Səssiz, çevik, funksional: Ukraynada elektrik skuterləri müharibənin taktikasını necə dəyişir?
Oxunub: 868
23:08
06 Aprel 2026
Elektrik skuterləri adətən cəbhə xəttində istifadə olunan hərbi texnika haqqında düşünərkən ilk ağla gələn vasitələr olmur. Lakin Ukraynada möhkəm və yüksək güclü elektrik skuterlərinin unikal bir sinfi müasir müharibədə sakit şəkildə öz yerini tutmağa başlayıb.
Latviyanın “Global Wolf Motors” şirkəti tərəfindən hazırlanmış “Mosphera” elektrik platforması Ukrayna bölmələri tərəfindən kəşfiyyat, nəqliyyat və hətta aktiv döyüş zonalarında mobil enerji mənbəyi kimi istifadə olunur.
Və bunlar adi şəhər skuterləri deyil. Əksinə, onlar skuter, motosiklet və hətta yüngül “off-road” nəqliyyat vasitəsinin elementlərini birləşdirərək çətin ərazi üçün nəzərdə tutulmuş yüksək ixtisaslaşmış mikromobil vasitəyə çevrilib.
Məhz bu cür ərazilərdə onların dəyəri özünü göstərir.
Böyük ölçülü off-road təkərləri, yüksək klirens və möhkəm karkas sayəsində “Mosphera” qum, palçıq və qeyri-bərabər relyefdə hərəkət edə bilir, halbuki bu şərait adi təkərli nəqliyyat vasitələrini dayandırar. Eyni zamanda elektrik ötürücü sistemi döyüş meydanında mühüm üstünlük verir: demək olar ki, səssiz hərəkət. Bu isə pilotsuz uçuş aparatlarının müşahidəsi və akustik aşkarlamanın hədəfə çevrilmək ilə gizli qalmaq arasında fərq yaratdığı bir dövrdə böyük üstünlükdür.
Ukrayna bölmələrinin məlumatlarına görə, bu skuterlər Rusiya işğalının başlanğıcından etibarən kəşfiyyat tapşırıqları və mövqelər arasında sürətli hərəkət üçün istifadə olunur. Onların yüksək manevr qabiliyyəti hərbçilərə dar və ya zədələnmiş ərazilərdə hərəkət etməyə imkan verir, nisbətən kiçik ölçüləri isə onları iri nəqliyyat vasitələrinə nisbətən daha az nəzərə çarpan edir.
Texniki xüsusiyyətlər də bu imkanları təsdiqləyir. “Mosphera” platforması saatda 100 km sürətə çata bilir, standart batareya ilə təxminən 150 km məsafə qət edir, ikiqat batareya ilə isə bu göstərici 300 km-ə qədər artır. 10 kVt gücündə mühərrik yüksək performans təmin edir, tam asqı sistemi və “Magura” istehsalı güclü hidravlik əyləclər isə bu texnikanın həm performans, həm də davamlılıq üçün nəzərdə tutulduğunu göstərir.
74 kq çəkisinə baxmayaraq, skuter 200 kq-a qədər yük daşıya bilir ki, bu da onu avadanlıq daşınması və hətta təxliyə əməliyyatlarında istifadə üçün yararlı edir.
Maraqlıdır ki, bu skuterlər mobil enerji mənbəyi kimi də istifadə olunur. Sahədə olan bölmələr onların vasitəsilə rabitə cihazlarını və digər elektron avadanlıqları enerji ilə təmin edir, bu da enerji çatışmazlığının olduğu şəraitdə əlavə üstünlük yaradır.
“Mosphera”nın yaranma hekayəsi də qeyri-adi olub. Yerli KİV-lərin məlumatına görə, şirkət 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyası dövründə yaradılıb və əvvəlcə əyləncə sənayesindən hərbi bazalar üçün ixtisaslaşmış nəqliyyat vasitələrinin istehsalına yönəlib. O zaman “hərbi skuter” ideyası skeptisizmlə qarşılanırdı. Lakin Ukraynada real istifadəsi bu konsepsiyanı gözlənilməz şəkildə doğruldub.
Bu gün “Global Wolf Motors” skuterlərini 20-dən çox ölkəyə ixrac edir və müştərilər arasında hərbi bölmələr, xilasetmə xidmətləri və hətta kənd təsərrüfatı istifadəçiləri də var.
Bu, elektrik mikromobilliyinin şəhər küçələrindən kənara çıxaraq hətta döyüş meydanına qədər genişlənməsinin daha bir nümunəsidir. İstər gündəlik nəqliyyat, istər yük daşınması, istərsə də döyüş dəstəyi (elektrik iki təkərli vasitələr) çoxfunksiyalılığın onların ən güclü xüsusiyyətlərindən biri olduğunu göstərir.
