Onun sözlərinə görə, multikultural və çoxdinli ölkədə tarixən slavyanlar üçün arzuolunan və ya məqbul olmayanın bütün Rusiya üçün qəbuledilməz olması prinsipi işləyə bilməz. Muhetinov iddia edib ki, təkcə Qızıl Orda deyil, həm də müasir Avropa ərazisinin bir hissəsini də əhatə etmiş Xəzər xaqanlığı Rusiya dövlətçiliyinin başlanğıcı kimi tanınmalıdır. Rusiyalı müsəlman din xadiminin bu müşahidələri mətbuatda geniş müzakirə olunur, reaksiyalar ümumilikdə ölkənin daxili həyatının reallıqlarına uyğundur.
Buna baxmayaraq, Rusiya Baş Prokurorluğu Rusiya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin Rusiyanın müsəlman kişilərinə 4-ə qədər arvad almağa icazə verən qərarına son dərəcə sərt və ultimatum tonunda reaksiya verib. Bu qərar qadınların əksər hallarda birdən çox uşaq sahibi olmaq istəməməsi və ya ümumiyyətlə uşaq sahibi olmaqdan imtina etməsi ilə əsaslandırılıb. Belə olan halda kişiyə uşaq sahibi olmaq imkanı verilməlidir.
Baş Prokurorluq hesab edib ki, Rusiya Müsəlmanları Ruhani İdarəsi bütün konfessiyalara digər qanunları pozmamaq şərti ilə fəaliyyət azadlığı verən “Dini qurumlar haqqında” qanunu pozub. Baş Prokurorluğun izahı belə olub: “Rusiya Federasiyası dünyəvi dövlətdir, burada nikah yalnız dövlət qeydiyyatı ilə tanınır. Qanunda qeyd olunur ki, nikahı artıq qeydə alınıbsa, şəxs nikaha daxil ola bilməz”.
Mətbuatın yazdığına görə, Baş Prokurorluqdan bu cür məzmunlu izahat aldıqdan sonra “müsəlman ilahiyyatçılar çoxarvadlılıq məsələsini yenidən müzakirə edib və buna icazə verən hökmün ləğvinə qərar veriblər”. Təbii olaraq vəziyyət ictimaiyyətə belə təqdim olunur ki, Baş Prokurorluq sadəcə izahat verib və müsəlman ilahiyyatçılar da qanuna hörmətlə yanaşmağın lazım olduğu qənaətinə gəliblər.
Əslində, söhbət dövlət hakimiyyəti ilə İslam dini qurumu arasındakı qarşıdurmadan gedir. Əslində, çoxarvadlılıq yəqin ki, artıq mövcuddur, Baş Prokurorluq yalnız simasını xilas etmək üçün Rusiya Müsəlmanları Ruhani İdarəsi ilə mübahisəni ictimailəşdirib. Müsəlman xadimi Muhetinovun Rusiya dövlətinin əsasları ilə bağlı müşahidəsi, Dövlət Dumasının müsəlman üzvlərinin niqabın qadağan edilməsinə açıq etirazı, çoxarvadlılığın qanuniləşdirilməsi qərarı böyük ehtimalla sivilizasiyalararası qarşıdurmanın dərinləşməsinə sübutdur.
Rusiyanın müsəlman vətəndaşlarının hansı hisslərlə dolduğunu və ya ən azından onların əhəmiyyətli bir hissəsinin öz gələcəyini necə təsəvvür etdiyini təsəvvür etmək olar. Ukraynaya qarşı müharibə çox böyük insan resursları sərf edir. İslam əhalisi necə könüllü şəkildə yazılır, sabah hansı siyasi və mədəni məsələlər gündəmə gələcək? Bu suallar artıq hipotetik deyil, aşkar reallığın reaksiyalarıdır.
Siyasi qüvvələrin, mətbuatın və bütün təbliğat vasitələrinin məlumatına görə, Rusiya lideri iddia edir ki, Qərb Rusiyanı strateji cəhətdən məğlub edə bilməz. Bəs bu müharibə ölkə daxilində dini-sivilizasiya qarşıdurmasına səbəb olsa, necə olacaq? 40-45 milyon ukraynalını “inteqrasiya” etmək vasitəsilə demoqrafik təhlükə məsələsini həll etmək niyyətindədirlər?
Asif Cəfərov
Ordu.az
