Ordu.az xəbər verir ki, çoxillik tədarük modeli çərçivəsində həyata keçiriləcək proqramın ümumi dəyərinin təxminən 20,2 milyard dollar olması nəzərdə tutulur.

İllik tədarük miqdarında diqqətçəkən artım

Proqram 22-ci ildən 26-cı istehsal partiyalarını əhatə edən çoxillik struktur üzərində qurulub. 2027-ci maliyyə ili üçün tələb edilən 821 raket, 2026-cı ildə alınan 381 raketlə müqayisədə 115,5 faizlik artıma işarə edir. Eyni dövrdə büdcənin təxminən 818 milyon dollardan 1,99 milyard dollara yüksəlməsi planlaşdırılır.

2027-ci il tədarükünün 491 ədədinin sərbəst büdcə mənbələrindən, 330 ədədinin isə sursat istehsalını sürətləndirməyə yönəlmiş xüsusi fondlardan qarşılanacağı bildirilib.

Ehtiyatların 11 min səviyyəsinə çatdırılması hədəflənir

Planlama çərçivəsində ümumi JASSM ehtiyatının təxminən 11 min ədədə çatdırılması nəzərdə tutulur. 2028-ci ildə 896 ədəd tədarük planlaşdırılır, 2029-2031 dövründə isə illik təxminən 860 ədəd istehsal nəzərdə tutulur.

Proqramda komponentlərin toplu şəkildə alınmasına imkan verən iqtisadi sifariş modeli istifadə edilərək xərclərin azaldılması məqsədi güdülür.

Əməliyyat istehlakı göstəriciləri planlamanı formalaşdırdı

ABŞ-nin İrana qarşı əməliyyatlarında təxminən beş həftədə 13 mindən çox hədəfin vurulduğu, həftəlik hədəf sayının 2 600 səviyyəsinə çatdığı bildirilib. Bu hədəflərin 20-30 faizinin qanadlı raket tələb etdiyi nəzərə alındıqda, həftəlik 500-800 ədəd JASSM sinfinə məxsus sursat ehtiyacı ortaya çıxır.

Rəsmilər bildirirlər ki, mövcud istehsal tempi yüksək intensivlikli və uzunmüddətli əməliyyatlarda istehlak sürətini qarşılamaq üçün kifayət etməyə bilər.

Uzaqmənzilli dəqiq zərbə qabiliyyəti

AGM-158 JASSM hava platformalarından buraxılan və təxminən 450 kiloqramlıq nüfuzedici döyüş başlığı daşıyan qanadlı raket kimi önə çıxır. Əsas variant təxminən 370 kilometr mənzilə malikdir, JASSM-ER versiyası isə 925 kilometrdən artıq mənzil təqdim edir.

Raket inertial naviqasiya, GPS yönləndirməsi və son mərhələdə infraqırmızı görüntüləyici axtarış başlığından istifadə edərək təxminən 3 metr dairəvi xəta payı ilə yüksək dəqiqlik təmin edir.

Yeni variantlar qabaqcıl imkanlar təqdim edir

Proqram çərçivəsində hazırlanan yeni variantlara qarışdırmaya davamlı GPS, qabaqcıl sensorlar və uçuş zamanı yenidən hədəfləmə imkanları daxildir. AGM-158D variantında məlumat bağlantısı sayəsində hədəf yenilənməsi mümkündür.

Yeni imkanların mövcud inventara sonradan əlavə edilməsi əvəzinə birbaşa istehsal xətlərinə inteqrasiya olunması planlaşdırılır.

Çoxsaylı platforma inteqrasiyası təmin olunur

JASSM raketləri B-1B, B-2, B-52H, F-15E, F-16 və F-35A kimi çoxsaylı hava platformalarına inteqrasiya olunmuş şəkildə istifadə edilə bilir. Bu hal müxtəlif bazalardan eyni vaxtda zərbə endirmək imkanı verərək əməliyyat çevikliyini artırır.

Uzaq mənzil qabiliyyəti sayəsində raketlər qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərinin mənzilindən kənardan buraxılaraq pilot riskini azaldır.

İstehsal gücü və təchizat zənciri təzyiqi davam edir

İstehsal gücünün artırılmasına yönəlmiş sərmayələrə baxmayaraq, xüsusilə elektron komponentlər üzrə təchizat problemləri və ixtisaslı işçi qüvvəsinə ehtiyac istehsal sürətini məhdudlaşdıran amillər arasında yer alır.

Bu çərçivədə çoxillik müqavilələrlə təchizat zəncirinə sabitlik qazandırılması və alt podratçıların istehsal gücünü artırmasının dəstəklənməsi hədəflənir.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az