub qruplaşmasının idarəetmə məntəqəsini yaratmayıb, döyüş əməliyyatları zamanı idarəetmə ilə bağlı bir sıra zəruri tədbirləri tam həyata keçirməyib və bu da ehtiyatsızlıq nəticəsində ağır nəticələrə gətirib çıxarıb.
“İstintaq Komitəsinin məlumatına görə, bu hallar ordunun müdafiə xəttinin uğursuzluğuna, qoşunların idarəetmə sisteminin sarsılmasına, qarşıya qoyulan döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsinin pozulmasına səbəb olub. Nəticədə qarşı tərəf yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək strateji yüksəklikləri ələ keçirib, mövcud müdafiə xəttini yarıb, bəzi hallarda isə bölmələri dolanaraq hücumu inkişaf etdirib və qruplaşmanın müdafiəsinə verilmiş ərazilərə nəzarəti ələ alıb.
Bu kontekstdə xatırladaq ki, 168.am saytı “Aşot Paşinyan, müharibə zamanı onun komandiri, Alpaşa yüksəkliyindən geri çəkilmə və Tiran Xaçatryanın işi” adlı məqalə dərc etmişdi və orada diqqətçəkən məqamlar yer alırdı”, - deyə nəşr qeyd edib.
KİV bildirib ki, 2020-ci il oktyabrın 20-də Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan “Facebook” səhifəsində yazmışdı: “Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin birinci müavini, general-leytenant Tiran Xaçatryan və 5-ci ordu korpusunun komandiri general-mayor Andranik Piloyan xüsusilə son saatlarda döyüş meydanında adlarını şərəflə ucaltdılar və “Ermənistanın milli qəhrəmanı” adına layiq görüləcəklər”.
Nəşrə görə, lakin müharibədən sonra hakimiyyət nümayəndələri daha sonra bildirməyə başlayıblar ki, onların “milli qəhrəman” adına təqdim olunmasını məhz Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının keçmiş rəisi Onik Qasparyan təklif edib.
“Yəni müharibə zamanı özünü ali baş komandan elan edən Nikol Paşinyan bu məsuliyyəti də hərbi rəhbərliyin üzərinə qoymuş oldu.
Tiran Xaçatryan isə bu günə qədər “milli qəhrəman” adının “atributlarını” qəbul etməyib. Andranik Piloyanla bağlı isə müharibə ilə əlaqəsi olmayan başqa bir cinayət işi çərçivəsində məhkəmə onun bütün rütbə və adlarının geri alınmasını tələb etmişdi.
Tiran Xaçatryanın işi çərçivəsində hüquqi müstəvidə mühüm bir məsələyə də toxunaq. Bu məsələ 44 günlük müharibə ilə bağlı digər işlərdə də ortaya çıxa bilər.
Söhbət belə suallardan gedir: ehtimal edilən cinayət Ermənistan ərazisində törədilib, yoxsa Ermənistan ərazisindən kənarda? Əgər Ermənistan ərazisində törədilibsə, konkret olaraq harada? Və həmin yer üzrə hansı məhkəmə işi araşdırmalıdır? Əgər Ermənistan ərazisindən kənarda törədilibsə, niyə yaşayış yeri üzrə məhkəmə yurisdiksiyası qaydası tətbiq edilmir?”, - deyə məqalədə vurğulanıb.
“168.am”a açıqlamasında Tiran Xaçatryanın vəkillərindən biri olan Armen Andrikyan belə deyib:
“Problem belədir. Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 260 və 261-ci maddələri predmet və ərazi yurisdiksiyasını müəyyən edir. Predmet yurisdiksiyası konkret məhkəmələrin hansı işlərə baxdığını tənzimləyir. Məsələn, ümumi yurisdiksiyalı məhkəmələrdə baxılan işlər və ya korrupsiya cinayətləri üzrə işlər Antikorrupsiya məhkəməsində araşdırılır.
261-ci maddə isə ərazi yurisdiksiyasına aiddir. Bu maddəyə görə ehtimal edilən cinayətin törədildiyi ərazi üzrə məhkəmə işi istintaqın harada aparılmasından asılı olmayaraq araşdırmalıdır.
Lakin həmin maddənin 4-cü hissəsində qeyd olunur ki, başqa dövlətin ərazisində törədildiyi ehtimal edilən cinayət üzrə iş təqsirləndirilən şəxsin yaşayış və ya son qeydiyyat yerinin yerləşdiyi məhkəməyə aiddir. Əgər bu da müəyyən edilə bilməzsə, onda işi son istintaq aparan orqanın yerləşdiyi məhkəmə araşdırmalıdır.
Əgər Qarabağın Azərbaycanın ərazisi olduğunu hesab edirlərsə, onda belə çıxır ki, Tiran Xaçatryanın işi üzrə ehtimal edilən cinayət başqa dövlətin ərazisində törədilib. Bu halda iş onun yaşayış və ya qeydiyyat yerinin yerləşdiyi məhkəmədə araşdırılmalıdır. Amma iş Zəngəzur vilayətinin birinci instansiya ümumi yurisdiksiyalı məhkəməsində baxılır.
Biz məhkəmə iclasında bu məsələni qaldırdıq. Bizə dedilər ki, guya hansısa sənəd və ya qəbul olunmuş praktika var və Qarabağda baş vermiş cinayətlərə Zəngəzur məhkəməsi baxmalıdır. Amma bu barədə tam və aydın cavab verilmədi.
İlkin dinləmələr zamanı biz bu məsələni qaldırdıq, lakin məhkəmə yurisdiksiyanı dəyişmədi. Hazırda konkret problem yaranmayıb, amma hüquqi baxımdan burada problem görürəm”.
Nəşr xatırladıb ki, 2025-ci il fevralın 18-də Tiran Xaçatryanın işi üzrə ilk məhkəmə iclasında vəkil Armen Andrikyan belə demişdi:
“Hüquqi baxımdan Ermənistan ərazisi Ermənistanın hüquqi yurisdiksiyası altında olan ərazidir. İttiham aktında isə hadisə yerinin Qarabağ ərazisi olduğu göstərilir. Deməli, müəyyən etməliyik: bu, Ermənistan ərazisidir, yoxsa yox? Siz bu işi araşdırmaq səlahiyyətinə maliksiniz, yoxsa iş yaşayış yeri üzrə baxılmalıdır?”.
Müəllifin sözlərinə görə, prokurorluq tərəfi buna cavab olaraq bildirmişdi ki, 2020-ci il 10 noyabr razılaşmasının məntiqinə görə Ermənistan Qarabağda yerləşən Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin təhlükəsizliyinin təminatçısı olub.
Prokuror əlavə etmişdi: “Yurisdiksiya problemi yoxdur və ən azı mənəvi nöqteyi-nəzərdən ehtimal edilən cinayət ən azı hərbi baxımdan Ermənistanın nəzarəti altında olan Qarabağ ərazisində baş verib”.
“Daha sonra Tiran Xaçatryanın işi üzrə iclasların birində həbs qətimkan tədbirinin dəyişdirilməsi məsələsi müzakirə olunarkən prokurorluq tərəfi Ermənistan Silahlı Qüvvələrini “kiçik sosial qrup” kimi xarakterizə etmişdi və bu qrupda iyerarxik əlaqələrin çox güclü olduğunu bildirmişdi.
Bunlar kifayət qədər həssas məsələlərdir və müəyyən risklər ehtiva edir, bu səbəbdən onların daha geniş açılmasını arzu etməzdik.
Xaçatryanın vəkili bildirib ki, hazırda iş məhkəmədə şahidlərin dindirilməsi mərhələsindədir: “Hazırda artıq 10-dan çox şahid dindirilib. Dindirilməsi planlaşdırılan şahidlər arasında Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının keçmiş rəisi Onik Qasparyan və Artak Budağyan da var, lakin onların dindirilməsi hələ baş tutmayıb”.
Daha əvvəl bildirilmişdi ki, iş üzrə şahidlərin sayı iyirmidən çoxdur.
Qeyd edək ki, məlumatlara görə, Tiran Xaçatryanın əleyhinə ifadə verən şəxslərdən biri məhz Artak Budağyandır”, - deyə nəşr bildirib.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
