Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə USNI məlumat yayıb.
Komandanlıq HII şirkətinin “Ingalls Shipbuilding” gəmiqayırma zavodu ilə 282,9 milyon dollar dəyərində müqavilə imzalayıb.
Bu vəsait detallı layihə sənədlərinin hazırlanmasına və uzun istehsal müddətinə malik materialların alınmasına sərf olunacaq.
Yeni döyüş gəmisi Sahil Mühafizəsi üçün seriyalı şəkildə inşa edilən “Legend” sinfinə məxsus Milli Təhlükəsizlik Katerlərinin sınaqdan keçmiş gövdəsi əsasında hazırlanacaq.
Gəmiqayırma proqramının radikal şəkildə yenidən işlənməsi ötən il Hərbi Dəniz Qüvvələrinin keçmiş katibi Con Felanın “Constellation” sinfinə məxsus freqatların inşasını dayandırmasından sonra NSC platformasına keçidlə nəticələnib.
İstehsalda özünü doğrultmuş layihənin uyğunlaşdırılması Pentaqona texniki risklərdən yayınmağa və gəmilərin donanmaya çatdırılmasını sürətləndirməyə imkan verəcək.
Paskaqula gəmiqayırma zavodu ilə müqavilə tender keçirilmədən “tək mənbə” proseduru əsasında bağlanıb.
2027-ci maliyyə ili üzrə büdcə sənədlərinə əsasən, Hərbi Dəniz Qüvvələri ilk FF(X) gəmisini 2027-ci ildə, ikinci gəmini isə 2029-cu ildə almağı planlaşdırır və 2031-ci ildən etibarən ildə iki gəmi istehsalı tempinə çatmağı hədəfləyir.
Donanma ilk freqatı artıq 2028-ci ildə suya buraxmağı, 2030-cu ilin iyun ayında isə sifarişçiyə təhvil verməyi planlaşdırır.
Əvvəllər ləğv edilmiş 11-ci NSC gövdəsindən gəmiqayırma zavodunda mövcud olan materiallardan istifadə polad kəsmə prosesinin mümkün qədər tez başlamasına imkan verəcək.
FF(X) freqatları
FF(X) freqatları “Constellation” sinfinə məxsus freqatları əvəz etməyəcək, əksinə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri daxilində ayrıca gəmi sinfi təşkil edəcək. İmkanlarına görə onlar tamhüquqlu freqatlardan geri qalır və daha çox “Freedom” və “Independence” sinfinə məxsus sahilyanı döyüş gəmiləri konsepsiyasına bənzəyir.
Gəmilərin əsas silahı kimi 57 mm çaplı Mark 110 topu seçilib. Gəmi 21 raket üçün nəzərdə tutulan RIM-116 RAM buraxılış qurğusu və NSM gəmi əleyhinə raketlər üçün 16 borudan ibarət modul ilə təchiz ediləcək.
Modul arxitektura sayəsində freqat pilotsuz uçuş aparatları və suüstü hədəflərə qarşı istifadə üçün “Hellfire” raketləri də daxil olmaqla alternativ silahlarla təchiz oluna bilər. Yaxın müdafiə üçün 30 mm çaplı top da quraşdırılıb.
Gəminin su tutumu təxminən 4.850 ton olacaq. Uzunluğu 128 metr, eni isə 16 metr təşkil edəcək. Maksimal sürəti təxminən 28 düyünə çatacaq və 22 min kilometrədək fəaliyyət radiusuna malik olacaq.
Bu xüsusiyyətlər göstərir ki, “Constellation” proqramının uğursuzluğundan sonra ABŞ yüksək dəyərli gəmi almaq planlarından imtina edib. Donanmanın prioritetləri planlaşdırılan gəmi sayı ilə də təsdiqlənir. Belə ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri 50-65 arasında FF(X) sinfinə məxsus freqat almağı gözləyir ki, bu da əvvəlki 20 “Constellation” sinfinə məxsus freqat planını əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir.
“Constellation” proqramındakı problemlər
FF(X) freqatlarının ortaya çıxması iri idarəolunan raket freqatlarının inşasını nəzərdə tutan “Constellation” proqramının uğursuzluğu ilə nəticələnib. Gəmilər Fransa-İtaliya istehsalı FREMM freqatları əsasında hazırlandığından ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin istifadəsi üçün modernləşdirilməli idi və uyğunluğun 85 faiz olacağı nəzərdə tutulurdu.
Daimi layihə dəyişiklikləri və yeni tapşırıqların əlavə olunması nəticəsində Avropa modeli ilə uyğunluq 15 faizdən aşağı düşüb, subasımı qabiliyyəti isə təxminən 8 min tona yüksəlib. Layihənin hazırlanması və xarici görünüşünün formalaşdırılması prosesi davam etdiyi halda Pentaqon təsdiqlənmiş layihə olmadan sifariş verib və freqatın tikintisinə “yaşıl işıq” yandırıb.
“Constellation” sinfinə məxsus freqatların inşası hələ 2021-ci ildə sifariş edilmişdi. Lakin problemlər dörd illik gecikməyə səbəb olub və suya qoyulan gəmi üzrə real irəliləyiş bir il ərzində 12 faizi keçməyib.
Davam edən problemlər və tikinti mərhələlərindəki gecikmələr fonunda Pentaqon bu freqat sinfindən imtina etməyi planlaşdırır.
Bu günədək idarə tərəfindən 22 milyard dollardan artıq vəsait xərclənib və bir gəminin dəyəri təxminən 1,4 milyard dollar təşkil edir. Sonrakı gəmilər üçün bu məbləğin 1,1-1,2 milyard dollara qədər azalacağı gözlənilir.
2025-ci ilin noyabr ayında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri istehsal gecikmələri və layihənin uğursuzluğu səbəbindən “Constellation” sinfinə məxsus freqatların tikintisi proqramını ləğv edib.
Yenilənmiş tikinti planına əsasən, hazırda tikintinin ilkin mərhələsində olan ilk iki gəmi 2030-cu ilə qədər tamamlanmalı, sifariş edilmiş digər bütün bu sinif freqatlar isə ləğv olunmalıdır.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
