Bu danışıqların siyasi fonu onunla mürəkkəbdir ki, ötən gün ABŞ prezidenti Co Bayden İsrailin İrana nə vaxt zərbə endirəcəyini və hansı hədəfləri vurmaq niyyətində olduğunu bildiyini açıqlayıb, lakin detalları qeyd etməyib. İranın xarici işlər naziri “X” sosial platformasında bu bəyanata cavab verib.
“Irna”nın məlumatına görə, Əraqçi deyib ki, İsrailin hərbi hazırlıqlarından xəbərdar olan və onu dəstəkləyən hər kəs bütün mümkün nəticələrə görə məsuliyyət daşıyır. “İsrail bütün dünyada sülhə ən böyük təhlükədir. ABŞ Netanyahunu dəstəkləyir. Biz sülh istəyirik, lakin bütün ehtiyat tədbirləri görmüşük”, - deyə İranın xarici işlər naziri türkiyəli həmkarı ilə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib.
Fidan bir az daha əhatəli danışıb. O, oktyabrın 18-də HƏMAS nümayəndələri ilə görüşdüyünü açıqlayıb. Türkiyənin xarici işlər naziri həmçinin bildirib ki, bütün Fələstin qrupları Qəzzada atəşkəslə bağlı danışıqlarda razılığa gəliblər. Fidan bunu çox mühüm nailiyyət hesab edib. Görünür, bütün Fələstin qruplaşmalarının razılığı daha geniş Türkiyə-İran anlaşması ilə bağlıdır.
Türkiyənin xarici işlər naziri İsrailin Baş nazirini müxtəlif cəbhələrdə hücuma keçmək, bununla da İranı genişmiqyaslı müharibəyə cəlb etmək niyyətində ittiham edib və qısaca belə deyib: “Türkiyə və İran hər zaman bölgədə olacaq”.
Fidanla Əraqçinin nə qədər dərin müzakirələr apardığını yalnız güman etmək olar, lakin onların mətbuata açıqlamalarının tonundan belə anlaşılır ki, Ankara ilə Tehranın bir ildir bir-birinin ardınca getdiyi digərinin maraqları hesabına Yaxın Şərqdə genişmiqyaslı müharibədən yayınma siyasəti artıq effektiv deyil.
Türkiyə prezidentinin təxminən iki həftə əvvəl Says-Piko planının həyata keçirilməsinə imkan verməyəcəyi ilə bağlı səsləndirdiyi narahatlığı xatırlatmaq yerinə düşər. Bu kontekstdə Rusiya prezidenti Vladimir Putin çox mənalı və həyəcanlı bir açıqlama verib: “İran bizim müttəfiqimizdir, İsraillə münasibətlərimiz isə etibarlıdır”. Bu vəziyyətə qarşı və ya buna əks-çəki olaraq Türkiyə-İran ittifaqı alınacaqmı?
Qısamüddətli perspektivdə Ankara və Tehran ortaq diplomatik təşəbbüsə cəhd göstərə bilər, lakin strateji baxımdan Türkiyə və İran çətin ki, ortaq məxrəc tapsınlar.
Asif Cəfərov
Ordu.az
