Britaniya ordusu hərbi bazaları və kritik infrastrukturu düşmən PUA-larından və digər kiçik hava təhdidlərindən qorumaq üçün lazer əsaslı yönləndirilmiş enerji silahlarının hazırlanmasına 20 milyon funt-sterlinq sərmayə yatırır.
PUA dövrü artıq başlayıb
Artıq həm Avropada, həm də ABŞ-də naməlum PUA sürüləri ilə bağlı problemlər müşahidə olunur və onların bir çoxu həssas hərbi obyektlərin yaxınlığında və ya birbaşa üzərində peyda olub. Ukrayna müharibəsi göstərdi ki, PUA-lar hətta ən müasir və bahalı hərbi platformaları belə məhv edə bilir. Buna görə də güclü antidron texnologiyalarına ehtiyac həyati əhəmiyyət daşıyır.
Müdafiə sənaye bazasının zəifliyi, eləcə də iqtisadi və hərbi gücün azalması fonunda Britaniyaya öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hər cür müdafiə vasitəsi lazımdır. Xüsusilə də Londonun Ukrayna ilə bağlı Rusiyaya qarşı sərt bəyanatlarından sonra bu ehtiyac daha da artıb.
Bu layihənin maliyyələşdirilməsi Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən və “United Kingdom Defence Innovation” çərçivəsində icra olunan daha geniş proqramın tərkib hissəsidir. Həmin proqram həm Britaniyanın mövcud PUA imkanlarını, həm də antidron qabiliyyətlərini gücləndirməyə yönəlib.
“DragonFire” antidron sistemi dünyanın ən yaxşısıdır
“DragonFire” yönləndirilmiş enerji lazer silahı Britaniya istehsalı olan yüksək güclü sistemdir və PUA-ları havada yandıraraq məhv etmək üçün nəzərdə tutulub. Bu sistem həmçinin yüksək fokuslanmış enerji şüası sayəsində minaatan mərmiləri kimi digər hədəfləri də zərərsizləşdirə bilər.
Qərb ölkələrinin müdafiə büdcələrinin məhdudlaşdığı bir dövrdə, lazer sistemi, əgər vəd edildiyi kimi işləsə, ənənəvi müdafiə sistemlərindən daha ucuz başa gəlir. Britaniya mənbələrinə görə, hər bir qarşılıqlı atışın dəyəri təxminən 10 funt-sterlinqdir.
Müqayisə üçün, adi antidron raket sistemi, məsələn, “Sea Viper” bir raket üçün təxminən 1 milyon funt-sterlinqə başa gəlir. Büdcəsi məhdud olan Britaniya üçün üstünlük açıq şəkildə görünür.
“DragonFire” və Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin “Type 45” esminesləri
“Defense News”un məlumatına görə, Birləşmiş Krallıq hökuməti artıq “DragonFire” lazer sistemlərinin Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin “Type 45” esmineslərinə quraşdırılması ilə bağlı müqavilə imzalayıb. Quraşdırmanın gələn ildən başlanacağı gözlənilir ki, bu da planlaşdırılandan beş il tezdir. Müqavilənin dəyəri təxminən 300 milyon funt-sterlinq təşkil edir.
Əsas məqam ondan ibarətdir ki, “DragonFire” universal həll yolu kimi nəzərdə tutulmur. Sistem Böyük Britaniyanın arsenalındakı digər hava hücumundan müdafiə vasitələri, döyüş təyyarələri, raketlər, radarlar və s. ilə birlikdə istifadə olunacaq. Buna baxmayaraq, “DragonFire” ucuz PUA sürülərini və digər kiçik təhdidləri büdcəni aşmadan zərərsizləşdirmək üçün səmərəli üsul təqdim edir.
Britaniyanın 20 milyon funtluq lazer xərcləri PUA və antidron texnologiyalarına yönəlmiş ümumilikdə 140 milyon funtdan artıq daha geniş proqramın bir hissəsidir. Bu addımlar mövcud təhlükə mühitində çətinliklə ayaqda qalan bir ölkənin çıxış yolu axtarışını xatırladır.
Britaniyanın bu addımı Amerika Birləşmiş Ştatları, İsrail və Ukrayna kimi ölkələrin də lazer və ya yönləndirilmiş enerji əsaslı antidron texnologiyalarını sürətlə inkişaf etdirməsi ilə paralellik təşkil edir.
“DragonFire” işləyə bilər. Bəs Britaniyanın müdafiə sənayesi buna uyğunlaşacaqmı?
Yönləndirilmiş enerji silahları uzun müddətdir müdafiə planlaşdırıcılarının diqqətini cəlb edir. Çünki bu silahlar həssas obyektlərin qorunması üçün potensial olaraq çox güclü vasitə hesab olunur.
Nəticə etibarilə, Britaniya ucuz, dəqiq və hava hücumundan müdafiə sistemlərinə əlavə, güclü bir enerji təbəqəsini təmin edən lazer əsaslı antidron sistemlərinə sahib olmaq istəyir.
Bu sistemlər yalnız quruda deyil, dənizdə də tətbiq ediləcək. Məsələn, “DragonFire” Britaniya esmineslərini dənizdə qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Yəni həm yerüstü, həm də dəniz əsaslı antidron müdafiə imkanı yaradır.
Əgər Britaniya bu sahədə uğur qazansa, ölkəni arzuolunmaz PUA hücumlarından qoruyacaq mühüm bir qabiliyyət əldə etmiş olacaq. Lakin ölkənin daha geniş hərbi mənzərəsi hələ də narahatlıq doğurur.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
