Ordu.az xəbər verir ki, bunu öz məqaləsində Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Ara Ayvazyan yazıb.

Onun sözlərinə görə, şübhəsizdir ki, kiçik dövlətlər açıq sərhədlərdən və iqtisadi qarşılıqlı asılılıqdan fayda əldə edirlər.

“Lakin siyasət gözəl niyyətlərlə deyil, onun həyata keçirildiyi şərtlərlə qiymətləndirilir.

“Sülh kəsişməsi” Ermənistanın təşəbbüskar və prosesləri tənzimləyən tərəfə çevrilməsini, qaydalar müəyyən etməsini, tarazlığı təmin etməsini və ərazisindən keçən kommunikasiyalara nəzarət etməsini nəzərdə tutur. Reallıq isə hazırda fərqlidir. Ermənistan nəzarət olunan kəsişmənin memarı deyil, dəyişmiş qüvvələr nisbəti fonunda və hələ də müharibənin sarsıntılarından tam sağalmamış təhlükəsizlik sistemi ilə kəsişmədə dayanan dövlətdir. Layihənin dili imkanlardan bəhs edir, reallıq isə məhdudiyyətlər diktə edir. Məhz bu ziddiyyət ayıq və aydın yanaşma tələb edir”, - deyə Ayvazyan qeyd edib.

Ayvazyan bildirib ki, 2020-ci il müharibəsindən sonra Cənubi Qafqazda qüvvələr nisbəti köklü şəkildə dəyişib.

“2023-cü ildə Qarabağda “erməni mövcudluğu” faktiki olaraq dayandırıldı və Azərbaycan Türkiyə ilə sıx strateji əməkdaşlığını daha da dərinləşdirərək mövqelərini gücləndirdi.

Bu reallıq şəraitində “kəsişmə” barədə danışmaq dəqiq hesablamalar və vəziyyətin dərindən dərk olunmasını tələb edir. Kəsişmə yalnız yolların qovşağı deyil, həm də onlara tam nəzarət, qaydalar müəyyən etmək bacarığı və təhlükəsizliyi təmin edən aydın mexanizmlər deməkdir. Dövlət kifayət qədər institusional sabitliyə və müdafiə sahəsində aydın hesablamalara malik deyilsə, kəsişmə xarici qüvvələrin əsas proseslərin istiqamətini müəyyən etdiyi tranzit məkana çevrilir.

Ermənistan hazırda müxtəlif beynəlxalq platformalarda, o cümlədən ABŞ və Avropa İttifaqının iştirakı ilə aktiv danışıqlar aparır, eyni zamanda Rusiya ilə münasibətlərini və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatındakı rolunu yenidən dəyərləndirir. Xarici siyasətin düzəlişi təbii və zəruri prosesdir, lakin bu, aydın şəkildə formalaşdırılmış milli strategiyanı əvəz edə bilməz. Sülh sazişi vacibdir, lakin sənəd hələ sistemli sülh demək deyil. Dayanıqlı sülh hüquqi təsbitlər, qarşılıqlı öhdəliklər, qüvvələr balansı və etibarlı təminatlar üzərində qurulur”, - deyə o bildirib.

Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri vurğulayıb ki, lakin ən vacib məsələ daxili məsələdir.

“Ermənistan dövlətçiliyin keyfiyyəti baxımından sınaq qarşısındadır. Biz təhlükəsizlik, diplomatiya və iqtisadiyyatın vahid strateji məntiq çərçivəsində uzlaşdırıldığı institusional dövlət qurmağa qadirikmi? Demoqrafik azalma, miqrasiya və cəmiyyətin qütbləşməsi dövlət sabitliyinin əsaslarını zəiflədir. İnsan resursunu və ictimai həmrəyliyini itirən dövlət etibarlı regional mərkəzə çevrilə bilməz.

Ziddiyyət sülh ilə müharibə arasında deyil. Ziddiyyət illüziya ilə məsuliyyət arasındadır. İllüziya ondan ibarətdir ki, iqtisadi inteqrasiya özlüyündə təhlükəsizlik problemlərini həll edəcək. Məsuliyyət isə ondan ibarətdir ki, əvvəlcə institutları möhkəmləndirmək, müdafiə qabiliyyətini bərpa etmək və aydın milli gündəm formalaşdırmaq, yalnız bundan sonra coğrafi mövqeni real üstünlüyə çevirmək lazımdır.

Ermənistan bu gün həqiqətən də regional siyasətin subyekti olmaqla obyektə çevrilmək arasında, bərpa və inkişaf strategiyası ilə sağqalma taktikası arasında kəsişmədədir. Qarşıdan gələn seçkilərə bu şüurla yanaşırıq. Seçim fərdlər haqqında deyil, dövlətin keyfiyyəti haqqında, ritorika haqqında deyil, strategiya haqqında, sürətli həll vədləri haqqında deyil, uzunmüddətli məsuliyyət haqqında olacaq.

Qərarlarımızdan asılıdır ki, bu kəsişmə xarici maraqların daxili zəiflik hesabına həyata keçirildiyi çökmə nöqtəsinə çevriləcək, yoxsa dövlətin proseslərə nəzarət edə və öz gündəmini formalaşdıra bildiyi yeni başlanğıc nöqtəsi olacaq”, - deyə sabiq erməni nazir yazıb.

O qeyd edib ki, bu seçkilər sadəcə növbəti siyasi mərhələ deyil, onlar illüziya ilə məsuliyyət arasında sərhəd xəttidir.

“Onlar yetkinlik haqqındadır. Dövlət yetkinliyi isə siyasi iradə, səmərəli və balanslaşdırıcı institutlar və şüurlu ictimai seçimlə formalaşır. Kəsişmə yalnız o halda sülhün simvoluna çevrilə bilər ki, biz özümüz hansı yolla gedəcəyimizə qərar verək”, - deyə Ayvazyan bildirib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az