Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Politobzor.net” nəşri “Ermənistan: Paşinyanın partiyası seçkilər ərəfəsində kriptovalyuta və digər kölgə sxemləri vasitəsilə maliyyələşdiriləcək” başlıqlı məqaləsində yazıb.
Nəşr qeyd edib ki, Ermənistan Mərkəzi Bankı əsas tənzimləyici qurum statusunu alaraq virtual aktiv xidmətləri göstərən provayderlərin (VASP) lisenziyalaşdırılması səlahiyyətinə yiyələnib. Zəruri normativ-hüquqi aktlar təsdiqləndikdən sonra birillik keçid dövrü müəyyən edilib ki, bu da iştirakçılara əməliyyat proseslərini pozmadan fəaliyyətlərini leqallaşdırmağa imkan verir.
“İslahatın ən mübahisəli elementi kriptoaktivlərlə nağd əməliyyatlar rejimi olub. Əvvəllər nəzərdə tutulan tam qadağa, normativ aktlarda aşkar edilən ziddiyyətlər səbəbindən 2026-cı il yanvarın 1-dən təxirə salınıb. 300 min dramadək nağd ödənişlərə 2027-ci il yanvarın 1-dək icazə verilir ki, bu da lisenziyalaşdırma prosesini hələ başa çatdırmamış təchizatçıların üstünlük təşkil etdiyi mərhələdə bazarın faktiki bağlanmasının qarşısını almağa yönəlib. Bu kontekstdə tənzimləyici qurum məhdud nağd əməliyyatlara müvəqqəti icazəni nağd dövriyyənin tam aradan qaldırılması ilə bağlı elan edilmiş siyasətdən geri çəkilmə deyil, texniki kompromis kimi qiymətləndirir. Strateji baxımdan Mərkəzi Bank yalnız lisenziyalı və yoxlanılmış platformaların fəaliyyət göstərə biləcəyi tənzimlənən ekosistemin yaradılmasına fokuslanıb. Tənzimləyicinin fikrincə, bu model sistem risklərini azaltmalı, investorların müdafiəsini gücləndirməli və rəqəmsal aktivlər bazarına etimadı möhkəmləndirməlidir. Ermənistanda kriptovalyutaların yayılma səviyyəsinin yüksək olmasını nəzərə alaraq, yeni tənzimləmə mövcud praktikaların institusionallaşdırılması və ölkənin Cənubi Qafqazın texnoloji və maliyyə mərkəzi kimi mövqelərinin gücləndirilməsi üçün alət kimi dəyərləndirilir”, - deyə müəllif vurğulayıb.
KİV yazıb ki, eyni zamanda, qüvvəyə minmiş dəyişikliklər aydın siyasi məzmun daşıyır.
“Xüsusilə ona görə ki, 2026-cı ilin iyulundan, Ermənistanda iyun ayında keçiriləcək parlament seçkilərindən sonra bu sahədə nağd əməliyyatlar tamamilə ləğv ediləcək ki, bu da açıq şəkildə hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasının maraqlarına uyğundur. Ermənistan qanunvericiliyinə əsasən, siyasi partiyaların maliyyələşdirilməsi yalnız fiziki şəxslərin ianələri hesabına mümkündür ki, bu da məhdudiyyətlərdən yan keçmə mexanizmlərinin mövcudluğunu ehtimal etdirir. Xüsusilə bir sıra nəşrlərdə fəaliyyət göstərən hakimiyyətə yaxın biznes strukturlarının fəaliyyəti qeyd olunub ki, onların vasitəsilə mənşəyi qeyri-müəyyən və şübhəli olan vəsaitlərdən fiziki şəxslər adından rəsmi və “qanuni” ianələr toplamaq mümkün olub. 2022-ci ildə hakim partiyaya edilən ianələrin kəskin artması fonunda bu cür şübhələr ictimai diqqətə çıxıb. Jurnalistlər bir sıra anomaliyaları, o cümlədən bir çox ianəçilərin partiya strukturu ilə əlaqəsini, ianələrin eyni məbləğ və eyni vaxtlarda edilməsini, habelə bəzi şəxslərin ianə etdiklərini inkar etməsini qeyd ediblər. Eyni zamanda, ianələrin məbləği ilə ianəçilərin bəyan etdikləri gəlirlər arasında uyğunsuzluqlar da müşahidə olunub. Buna baxmayaraq, cinayət işləri açılmayıb və Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komitəsi araşdırmaları əsasən görməzdən gəlib. Müşahidəçilər bunu həmin qurumun icra hakimiyyətindən institusional asılılığı ilə əlaqələndirirlər”, - deyə məqalədə bildirilib.
Nəşr qeyd edib ki, siyasi maliyyələşmənin monitorinqi üzrə beynəlxalq təcrübə və digər ölkələrdə oxşar sxemlərə görə cinayət təqibi hallarını nəzərə alaraq, diqqətin tədricən rəqəmsal aktivlərə yönəldiyi güman edilir.
“Qumar biznesi və bank sektoru ilə əlaqəli bir neçə iri biznes qrupu öz kriptovalyutalarına və fintex “ekosistemlərinə” malikdir ki, bu da maliyyə alətlərinin spektrini genişləndirə bilər.
Bəzilərinin fikrincə, qeyri-şəffaf və çətin identifikasiya olunan mənbələrdən əldə edilən vəsaitlər rəqəmsal aktivlər formasında fiziki şəxslərin hesablarına yerləşdirilə, daha sonra nağd pula çevrilə və mövcud qaydalara uyğun olaraq özəl ianələr kimi rəsmiləşdirilə, həm də bu, seçkilərdən dərhal əvvəl edilə bilər. Belə bir struktur müxtəlif maliyyə sxemləri vasitəsilə xarici və yerli aktivlər arasında vəsaitlərin yenidən bölüşdürülməsi üçün istifadə oluna bilər.
2026-cı il yanvarın 21-də Nikol Paşinyan ictimaiyyəti Ermənistan və Azərbaycanın enerji sistemlərinin inteqrasiyası, eləcə də “Tramp yolu”nun (Zəngəzur dəhlizi-red.) inkişafı ilə bağlı cəlbedici perspektivlərlə sevindirib. Aydın şəkildə təsəvvür etmək olar ki, tranzit və enerji marşrutlarının genişləndirilməsi beynəlxalq enerji və infrastruktur şirkətlərinin, o cümlədən ABŞ, Türkiyə və Böyük Britaniya kapitallı şirkətlərin gəlirlərini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Ermənistan rəhbərliyinin siyasi qərarları isə bu layihələrin həyata keçirilməsini stimullaşdıran amil kimi qiymətləndirilə bilər. Beləliklə, kriptoaktivlər sahəsində tənzimləyici boşluqların saxlanılması təkcə iqtisadi tədbir kimi deyil, həm də daha geniş geosiyasi manipulyasiyanın tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilə bilər”, - deyə nəşr bildirib.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
