K2-nin hazırlanması prosesində əsas məqsədlərdən biri yüksək xərc tələb edən qanadlı raketlərə alternativ ola biləcək, daha aşağı xərcə malik, lakin təsirli zərbə gücü yaradan platforma ortaya çıxarmaqdır. Xüsusilə doyma hücumları kimi tanınan intensiv sürü hücumlarında istifadə edilə biləcək şəkildə hazırlanan platforma eyni vaxtda çox sayda PUA-nın koordinasiyalı fəaliyyət göstərməsinə imkan yaradır. “Baykar”ın keçirdiyi sınaqlarda beş ədəd K2-nin “V”, “xətt”, “Turan” və “divar” formalarında uçuş həyata keçirdiyi bildirilib. Bu xüsusiyyət hava hücumundan müdafiə sistemlərini eyni anda çox sayda hədəflə məşğul edərək kritik hədəflərə çatma ehtimalını artırır.


Platformanın diqqət çəkən xüsusiyyətlərindən biri də radioelektron mübarizə mühitində fəaliyyət göstərə bilməsidir. Müasir döyüş meydanlarında GPS və GNSS siqnallarının qarışdırılması geniş yayılmış hal alarkən, K2 bu problemə qarşı vizual naviqasiya texnologiyaları ilə həll təqdim edir. Gövdənin altında yerləşən gecəgörmə dəstəkli kamera sistemi və EO/IR gimbal sensorları sayəsində ərazi relyefini analiz edərək mövqeyini müəyyənləşdirə bilən sistem siqnalın kəsildiyi bölgələrdə belə missiyasını davam etdirə bilir. Bu xüsusiyyət xüsusilə intensiv radioelektron mübarizə fəaliyyətlərinin aparıldığı ərazilərdə platformaya ciddi əməliyyat üstünlüyü qazandırır.


K2 Kamikadze tipli PUA-nın yalnız birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan platforma olmadığı da diqqət çəkir. “Baykar”ın açıqlamalarına görə, gələcəkdə döyüş yükünü buraxdıqdan sonra bazaya geri qayıda bilən, təkrar istifadə olunan versiyaların hazırlanması planlaşdırılır. Bu yanaşma klassik kamikadze sursat konsepsiyasından fərqli olaraq əməliyyat xərclərini azaltmağı və platformanın missiya çevikliyini artırmağı hədəfləyir. Xüsusilə uzun mənzilli əməliyyatlarda hədəfin ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi kimi hallarda geri dönüş qabiliyyəti mühüm üstünlük təmin edə bilər.

Texniki xüsusiyyətləri

Uzunluğu: 5,1 m
Qanad açılımı: 10 m
Hündürlüyü: 2,1 m
Maksimal uçuşaqalxma çəkisi: 800 kq
Döyüş başlığı tutumu: 200 kq
Mənzil: 2000+ km
Maksimal sürət: 200 km/s-dən çox (110 KTAS)
Xidmət tavanı: 10 000 fut
Əməliyyat hündürlüyü: 8 000 fut
Güc sistemi: Daxiliyanma mühərriki (100 at gücü)
Havada qalma müddəti: 13 saatdan çox
Rabitə mənzili: 100+ km görmə xətti, görmə xəttindən kənar (opsional)
Rabitə sistemi: LOS və BLOS məlumat bağlantısı
Missiya növü: Kamikadze/“gəzən sursat”
Uçuşa qalxma quruluşu: Qısa uçuş zolaqları və hazırlanmamış uçuş zolaqları ilə uyğunluq
Naviqasiya sistemi: Süni zəka dəstəkli vizual naviqasiya
Sensor sistemi: EO/IR gimbal kamera və gecəgörmə kamerası
Əməliyyat strukturu: Sürü əməliyyatı və avtonom missiya icrası

Ümumi xüsusiyyətləri

Süni zəka dəstəkli sürü uçuş qabiliyyəti
Radioelektron mübarizə mühitində fəaliyyət göstərə bilmə
Vizual hədəf kilidləmə və dalış sistemi
Koordinatlar əsasında dəqiq zərbə imkanı
GNSS olmadan görüntü uyğunlaşdırılması vasitəsilə mövqe təyinetməsi
Avtonom formasiya uçuşu
Aşağı xərcə malik seriyalı istehsala uyğun quruluş
Uzun mənzilli strateji hücum konsepsiyası
Kəşfiyyat və müşahidə missiyalarında istifadə potensialı
Qısa uçuş zolaqlarından fəaliyyət göstərmə qabiliyyəti
Gələcəkdə geri qayıda bilən təkrar istifadə olunan versiyanın hazırlanmasının planlaşdırılması


K2-nin istifadə sahəsi yalnız strateji hücumlarla məhdudlaşmır. Platformanın kəşfiyyat və müşahidə missiyalarında da istifadə oluna biləcəyi qiymətləndirilir. EO/IR sensor sistemi sayəsində hədəfləri aşkarlaya bilən vasitə eyni zamanda koordinatlar əsasında dəqiq zərbələr endirə bilir. Görmə xətti (LOS) və görmə xəttindən kənar (BLOS) peyk rabitə sistemləri vasitəsilə uzaq məsafələrdən idarə oluna bilməsi onu yalnız taktiki deyil, eyni zamanda strateji səviyyədə təsirli vasitəyə çevirir. Xüsusilə kritik infrastruktur obyektləri, radar sistemləri, sursat anbarları, hava hücumundan müdafiə vasitələri və komanda mərkəzləri kimi yüksək əhəmiyyətli hədəflərə qarşı əməliyyatlarda istifadə ediləcəyi gözlənilir.

K2 Kamikadze tipli PUA-nın meydana çıxması son illərdə dünya üzrə geniş yayılan kamikadze tipli PUA istifadəsinin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. İranın “Shahed” seriyası və ya İsrailin “Harop” platforması kimi sistemlərlə müqayisədə K2-nin daha ağır döyüş başlığı, daha inkişaf etmiş süni zəka imkanları və sürü koordinasiyası xüsusiyyətləri ilə fərqli sinifdə yerləşdiyi qiymətləndirilir. Xüsusilə 200 kiloqram səviyyəsindəki döyüş başlığı tutumu platformanı klassik “gəzən sursat” sistemlərindən fərqləndirən ən mühüm amillərdən biridir. Bu tutum sayəsində yalnız yüngül hədəflərə deyil, daha dayanıqlı və mühafizə olunan hədəflərə qarşı da effektiv ola biləcəyi düşünülür.

“Baykar”ın tamamilə öz vəsaiti hesabına hazırladığı bildirilən sistemin seriyalı istehsala yönəlmiş layihələndirmə yanaşması da diqqət çəkir. Aşağı xərcə malik, lakin yüksək sayda istehsal edilə bilən platformaların hazırlanması yanaşması müasir müharibə konsepsiyalarında getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. K2-nin qısa və hazırlanmamış uçuş zolaqlarından qalxa bilməsi də sahədə əməliyyat çevikliyini artırır. Böyük hava bazalarından asılılığı azaldan bu quruluş platformanın müxtəlif bölgələrdə sürətli şəkildə yerləşdirilməsinə imkan yarada bilər.


Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az