Ordu.az xəbər verir ki, ümumi dəyəri 529,4 milyon dollar olan satınalma müasir döyüş təyyarələri üçün təlim ehtiyaclarının qarşılanması və mövcud təlim infrastrukturunun yenilənməsi məqsədilə planlaşdırılıb.
İstehsal həcmi artırıldı, xərclər azaldı
2026-cı maliyyə ilində 14 təyyarə üçün ayrılmış 362,1 milyon dollarlıq büdcə ilə müqayisədə, yeni planlamada istehsal sayı 23-ə yüksəldilib. Bu artım illik istehsal həcmində 64 faizlik yüksəlişə işarə edir. Artan istehsal tempinə bağlı olaraq vahid qiymətin təxminən 25,9 milyon dollardan 23 milyon dollar səviyyəsinə endiyi hesablanır.
Büdcə çərçivəsində əlavə olaraq 2028-ci maliyyə ili üçün 69,7 milyon dollarlıq ön tədarük vəsaiti ayrılıb. Bu maddənin uzun təhvil müddətli komponentlərin təminatı və təchizat zəncirinə hazırlıq üçün istifadə olunması planlaşdırılır.
Proqram mərhələli istehsal artımı ilə irəliləyir
T-7A proqramı tam güclü istehsala ani keçid əvəzinə nəzarətli istehsal artımı yanaşması ilə həyata keçirilir. Bu çərçivədə platforma ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin qabaqcıl pilot hazırlıq sistemi daxilində əsas uçuş elementi kimi yerləşdirilir.
Proqram mövcud T-38 təlim təyyarələrinin yerini almağı hədəfləyir. Təyyarə satınalma büdcəsi isə tədqiqat-inkişaf, simulyator və istismar maddələrindən ayrı şəkildə idarə olunur.
Yeni nəsil layihələndirmə və mühərrik bazası
T-7A “Red Hawk” “Boeing” və “Saab” əməkdaşlığı ilə sıfırdan hazırlanmış reaktiv təlim təyyarəsi kimi inkişaf etdirilib. Platforma tək mühərrikli quruluş, ikiqat şaquli stabilizator və orta mövqeli qanad sxemi ilə yüksək manevr qabiliyyəti təqdim edəcək şəkildə layihələndirilib.
Təyyarədə təxminən 17 min funt dartı qüvvəsi sinfinə məxsus F404-GE-103 “afterburner”li turbofan mühərrikindən istifadə olunur. Bu mühərrik daha əvvəl müxtəlif platformalarda istifadə edildiyi üçün mövcud texniki xidmət və logistika infrastrukturundan yararlanmağa imkan verir.
Rəqəmsal kokpit və daxili təlim sistemi
T-7A analoq göstəricilər əvəzinə tam rəqəmsal kokpit arxitekturası və “fly-by-wire” uçuş idarəetmə sistemi ilə təchiz olunub. Geniş sahəli çoxfunksiyalı ekranlar sayəsində pilotlar tapşırıq sistemləri və sensor idarəetməsi üzrə erkən mərhələdə təcrübə qazana bilir.
Platformada yer alan daxili təlim sistemi radar, radioelektron mübarizə və silah istifadəsi ssenarilərini fiziki sistemlərə ehtiyac olmadan simulyasiya edə bilir. Bu quruluş pilotların mürəkkəb tapşırıq profillərinə daha erkən mərhələdə hazırlanmasını təmin edir.
Şəbəkə dəstəkli təlim və yüksək sortie qabiliyyəti
Təyyarə digər T-7A platformaları və yer əsaslı simulyatorlarla şəbəkə üzərindən inteqrasiya olunmuş şəkildə işləyə biləcək formada layihələndirilib. Bunun sayəsində çox iştirakçılı təlim ssenariləri yaradıla bilir və təlim prosesləri daha çevik hala gəlir.
T-7A-nın layihələndirilməsi gündə bir neçə sortie həyata keçirə biləcək şəkildə optimallaşdırılıb. Texniki xidmət müddətlərinin azaldılması və nasazlığın qarşısını alan xidmət sistemləri ilə əməliyyat davamlılığının artırılması hədəflənir.
Müasir döyüş təyyarələrinə keçiddə kritik rol
T-7A “Red Hawk”ın F-35, F-15EX və gələcək döyüş təyyarələrinə keçəcək pilotların hazırlığında əsas platforma olması planlaşdırılır. Proqram çərçivəsində mərhələli təhvil prosesi ilə birlikdə T-38 parkının tədricən xidmətdən çıxarılması nəzərdə tutulur.
Yeni satınalmanın ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin pilot hazırlığı imkanlarını artıraraq müasir hava döyüşü tələblərinə uyğunlaşmasına töhfə verməsi hədəflənir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
