Ordu.az xəbər verir ki, ABŞ Raketdən Müdafiə Agentliyinin açıqlamaları yönləndirilmiş enerji sistemlərinin müdafiə arxitekturasına inteqrasiyasına yönəlmiş işlərin sürətləndiyini ortaya qoyub.
Proqramın istiqaməti və institusional yanaşma
ABŞ Raketdən Müdafiə Agentliyinin direktoru Hit Kollinz Konqresdə etdiyi çıxışda agentliyin yönləndirilmiş enerji texnologiyalarını əməliyyat istifadəsinə qazandırmaq hədəfində olduğunu bildirib. Kollinz xüsusilə pilotsuz platformalara inteqrasiya ediləcək lazer sistemlərinə diqqət yetirildiyini qeyd edib.
Kollinz “Yönləndirilmiş enerji qabiliyyətlərini döyüş meydanına daşımağa tam diqqət yetirmişik” deyərək hava platformalarının prioritet həll kimi qiymətləndirildiyini vurğulayıb. Həmçinin bu yanaşmanın pilotsuz uçuş aparatları və digər hava təhdidlərinə qarşı erkən mərhələdə nişanalma imkanı verəcəyini bildirib.
Texniki yanaşma və sistem arxitekturası
Proqram çərçivəsində yüksək enerjili lazer sistemlərinin mövcud raket müdafiə arxitekturasına “kinetik olmayan” təbəqə kimi əlavə edilməsi planlaşdırılır. ABŞ Raketdən Müdafiə Agentliyi bu sistemlərin ballistik və digər hava təhdidlərinə qarşı erkən aşkarlama və zərərsizləşdirmə qabiliyyəti təqdim etməsini hədəfləyir.
Lazer silahları aşağı atış xərci, yüksək atış sürəti və davamlı nişanalma qabiliyyəti kimi üstünlüklər təqdim edir, xüsusilə çoxsaylı hədəflərə qarşı effektiv həll kimi qiymətləndirilir. Bu sistemlərin pilotsuz platformalar vasitəsilə təhdid zonasına yaxın yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur.
Texniki çətinliklər və əvvəlki proqramlar
ABŞ-nin hava platformalarına lazer silahı inteqrasiyası əvvəllər də müxtəlif proqramlarla sınaqdan keçirilsə də, mühüm texniki çətinliklərlə üzləşmişdi. 2010-cu ildə sınaqdan keçirilən YAL-1 hava platforması ballistik raket məhv etmə qabiliyyəti göstərsə də, xərc və texniki problemlər səbəbindən ləğv edilmişdi.
Müdafiə rəsmiləri lazer sistemlərinin hava platformalarına inteqrasiyasında enerji istehsalı, sistem çəkisi və atmosfer təsirləri kimi kritik mühəndislik çətinliklərinin davam etdiyini bildirirlər. Xüsusilə atmosfer turbulensiyasının lazer şüasının hədəf üzərində effektiv qalma müddətini məhdudlaşdıran mühüm amil olduğu qeyd edilir.
Gələcək planlama və büdcə çərçivəsi
ABŞ Müharibə Nazirliyinin 2027-ci maliyyə ili büdcə planında yönləndirilmiş enerji sistemlərinə yönəlmiş elmi-tədqiqat və inkişaf yatırımlarında artım nəzərdə tutulur. Bu işlərin “Qızıl Günbəz” raket müdafiə təşəbbüsü çərçivəsində inkişaf etdirilməsi planlaşdırılır.
Proqramın ümumi dəyəri və vaxt cədvəli hələ dəqiqləşməsə də, ilk mərhələdə aşağı güclü sistemlərlə başlanaraq daha yüksək enerjili həllərə keçilməsi planlaşdırılır. ABŞ ordusu lazer silahlarının raketdən müdafiədə əməliyyat baxımından tətbiq oluna bilməsini yenidən sınaqdan keçirməyi hədəfləyir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
