Mirzoyan və Lavrov müzakirələrin sonunda birgə mətbuat konfransı keçirib. Bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, bunu Ermənistan-Rusiya dialoqunun konstruktivliyinə sübut hesab etmək olar. Görünür, nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə Mirzoyan-Lavrov görüşünün ictimai hissəsindən Rusiya xarici işlər nazirinin iddiasını ayırmaq lazımdır. Lavrov bildirib ki, Azərbaycan-Ermənistan nizamlanmasının əsasını üçtərəfli razılaşmalar təşkil edir.
Mirzoyan qondarma “sülh kəsişməsi” layihəsinin həyata keçirilməsinin prioritetini vurğulayaraq, buna qarşı çıxıb. Ermənistan-Rusiya münasibətləri təbii olaraq yuxarıda qeyd olunanlarla, rusların dediyi kimi, “problematika” ilə məhdudlaşmır, ancaq bunun hər şeydən üstün olması və digər məsələlər üzrə praktiki əlaqələrin “uğuru”nun həmin məsələ ilə bağlı fikirlərin yaxınlaşmasından və ya ziddiyyətindən asılı olması, yəqin ki, mübahisə mövzusu deyil.
Bu məsələ əsas məsələdir, çünki bu məsələ təkcə Zəngəzur dəhlizinə deyil, həm də Ermənistan-Azərbaycan tənzimləmə konsepsiyasına və xüsusilə demarkasiyanın hüquqi əsaslarına aiddir. Danışıqların sonunda Sergey Lavrov qeyd edib ki, Ermənistan-Rusiya dialoqunda yaranmış fasilə aradan qaldırılıb.
O, Ermənistana səfər dəvətini qəbul edib. Bu perspektiv erməni ekspert dairələrində müsbət qiymətləndirilib. Bu, təbiidir. Lakin Ermənistan-Rusiya müzakirələrində fasilə və ya durğunluq həqiqətən mövcuddur və davam edir. Bəs Lavrovun qiymətləndirməsi nə dərəcədə əsaslıdır?
Belə hallarda danışıqların uğurlu və ya uğursuz olmasını tərəflərin siyasi dairələrinin, analitik institutlarının, ekspert dairələrinin müsbət və ya mənfi reaksiyalarına görə qiymətləndirmək adətdir. Lavrov-Mirzoyan görüşündən iki iş günü keçib və Xarici İşlər Nazirliklərinin (XİN) protokol bəyanatından başqa Moskva hələ ki, heç bir qiymətləndirmə verməyib. Kremlin sözçüsü susur, Dövlət Dumasının profil komissiyaları və deputatları susur, mətbuatda Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə həsr olunmuş nəşrlər yoxdur.
Hər halda aparıcı KİV-lərdə bu mövzuya tam biganəlik var. Rusiya tərəfinin bu informasiya “demarşı”nın səbəbi nədir? XİN-dən müvafiq material verilməyib? Amma əgər Lavrov həqiqətən də İrəvana səfər edəcəksə, bu, ən azından artıq aparılan danışıqlarda əldə edilən “ortaq məxrəc”ə əsaslanmalıdır. Bu qarşılıqlı anlaşma isə hər zaman və hər yerdə informasiya və təbliğat dəstəyinə ehtiyac duyur.
Rusiya tərəfi Ermənistan və Rusiya arasında əsl müttəfiqlik-tərəfdaşlıq münasibətlərinin “yenidən başlaması”nı hansı platformada gördüyü barədə hələlik heç bir siqnal verməyib. Lavrov-Mirzoyan görüşü başlanğıcdır? Bəlkə də əsas sual budur. Bunun cavabını Rusiyanın siyasi və ekspert dairələrinin reaksiyalarından proqnozlaşdırmaq olardı.
Əgər Moskva susmağa üstünlük verirsə, deməli ya onun “ev tapşırığı” hələ tamamlanmayıb, ya da Ermənistanla münasibətləri başqa ölkə və ya ölkələrlə müzakirə etməyə cəhd edilir ki, “yenidən yükləmə”nin faydalılığı ümumi geosiyasi təlatümlərin və mümkün həll yollarının geniş diapazonu çərçivəsində qiymətləndirilsin.
Dialoq fasiləsini aradan qaldırmaq, hətta əslində belə olsa belə, hələ o demək deyil ki, maraqların müqayisəliliyi görünəndir və ya əlçatandır.
Aqil Məmmədov
Ordu.az
