Rusiyanın “Uralvaqonzavod” sənaye konsernində çalışan silah konstruktorları bildiriblər ki, T-90M əsas döyüş tankının yeni versiyası “antidron” rejiminə malik “Arena-M” aktiv müdafiə sistemi ilə təchiz ediləcək.

Bu inkişaf Rusiya Silahlı Qüvvələri üçün müsbət xəbərdir. Ukrayna müharibəsi boyunca Pilotsuz Uçuş Aparatları (PUA) hər iki tərəfin tank əməliyyatlarına ciddi problem yaradıb. Həm Rusiya, həm də Ukrayna orduları döyüş zamanı zirehli texnikanı effektiv qoruyacaq antidron sistemlərinin hazırlanmasında çətinlik çəkiblər.

“Arena-M” antidron sistemini anlamaq

“Birbaşa məhvetmə sistemi” kimi təsvir edilən “Arena-M” daxil olan hücumları aşkar etmək üçün radardan istifadə edir və təhlükə reallaşmadan əvvəl onu məhv etmək məqsədilə partlayıcı önləyici mərmi buraxır. Həmin önləyici mərmi partlayaraq, köhnə zenit mərmilərinin qəlpə səddi kimi “Arena-M” sistemi ilə təchiz olunmuş nəqliyyat vasitəsinin ətrafında qəlpə divarı yaradır.

Sistem ilkin olaraq 50 metr məsafədə tank əleyhinə mərmiləri zərərsizləşdirmək və daha yavaş hərəkət edən obyektləri və yer səthindəki digər maneələri nəzərə almamaq üçün hazırlanmışdı. Rusiya konstruktorları nəhayət antidron sistemlərinin üzərində işi tamamlayaraq onları “Arena-M”in yenilənmiş arxitekturasına daxil ediblər.

Antidron rejimi proqram təminatı yeniləməsidir, mahiyyət etibarilə önləyici mərmiyə və radara PUA-ların sürət və müxtəlif uçuş trayektoriyalarını tanımaq imkanı verir. Əvvəlki “Arena-M” sistemləri sürətlə hərəkət edən tank əleyhinə silahlara qarşı müdafiə üçün nəzərdə tutulmuşdu, yeni sistem isə müasir PUA təhdidlərinin mütləq şəkildə sürətli olmadığını nəzərə alır.

Ukrayna müharibəsi boyunca Rusiya hərbi planlaşdırıcıları müxtəlif sürətlərdə hərəkət edən, fərqli ölçülərə malik və Rusiya tanklarına hücum zamanı müxtəlif hündürlüklərdə uça bilən Ukrayna dronlarının yaratdığı təhlükə ilə üzləşiblər. Bundan əlavə, PUA-lar plastikdən hazırlana bilər, bu isə “Arena-M”in aşkarlama sistemi tərəfindən müəyyən edilməyə bilər, nəticədə önləyici raketlər ümumiyyətlə buraxılmaya bilərdi.

Rusiya hökuməti yeni sistemin funksiyasını əks etdirən videonu sosial şəbəkələrdə yayıb. Animasiyada göstərilir ki, antidron texnologiyası ilə təkmilləşdirilmiş “Arena-M” tankın yan bölməsindən buraxılır və bu, T-90-ın qüllə minaatanlarından fərqlənir. Bu animasiya bir çox ekspertlərin “Arena-M” antidron sisteminin mövcud “Arena-M”dən tamamilə yeni tank müdafiə sistemi olduğunu düşünməsinə səbəb olub.

Onlayn sənaye nəşri olan “Defence-Post” iddia edir ki, “Arena-M” [antidron] sistemi yalnız yenilənmiş qülləyə və genişləndirilmiş arxa hissəyə malik T-90M-in təkmilləşdirilmiş versiyasına, bəzən T-90M2 adlandırılan modelə quraşdırılacaq”.

Bu iddia yuxarıda qeyd olunan yeni “Arena-M” sisteminin fiziki xüsusiyyətləri ilə uyğun gəlir, belə ki, onun əks-mərmisi yan avadanlıq bölməsindən buraxılır.

“Arena-M” sistemi yalnız Rusiya onu istehsal edə bilsə işləyəcək

Əlbəttə, əgər bu məlumat doğrudursa, deməli yeni “Arena-M” antidron sistemi Ukrayna müharibəsinin qanlı cəbhə xəttində məhdud sayda və məhdud əlçatanlıqda olacaq.

Rusiya üçün yalnız bir problem var: hazırda xidmətdə T-90M2 tankları yoxdur. Rusiya bu il ərzində ən azı 10 belə maşın istehsal etməyi planlaşdırır. “Military Watch Magazine” bu yaxınlarda xəbər verib ki, Rusiya müdafiə sənayesi T-90M2-lərin istehsalına 2025-ci ilin oktyabr ayının əvvəlində başlamağı planlaşdırıb.

Beləliklə, antidron sistemi ilə təchiz edilmiş “Arena-M” Rusiya tank müdafiə sistemləri üçün əhəmiyyətli irəliləyişdir. Lakin əgər bu sistem yalnız hələ istehsal olunmamış T-90M2 tankları ilə məhdudlaşdırılacaqsa, müharibə başa çatmamışdan əvvəl onun geniş tətbiqi mümkün olmaya bilər və Ukrayna tərəfi PUA sürüləri ilə Rusiya zirehli texnikasına zərbələr endirməyə davam edəcək.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az