Ordu.az xəbər verir ki, sözügedən inkişaf Cənubi Asiyada hava gücü balansını dəyişə biləcək mühüm addım kimi qiymətləndirilərkən, Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinin (IAF) gələcək qüvvə planlaması baxımından da yeni çağırış yaradır.
PAF Hava Qərargahı rəisinin müavini hava general-leytenant Tariq Ghazi verdiyi açıqlamada Pakistanın bundan əlavə uzaqmənzilli dəqiq döyüş sursatları, əlavə “Chengdu” J-10C döyüş təyyarələri və “əldə nəzərəçarpacaq dərəcədə modernləşdirilmiş” JF-17 Thunder platformalarını da tədarük etməyi hədəflədiyini bildirib.
Müqavilənin detalları ictimaiyyətlə paylaşılmasa da, “South China Morning Post”a görə ilk J-35 təhvilatlarının ilin sonuna qədər həyata keçirilə biləcəyinə dair iddialar gündəmdədir.
J-35-in xüsusiyyətləri diqqət çəkir
J-35 Çin dövlətinə bağlı “Shenyang Aircraft Corporation” tərəfindən həm daxili istifadə, həm də ixrac bazarı üçün hazırlanan iki mühərrikli gizli döyüş təyyarəsi kimi önə çıxır.
Ümumi dizayn quruluşuna görə ABŞ istehsalı F-35 “Lightning II” ilə müqayisə olunan platforma daxili silah bölməsi, süpürməsiz səsüstü hava girişləri və radar udan materiallar kimi aşağı görünürlük təmin edən xüsusiyyətlərə sahibdir.
Bu elementlər müasir hava hücumundan müdafiə sistemlərinə qarşı təyyarənin yaşama qabiliyyətini artırmağı hədəfləyir.
Təyyarənin hələ rəsmi şəkildə əməliyyat xidmətinə daxil olmadığı bildirilərkən, Çin Xalq Azadlıq Ordusu Hərbi Hava Qüvvələri nişanları daşımayan bir J-35-in görüntülənməsi ixrac versiyasının xarici müştərilərə yönəlmiş ola biləcəyi iddialarını gücləndirmişdi.
İslamabad rəhbərliyi ötən ilin iyun ayında Çinin Pakistana 40 ədəd J-35 stels tipli döyüş təyyarəsi, KJ-500 havadan erkən xəbərdarlıq təyyarəsi və HQ-19 hava hücumundan müdafiə sistemi daxil olan paket təklif etdiyini açıqlamışdı.
Hindistan üçün yeni çağırış
Pakistanın J-35 tədarük etməsi halında Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinin mümkün hava toqquşmasında əməliyyat planlamasının daha mürəkkəbləşə biləcəyi dəyərləndirilir.
Gizli döyüş təyyarələrinin ənənəvi yerüstü radar sistemləri tərəfindən aşkar edilməsinin daha çətin olması səbəbindən Hindistanın hava hücumundan müdafiə tapşırıqları üçün daha çox ön cəbhə döyüş təyyarəsi ayırmalı ola biləcəyi bildirilir.
“South China Morning Post”un yazdığına görə, təqaüdçü hindistanlı döyüş pilotu və eskadrilya komandiri Vijainder K. Thakur Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinin J-35-ləri müəyyən etmək üçün “Sukhoi Su-30MKI” parkının mühüm hissəsini istifadə etməli olacağını deyib.
Thakur həmçinin əməliyyat baxımından bu tədarükün Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrini mövcud vəziyyətindən daha təhlükəli rəqibə çevirəcəyini bildirib.
Yeni Dehlinin planlarına təsir edə bilər
Pakistanın mümkün J-35 tədarükünün Hindistanın gələcək döyüş təyyarəsi strategiyasına da təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Yeni Dehli rəhbərliyi hazırda Qərb istehsalçılarından əlavə 4.5 nəsil döyüş təyyarələri tədarük etməyi planlaşdırır. Bu çərçivədə Fransa istehsalı “Dassault Rafale” platformasının ən güclü namizədlərdən biri olduğu hesab edilir. Hindistan həmçinin yerli istehsal olan “Advanced Medium Combat Aircraft” (AMCA) beşinci nəsil döyüş təyyarəsi proqramını da davam etdirir.
Lakin Pakistanın J-35-i AMCA xidmətdə olmağa başlamadan əvvəl inventara daxil etmə ehtimalı səbəbindən Hindistanın müvəqqəti həll kimi Rusiya istehsalı “Su-57” döyüş təyyarəsinə yenidən yönələ biləcəyi barədə fikirlər səslənir.
Yeni Dehli daha əvvəl “Su-57”nin köhnə konfiqurasiyasını aşağı radara görünmə qabiliyyətinin Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinin gözləntilərini qarşılamadığı səbəbilə rədd etmişdi.
Qərb beşinci nəsil döyüş təyyarələrindən fərqli olaraq “Su-57” aşağı radar izi ilə yüksək manevr qabiliyyətini birlikdə təqdim etməyi hədəfləyir. Təyyarədə daxili silah bölmələri, kompozit materiallar və üçölçülü itki yönləndirmə sistemləri mövcuddur.
Məqalədə həmçinin Moskvanın Hindistana birgə istehsal və texnologiya transferi təklifləri təqdim etdiyi, bu çərçivədə yerli hind sursat və sistemlərinin inteqrasiyasına imkan yarada biləcək paketlər irəli sürdüyü bildirilib.
“Lancaster” Universitetinin Beynəlxalq Siyasət professoru Amalendu Misra isə Hindistanın yerli müdafiə inkişaf layihələrinin hələ də hədəflənən səviyyədən uzaq olduğunu qeyd edərək, Pakistanın beşinci nəsil döyüş təyyarəsi tədarükünün Hindistanı bir və ya iki “Su-57” eskadrilyası yaratmağa məcbur edə biləcəyini bildirib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
