Ordu.az rusiyalı siyasi analitik, Mixail Neyjmakov ilə müsahibəni təqdim edir:
- Son vaxtlar Rusiya tərəfindən ayrılan kredit çərçivəsində Ermənistana dörd ədəd Su-30 SM qırıcısının tədarükü üzrə müqavilə imzalanıb. İndi isə İrəvanın 12 qırıcı almasından söhbət gedir. Sizin fikrinizcə, bu müqavilə Moskvanın Ermənistan hakimiyyəti üzərindəki Qərb tozunun azalmasına kömək edəcəkmi?
- Birləşmiş Ştatlar Ermənistanla münasibətlərində daha çox simvolik hərəkətlərlə və ya çox soyuq bəyanatlarla (ABŞ-ın Ermənistandakı səfirliyinin bir qrup erməni həkimləri və istehkamçıların Suriyaya göndərilməsi ilə əlaqədar olaraq verilən bəyanat kimi) məhdudlaşır. Siyasətdə, əlbəttə ki, "bir qapıya oyun" nümunələri mövcuddur. Bu zaman bir dövlət digərinə qarşı birbaşa addımlar atsa da, cavabında kifayət qədər adekvat dəstək almır. Buna baxmayaraq, Nikol Paşinyan Qərb tərəfdaşları ilə münasibətlərdə belə bir yolu seçmək üçün çox praqmatikdir.
Yeri gəlmişkən, İrəvanın bu missiyanı Suriyaya göndərməyə hazır olması və Ermənistanın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Anna Nağdalyanın "humanitar missiyaya öz dəstəyini göstərməkdə davam etmək" niyyətini şərh etməsi, yaxın gələcəkdə ABŞ-ın onlara qarşı hər hansı bir əhəmiyyətli addımının olacağı ehtimalı ilə bağlı İrəvanın olduqca pessimist mövqeyindən xəbər verir.
Belə şəraitdə İrəvan yenə də ABŞ-ın diqqətini cəlb etməyə, münasibətlərin sərhəddində oynamaqla, bəyanatlar və addımlar atmağa cəhd edə bilər ki, bu da Vaşinqtonun narazılığına səbəb ola bilər. Lakin Ermənistanın rəhbərliyi də bu sahədə çox diqqətlə hərəkət edir. Xatırladaq ki, bu ölkənin Müdafiə naziri David Tonoyan ilk dəfə "qanunun qaydalarına uyğun" Ermənistanın "hərbi əməliyyatlarda iştirak etməsinə" hazır olduğunu elan etdi, lakin bir gündən sonra bu şərhin Suriyaya aid olmadığını bildirdi.
Beləliklə, Rusiyadan hərbi texnikanın Ermənistana tədarükü üçün yeni müqavilələr Moskva ilə İrəvan arasındakı münasibətlərin inkişafı üçün əlavə motivasiya deməkdir. Eyni zamanda, İrəvanın Serj Sarkisyanın zamanına nisbətən daha çox qərbli kursa keçməsinə, bir çox cəhətdən ciddi bir şəkildə dönüş edərək sərmayə qoymağa tələsməyən Vaşinqtonun mövqeyi də mane olur.
- Bu yaxınlarda David Tonoyan ilə keçirilən görüşdə Rusiyanın Müdafiə naziri Sergey Şoyqu, Ermənistanın Cənubi Qafqazda Rusiyanın əsas müttəfiqi olduğunu, "bunu, uzun illər ərzində olduqca uğurlu bir şəkildə həyata keçirdikləri birgə plan və fəaliyyətlər, hərbi və hərbi-texniki sahədə əməkdaşlığın sübut etdiyini" bildirdi. Bu, Rusiya silahlarının Ermənistana imtiyazlı şəkildə çatdırılmasının gələcəkdə də davam edəcəyini bildirirmi?
- Belə təchizatın dayandırılması üçün Rusiya ilə Ermənistan arasında münasibətlər çox ciddi şəkildə soyumalıdır. Belə bir vəziyyətin yaxın gələcəkdə inkişaf edəcəyi ehtimalı yoxdur. Məsələn, KTMT Baş katibinin seçkiləri ilə bağlı problemlər əlbəttə ki, Moskva ilə İrəvan arasında münasibətləri asanlaşdırmır. Digər tərəfdən bu vəziyyət, blokun lokomotivi olaraq Rusiyaya xarici müşahidəçilərə bu vəziyyətin təşkilatın işinin digər aspektlərinə zərər vermədiyini nümayiş etdirmək üçün faydalıdır. Tonoyanın Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Cənubi Hərbi Dairəsinin komandanı Vadim Astafyevlə sonuncu görüşündə, 2020-ci ildə Ermənistanın KTMT-nin himayəsi altında birgə üç təlim planlaşdırması barədə məlumatlar da bundan qaynaqlanır.
Yaxın gələcəkdə hərbi-texniki əməkdaşlıq sahəsində bəyanatlar oxşar tendensiyalardan təsirlənə bilər - Moskvaya xarici müşahidəçilərə (ABŞ da daxil olmaqla) İrəvan ilə münasibətlərdəki bəzi çətinliklərin ciddi təhdid olmadığını göstərmək faydalıdır.
- Rusiyanın Ermənistana silah göndərməsi gələcəkdə də davam edərsə, bu aspekt İrəvanın işğal altında olan Azərbaycan torpaqlarını geri qaytarmaq istəməməsi məsələsində mövqeyini gücləndirə bilərmi?
- Nikol Paşinyan yaxın zamanlarda hökumətin Qarabağ məsələsindəki planlarını müzakirə edərək həqiqətən, Bakı ilə bağlı sərt bəyanatlar ("Əgər Azərbaycan öz xalqını sülhə deyil, müharibə üçün hazırlayırsa, Ermənistanın da reaksiyası uyğun olmalıdır") verdi.
Lakin Moskva ilə hərbi-texniki əməkdaşlığın perspektivləri bu mövzuda onun ritorikasına ciddi təsir göstərə bilmədi. Digər tərəfdən isə Paşinyanın bu cür bəyanatlarının bir hissəsi, əksər hallarda, Ermənistanda olan auditoriyaya ünvanlanır, bununla o, tənqidçilərin ittihamlarına zidd olaraq, Bakının təyin etdiyi marşruta riayət etməyəcəyini sübut etmək istəyir. Digər tərəfdən isə Ermənistanın baş naziri, əlbəttə ki, Qarabağdakı danışıqlarda manevr azadlığını qoruyur.
Fərid Teymurxanlı
Ordu.az
