“Irna” agentliyi bildirir ki, İslam İnqilabının lideri Ayətullah Əli Xameneyi deyib: “Mənfur rejim bizim qəhrəmanlarımızın əlindən qisas qazanacaq. Onları bu və buna bənzər cinayətlərə görə peşman edəcəyik”. Ruhani liderin sözlərinə görə, qurbanlar “heç nə itirməyiblər və mükafatlarını alıblar, lakin itkinin kədəri İran xalqı və xüsusilə onları tanıyanlar üçün ağırdır”.

Maraqlıdır ki, Dəməşqdə İran konsulluğunun və ya ona bitişik binanın vurulması Türkiyə və İran prezidentləri arasında Türkiyədə keçirilən bələdiyyə seçkilərindən dərhal sonra baş tutan telefon danışığından sonra baş verib. Beynəlxalq mətbuatda üstünlük təşkil edən təəssürat ondan ibarətdir ki, İsrailin Baş naziri Netanyahu “küncə çəkilib və “va-bank”a gedir”. Netanyahunun Türkiyə və İranın Yaxın Şərqdə birgə əməliyyatlar hazırlamasından və ya Qərbin İranla ayrıca danışıqlar aparmasından məlumatı var?

İsrailə Suriya ərazisindən hücum edilməyib. Bunun fonunda Dəməşqdə “İran hədəfinin vurulması” Tehranı cavab tədbirləri görməyə təhrik etmək təsiri bağışlayır. Rəsmi məlumata görə, Türkiyə və İran prezidentləri enerji əməkdaşlığı ilə bağlı məsələləri müzakirə ediblər. Martın sonunda mətbuat Türkmənistandan İran ərazisindən keçməklə, Türkiyə və Avropaya qaz ixracına dair danışıqlardan yazıb.

Bu, geosiyasi əhəmiyyət kəsb edən layihədir. Ekspertlərin fikrincə, Avropa İttifaqı layihənin əhəmiyyətli hissəsini maliyyələşdirməyə hazırdır. Qəzza zolağında eskalasiyadan aylar əvvəl beynəlxalq mətbuat İsrailin əsas faydalananlardan biri olduğu Avropaya qaz ixracı layihəsi haqqında yazmışdı. Tehran və Yerusəlimin təxminən yarım əsrdir mübadilə etdikləri sionizm və İslam arasında sivilizasiyanın antaqonizmi, ümumiyyətlə, real siyasi rejimdə əhəmiyyətli deyil.

Maraqların üst-üstə düşməsi halında İsrail ideoloji məhdudiyyətləri dəf edə bilir. İstənilən münaqişənin, eləcə də əməkdaşlığın təməlində milli-dövlət maraqları dayanır, bunların əsasında iqtisadiyyat, ticarət, kommunikasiyalar dayanır.

İsraildə, görünür, İranla Qərb arasında “tarixi barışıq” perspektivini minimuma endirməyə və ya tamamilə neytrallaşdırmağa çalışırlar. Türkmənistan qazının İran ərazisi ilə Avropaya çatdırılması layihəsinə rəhbərlik edən Britaniya şirkəti, bu məsələdə potensial investorların konsorsiumunun yaradılmasının təşəbbüskarı isə Fransadır.

Asif Cəfərov
Ordu.az