Ordu.az xəbər verir ki, “DZYNE Technologies” tərəfindən hazırlanan sistemin Ukrayna müharibəsi fonunda quru döyüşlərini dəyişdirən kamikadze pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı ABŞ hava hücumundan müdafiəsində orta mənzil boşluğunu doldurub-doldurmayacağı qiymətləndirilir.
Məlumata görə, sınaqlar ABŞ Avropa və Afrika Ordusu (USAREUR-AF) və NATO Müttəfiq Quru Qoşunları Komandanlığının yüksəkvəzifəli nümayəndələri tərəfindən yaxından izlənilib. Bildirilib ki, briqadaya bağlı hərbçilər sistemin hazırda istifadə etdikləri avadanlıqlarla inteqrasiyası barədə birbaşa rəy təqdim ediblər.
Qeyd olunub ki, 2022-ci ildən etibarən həm Ukrayna, həm də Rusiya cəbhəsində aşağı xərcli pilotsuz uçuş aparatlarının zirehli platformaları məhv edə, logistika mərkəzlərini vuraraq sabit hərbi obyektləri təhdid edə bildiyi müşahidə olunub.
Bu vəziyyətin ənənəvi hava hücumundan müdafiə arxitekturasının iqtisadi davamlılığını ciddi şəkildə sual altına aldığı bildirilib. Məlumata görə, təxminən 10 min dollar dəyərində pilotsuz uçuş aparatını 500 min dollarlıq raketlə vurmaq uzunmüddətli perspektivdə səmərəli hesab edilmir.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, buna görə NATO quru qoşunları üçün aşağı xərcli kinetik qarşısınıalma sistemləri əsas mühəndislik və satınalma istiqamətlərindən birinə çevrilib.
“IonStrike” sisteminin də məhz bu ehtiyac fonunda inkişaf etdirildiyi vurğulanıb. Sistem məhv etdiyi təhdidlərdən daha aşağı xərcli olmağı, mövcud komanda-idarəetmə şəbəkələri ilə işləməyi və zərurət yaranarsa uçuş zamanı yenidən yönləndirilə bilməyi hədəfləyir.
Məlumata görə, ənənəvi “at və unut” tipli sistemlərdən fərqli olaraq “IonStrike” uçuş zamanı hədəfi dəyişdirə bilir. Sistem dəqiq terminal infraqırmızı axtarış başlığı və yaxınlaşma partlayıcısı sayəsində operatorlara hücumu ləğv etmək və ya fərqli hədəfə yönləndirmək imkanı verir.
Xüsusilə eyni anda onlarla hədəfin müdafiə olunan əraziyə daxil olduğu sürü hücumlarında bu çevikliyin komandirlər üçün mühüm üstünlük yaratdığı qeyd olunub. “IonStrike” çoxsaylı qarşısınıalma raketləri daşıyan buraxılış platformasından atılır.
Hazırkı sınaq konfiqurasiyasında dörd qarşısınıalma raketi daşıyan buraxıcıdan istifadə edilir. Bununla yanaşı, “DZYNE Technologies” və 52-ci briqadanın 12 raket tutumlu yeni konfiqurasiya üzərində işlədiyi bildirilib. Qeyd olunub ki, bu artım kütləvi pilotsuz uçuş aparatı hücumları zamanı bir platformanın yenidən doldurulmadan daha çox nişanalma həyata keçirməsinə imkan verə bilər.
Məlumata görə, “IonStrike” mövcud ABŞ hava hücumundan müdafiə infrastrukturuna inteqrasiya edilə bilir. Sistem FAAD və IBCS daxil olmaqla təsdiqlənmiş komanda-idarəetmə şəbəkələrindən radar məlumatları alır. Beləliklə, yeni radar infrastrukturu qurulmadan mövcud sensor şəbəkəsindən istifadə etmək mümkün olur.
52-ci Hava Hücumundan Müdafiə Artilleriya Briqadasının əməliyyat zabiti mayor Kodi Devis bildirib ki, “IonStrike” hərbçilərdən yeni “öldürmə zənciri” öyrənməyi tələb etmir.
Onun sözlərinə görə, sistem mövcud komanda-idarəetmə və radar məlumatları ilə inteqrasiya olunur və komandirlərə əlavə kinetik seçim təqdim edir.
Məlumata görə, 52-ci briqada NATO-nun şərq cinahında pilotsuz və minimum insanlı sistemlərlə inteqrasiya edilmiş müdafiə konsepsiyalarının əsas sınaq platformalarından biridir. Yay aylarında keçiriləcək əməliyyat sınaqlarının sistemin ön xəttdə istifadəsini sürətləndirə biləcəyi bildirilir.
Bu sınaqlarda komanda-idarəetmə inteqrasiyası, radar məlumatlarından istifadə, uçuş zamanı yenidən yönləndirmə, buraxıcı konfiqurasiyası, yenidəndoldurma prosesi və kamikadze pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı effektivlik qiymətləndiriləcək.
52-ci briqadanın irəli əməliyyat zabiti mayor Benuamin Bouman qeyd edib ki, əsas məqsəd “IonStrike” sisteminin real əməliyyat şəraitində davamlı döyüş təbəqəsini təmin edib-etməyəcəyini müəyyənləşdirməkdir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, “IonStrike” NATO-nun təbəqəli hava hücumundan müdafiə arxitekturasında hələ tam doldurulmayan boşluğu hədəfləyir.
Qeyd olunub ki, radioelektron mübarizə sistemləri bəzi kommersiya pilotsuz uçuş aparatlarını sıradan çıxarsa da, şifrəli rabitə və avtonom naviqasiya istifadə edən platformalara qarşı məhdud təsir göstərir.
Məlumata görə, M-SHORAD kimi top əsaslı sistemlər yaxın məsafədə effektiv olsa da, kütləvi pilotsuz uçuş aparatı hücumlarında sursat çatışmazlığı problemi yaşayır.
“Patriot” və digər yüksək səviyyəli raket sistemləri isə bahalı olduğuna görə ucuz pilotsuz uçuş aparatı sürülərinə qarşı iqtisadi həll hesab edilmir.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, “IonStrike” məhz bu sistemlər arasında daha uzun mənzil, daha aşağı xərc və daha dərin inteqrasiya təqdim etməyi vəd edir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
