Ordu.az xəbər verir ki, E-2D proqramı 2000-ci illərin əvvəllərində piston mühərrikli E-1 “Tracer” sistemini əvəz etmək üçün başlanıb.
Təyyarənin ilk uçuşu 2007-ci ildə həyata keçirilib, 2014-cü ildə isə ilk əməliyyat qabiliyyətinə çatıb. Bir il sonra ilk dəfə aviadaşıyıcı üzərində aktiv xidmətdə yerləşdirilib.
Döyüş təcrübəsinə əsaslanaraq daim yenilənən proqram çərçivəsində dəyişən missiya ehtiyaclarına uyğun modernizasiya işləri davam edir. Bu günədək ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri və Yaponiya Hava Özünü Müdafiə Qüvvələri üçün ümumilikdə 82 ədəd E-2D istehsal olunub.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri rəsmiləri 2021-ci ildə verdikləri açıqlamada 2040-cı ildən sonrayadək 80-dən çox E-2D təyyarəsinin də inventara daxil edilməsinin planlaşdırıldığını təsdiqləmişdilər.
“Northrop Grumman”ın E-2D Proqramı üzrə vitse-prezidenti Cenis Zilç son təhvilin “sürət və miqyasla keyfiyyət və performansa sadiqliklərini göstərdiyini” bildirib, təyyarənin bugünkü əməliyyat mühitlərində “üstün performans” nümayiş etdirdiyini və gələcəyə yönəlmiş təkmilləşdirmələrin davam etdiyini qeyd edib.
E-2D “Advanced Hawkeye”in imkanları
E-2D “Advanced Hawkeye” uzun illərdir ABŞ dəniz aviasiyasının əsas dayağı olan “Hawkeye” ailəsinin ən inkişaf etmiş versiyası kimi önə çıxır. Havadan erkən xəbərdarlıq və döyüş idarəetməsi missiyaları üçün nəzərdə tutulan platforma birgə və koalisiya qüvvələri arasında kritik komanda-idarəetmə düyünü funksiyasını yerinə yetirir.
360 dərəcə əhatə təmin edən radar və inteqrasiya olunmuş şəbəkə quruluşu sayəsində hava, quru və dəniz sahələrində real vaxtda situasiya məlumatlılığı təqdim edən təyyarə aviadaşıyıcı döyüş qruplarında mürəkkəb əməliyyatların koordinasiyasında əsas rol oynayır.
Qabaqcıl missiya kompüteri və rabitə sistemləri ilə təchiz olunan E-2D qabaqcıl bazalardan və məhdud imkanlara malik yerləşmə sahələrindən də fəaliyyət göstərə bilir. Bu xüsusiyyət müttəfiq qüvvələr arasında qarşılıqlı işləkliyi artırır.
Texniki xüsusiyyətlər
E-2D 18 metr uzunluğa və 25 metr qanad açıqlığına malikdir və 5 nəfərlik heyət tutumuna sahibdir. Hər biri təxminən 5100 at gücündə olan “Allison/Rolls-Royce” T56-A-427 turboprop mühərrikləri ilə təchiz edilən təyyarə 1462 dəniz mili (təxminən 2708 kilometr) mənzilə, 34 700 fut (10 577 metr) uçuş hündürlüyü tavanına və 350 düyün (təxminən 648 km/saat) maksimum sürətə çata bilir.
Platforma qabaqcıl rabitə sistemləri, sensorlar, havadan missiya kompüterləri, hədəf tanıma sistemləri, kameralar və radioelektron mübarizə elementləri ilə təchiz olunub.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
