ABŞ-nin 47-ci prezidentinin bu məsələdə “kovboy” münasibəti sərgiləyəcəyi vəzifəni üzərinə götürdükdən sonra verdiyi ilk mətbuat konfransında Putinin müharibənin gedişatından təsirlənmədiyinə inandığını söyləməsindən aydın oldu. Sosial şəbəkədəki paylaşımında Tramp özünü daha aydın ifadə edib: Putin Kiyevi bir həftəyə ələ keçirməyi planlaşdırırdı, amma müharibə üç ildir davam edir.
ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, müharibə Rusiya iqtisadiyyatını məhvə aparır və o, atəşkəs təklifi ilə Putinə böyük xidmət edir. Əks halda, o, Rusiyanın ABŞ-yə ixracına yüksək tariflər tətbiq etmək və Rusiyaya, o cümlədən digər iştirakçı ölkələrə qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq etmək məcburiyyətində qalacaq.
Əlbəttə, belə bir fərziyyə irəli sürmək olar ki, Trampın hücumçu tonu “diplomatik oyundur”, reallıqda o, xüsusilə Qərbdə müəyyən dairələrin daxili siyasi maraqlarına xidmət edən ekspert və analitiklərin davrandığı kimi, Putinlə “eyni qayıqdadır”. Amma real siyasi rejimdə ABŞ prezidenti qərar verib, Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndə vəzifəsinə həmin Kit Kelloqu təyin edib və onun qarşısına 100 gün ərzində nizamlanma prinsipləri ilə bağlı razılığa gəlmək vəzifəsini qoyub.
Trampın sosial şəbəkədəki paylaşımının əsas mesajı onun bu müddət ərzində Putinlə görüş planlaşdırmamasıdır. O, Putindən ekvivalent addım - Ukrayna nizamlanması üzrə xüsusi nümayəndənin təyin olunmasını gözləyir, bundan sonra sırf işgüzar müzakirələr aparılmalıdır. Moskva isə “Yeni Yaltanın” təşkili vizyonunu, təbii ki, Avropa tərəfinin iştirakı olmadan, sırf Rusiya-ABŞ sammitini və təsir dairələrinin yenidən bölüşdürülməsini rəhbər tutur.
Tramp bu perspektivi sosial şəbəkə “salamı” ilə bağlayıb və bir daha təsdiq edib ki, faşizm üzərində qələbə ABŞ-nin nailiyyətidir, Rusiya (Sovet İttifaqı) yalnız köməklik göstərib, yardım edib. Əgər hər hansı başqa dövlətin rəhbəri belə bir qiymətləndirmə vermək hüququnu özündə saxlasaydı, Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyi, mətbuatı və ekspert birliyi onu hörmətsizlik sütununa məhkum edərdi.
Lakin bu tərifi ABŞ prezidenti verib və TASS dövlət agentliyi Trampın sosial şəbəkədəki paylaşımının həmin hissəsini təqdim edib. Təbii ki, bəzi ixtisarlarla yalnız bir cümlə sitat gətirilir ki, o, rus xalqını sevir və Putinlə həmişə yaxşı münasibətdə olub.
Bu, artıq sovet TASS-ının üslubudur və yalnız bir şeyi sübut edir: Moskvada Trampın “kovboy xarakteri”nin bu təzahürü hesablanmamışdı, onun “ultimatumu” gözlənilməz və son dərəcə problemlidir, hazırkı təmas xətti boyunca Ukrayna ilə müharibənin dayandırılmasına getmək Rusiya Federasiyasının konstitusion ərazisinin əhəmiyyətli hissəsini faşist rejiminin nəzarəti altında buraxmaq deməkdir.
Axı konstitusiya dəyişiklikləri edilib və Putin Ukrayna qoşunlarının bütün o ərazilərdən çıxarılmasına nail olmağı qarşısına məqsəd qoyub. “Sövdələşmə”yə getməmək müharibəni davam etdirmək deməkdir. Tramp deyir ki, bu halda Rusiya üçün “daha pis olacaq”.
Putin Trampın xəbərdarlığına məhəl qoymayacaqmı? Məşhur bir rus deyimi var: “за что боролись, на то и напоролись”. Bu, bəlkə də Putin üçün yaranmış vəziyyəti xarakterizə edir. Trampın Ukraynanı təhvil verəcəyini düşünürdülər, ancaq o, yalnız Rusiya üçün tamamilə arzuolunmaz şərtlərlə atəşkəsə “məcbur edir”.
Asif Cəfərov
Ordu.az
