“Hetk” milyardlarla dramlıq iddialardan birini araşdıraraq müəyyən edib ki, prokurorluğun tərtib etdiyi siyahıdan “Çiçəklənən Ermənistan” partiyasının sədri Qaqik Tsarukyanla əlaqəsi olan şəxsin adına rəsmiləşdirilmiş təxminən 600 min ABŞ dolları dəyərində bir mənzil çıxarılıb. Bir neçə ay sonra bu siyahıdan çıxarılmış və İrəvanın mərkəzində yerləşən həmin mənzil Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin (MTX) direktoru Armen Abazyanın oğlunun mülkiyyətinə keçib.

Ermənistanda “korrupsiyaya qarşı mübarizə” adı altında həyata keçirilən tədbirlər əslində siyasi məqsədlərlə aparılan seçmə təqibdən başqa bir şey deyil. Bu ölkədə dövlət strukturları yalnız keçmiş siyasi rəqiblərə qarşı “qanun” tətbiq edir, hakimiyyət dairəsinə yaxın şəxslər isə ən açıq şəkildə qanun pozuntularına yol versələr də, toxunulmaz qalırlar. Aşağıdakı məqalə Ermənistan mətbuatında dərc olunmuş və yerli anti-korrupsiya tədbirlərinin necə saxta, qərəzli və səmərəsiz olduğunu sübut edən tipik nümunələrdəndir.

Ordu.az “Hetk” nəşrinin məqaləsini olduğu kimi təqdim edir:

“Həftə ərzində Antikorrupsiya Məhkəməsində qanunsuz yolla əldə edilmiş əmlakın müsadirəsi ilə bağlı hər hansı iddia araşdırılır. Hakimiyyət demək olar ki, eyni tezliklə “oğurlananı geri qaytarmağa” qətiyyətli olduqlarını bəyan edir. Müsadirə işlərində əsasən 2018-ci ildən əvvəl dövlət vəzifəsi tutmuş, siyasi və iqtisadi təsiri olan şəxslər iştirak edirlər.

“Hetk” milyardlarla dram tələbi ilə bağlı işlərdən birini araşdırıb və aşkar edib ki, Prokurorluğun tərtib etdiyi siyahıdan “Çiçəklənən Ermənistan” partiyasının sədri Qaqik Tsarukyanla əlaqəsi olan şəxsin adına qeydiyyatda olan təxminən 600 min ABŞ dolları dəyərində olan mənzil çıxarılıb. Bir neçə ay sonra siyahıdan çıxarılmış və İrəvanın kiçik mərkəzində yerləşən həmin mənzil Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin (MTX) direktoru Armen Abazyanın oğlunun mülkiyyətinə keçib.

2023-cü ilin oktyabrından Antikorrupsiya Məhkəməsində parlamentin keçmiş deputatı Qaqik Tsarukyan və onunla əlaqəli şəxslərdən ehtimal olunan qanunsuz əldə edilmiş bir sıra əmlakın müsadirəsi barədə prokurorluğun iddiası araşdırılır. Baş Prokurorluğun qanunsuz yolla əldə edilmiş əmlakın müsadirəsi idarəsinin araşdırmasına əsasən, Qaqik Tsarukyan və onun yaxınlarından dövlətə milyardlarla dram vəsait, səhmlər, avtomobillər, evlər və mənzillər qaytarılması tələb olunur. Antikorrupsiya Mülki Məhkəməsinin hakimi Lilit Drmeyanın sədrliyi ilə artıq 1.5 ildir bu iddia araşdırılır. Tsarukyanlardan başqa, prokurorluq Qaqik Tsarukyanın bizneslərində iştirak edən Tiqran Manukyanın da əmlakının müsadirəsini tələb edir. Tiqran Manukyan Ermənistanda “Mitsubishi” və MAZ avtomobillərini idxal edən “Megamotors” MMC-nin 100% payçısıdır. Manukyan həm də “Şanqri La” kazinosunun direktoru olub və Tsarukyanla əlaqəli digər şirkətlərin səhmdarıdır. Prokurorluq Tiqran Manukyanın aşağıdakı əmlakını müsadirə etməyi tələb edir:

“Megamotors” MMC-nin 100% payı
21 avtomobil (“Mercedes-Benz”, “Range Rover”, BMW və digər markalar)
İrəvanda 13 mənzil (Nork-Maraşda)
Eyni binada 10 avtopark (Nork-Maraşda)
İrəvanda 2 mənzil (Abovyan küçəsində)

Bütün mənzillər Qaqik Tsarukyan tərəfindən tikilmiş binalarda – Norq-Maraşın yeni məhəlləsində və İrəvanın kiçik mərkəzində yerləşən Abovyan 9 ünvanında yerləşir. Prokurorluq Tiqran Manukyanın Abovyan 9 binasındakı 36 və 39 nömrəli mənzillərini müsadirə etməyi tələb edir.

Tiqran Manukyana məxsus və məxsus olmuş əmlakın siyahısını araşdıran “Hetk” müəyyən edib ki, Tiqran Manukyan Abovyan 9 ünvanında daha bir mənzilə – 30 nömrəliyə sahib olub. Prokurorluğun qanunsuz əldə edilmiş əmlakın müsadirəsi idarəsi baş prokurorun müavini Sırbuhi Qalyanın rəhbərliyi dövründə Tiqran Manukyanın adına qeydiyyatda olan əmlakın araşdırılmasına başlayıb və müsadirə iddiası ilə məhkəməyə müraciət edib. 2023-cü ilin oktyabrında məhkəməyə təqdim olunan iddiada həmin vaxt mülkiyyət hüququ ilə Tiqran Manukyana məxsus olan “Abovyan küçəsi 9, bina 30, mənzil” ünvanlı əmlak daxil edilməyib.

Şübhəli əməliyyat

Müsadirə iddiası məhkəməyə təqdim olunduqdan bir neçə gün sonra – oktyabrın 23-də Tiqran Manukyan siyahıdan çıxarılmış mənzili Rusiyada biznes fəaliyyəti ilə məşğul olan, kökü Üçmiədzindən olan Yeğişe Hambardzumyana bağışlayıb.

Müsadirə işi məhkəməyə daxil olandan 4 ay sonra Yeğişe Hambardzumyan bağışlanmış mənzili Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru Armen Abazyanın oğlu Robert Abazyana satıb.

50 yaşlı Yeğişe Hambardzumyan Armavir vilayətinin Doğs kəndindəndir, 2015-ci ildə kənddə yerləşən Surb Stepanos kilsəsini əsaslı təmir və təchiz etdiyinə görə kəndin şurası tərəfindən Doğsun fəxri vətəndaşı adına layiq görülüb. Hambardzumyan həm də Rusiyanın Nijni Novqorod şəhərinin erməni icmasının üzvüdür. Rusiya vergi orqanının məlumatına görə, 2018-ci ildə Y. Hambardzumyan “Макстрой” tikinti şirkətini qurub. Yeğişe Hambardzumyan və Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru Armen Abazyan tanışdırlar.

MTX direktorunun oğlunun bahalı əməliyyatı

Abovyan küçəsi 9 binası İrəvanın kiçik mərkəzində – Abovyan və Tumanyan küçələrinin kəsişməsində, Moskva kinoteatrının yaxınlığındadır. Qaqik Tsarukyan binanı hələ 2005-2007-ci illərdə tikib. Bu binada təsadüfi insanlar yaşamır. 2024-cü ilin fevralında hündür mərtəbəli binanın 9-cu mərtəbəsindəki geniş mənzillərdən biri – 30 nömrəli satılıb.

“Hetk” müəyyən edib ki, 225,8 kv.m sahəsi olan mənzili 240 milyon dram müqabilində Robert Abazyan – MTX direktoru Armen Abazyanın 31 yaşlı oğlu alıb. Əməliyyat zamanı Mərkəzi Bankın müəyyən etdiyi məzənnəyə görə bu, təxminən 600 min dollara (593 721 USD) bərabərdir. Mənzilin 1 kv.m-ni Robert Abazyan 2.627 dollara ekvivalent dramla alıb.

Həmin dövrdə İrəvanın kiçik mərkəzində satılan mənzillərin 1 kv.m-nin bazar dəyəri göstərilən əməliyyatda qeyd olunandan yüksək olub. Daşınmaz əmlak agentlərinin sözlərinə görə, 2024-cü ildə İrəvanın kiçik mərkəzində 1 kv.m mənzilin bazar dəyəri 3.500-4.000 ABŞ dolları arasında dəyişib. Bu şərtlərlə Robert Abazyanın aldığı mənzilin bazar dəyəri 790-900 min ABŞ dolları olmalı idi.

Alınan mənzilin sahəsini daha yaxşı təsəvvür etmək üçün qeyd edək ki, İrəvanda orta statistik 3 otaqlı mənzilin sahəsi 75-110 kv.m-dir. Əgər iki böyük sahəli 3 otaqlı mənzili birləşdirsək, Robert Abazyanın aldığı qədər sahə əldə edərik.

Mənzil Parlamentin “Vətəndaş Müqaviləsi” fraksiyasının deputatı Xaçatur Sukiasyanın ailəsinə məxsus “Hayekonombank” tərəfindən verilmiş ipoteka krediti ilə əldə olunub.

Niyə prokurorluq müsadirə siyahısından “Abovyan 9, 30 nömrəli mənzili” çıxarıb?

Aydınlıq gətirmək üçün yazılı sorğu ilə baş prokuror Anna Vardapetyana müraciət etmişik. Onun rəhbərlik etdiyi qurumun tərkibində Qanunsuz Yolla Əldə Edilmiş Əmlakın Müsadirəsi İdarəsi fəaliyyət göstərir və həmin idarənin işini 2024-cü ilin noyabrına qədər hazırkı ədliyyə naziri Sırbuhi Qalyan koordinasiya edib. Abovyan 9 binasının 30-cu mənzilinin tarixçəsini təqdim edərək, Prokurorluğa soruşmuşuq:

Niyə Tiqran Manukyana məxsus “İrəvan, Abovyan küçəsi 9, bina 30, mənzil” ünvanlı əmlak qanunsuz əldə edilmiş əmlak siyahısına daxil edilməyib və sonradan heç bir maneə olmadan satılıb (əmlaka nə araşdırma zamanı, nə də təbii ki, məhkəmə mərhələsində heç bir məhdudiyyət qoyulmayıb)?

Prokurorluğun ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi məlumat verib ki, Tiqran Manukyan “Qanunsuz yolla əldə edilmiş əmlakın müsadirəsi haqqında” Ermənistan Respublikası qanununa əsasən Qaqik Tsarukyanla əlaqəli şəxs hesab olunmur. Tiqran Manukyan barəsində əmlakın müsadirəsi tələbi onun adına qeydiyyatda olan bəzi əmlakın həqiqi benefisiarının Qaqik Tsarukyan hesab olunması səbəbilə irəli sürülüb.

“Əgər Tiqran Manukyanın adına qeydiyyatda olan və iddiada göstərilməyən hər hansı əmlaka gəldikdə isə qeyd etmək lazımdır ki, səlahiyyətli orqan Manukyanın adına qeydiyyatda olan bütün əmlakın həqiqi benefisiarının Qaqik Tsarukyan olduğunu hesab etməyib, yalnız o əmlakın həqiqi benefisiarı hesab edib ki, həmin əmlakın qanun baxımından Qaqik Tsarukyana məxsusluğunu əsaslandıran sübutlar əldə olunub və bu sübutların məcmusu səlahiyyətli orqan tərəfindən təqdim olunan faktların təsdiqi baxımından kifayət qədər hesab olunub.

Buna görə də, bu halda heç bir əmlak tələb olunan siyahıdan çıxarılmayıb, sadəcə Tiqran Manukyanın adına qeydiyyatda olan digər əmlak üzrə tələb irəli sürülməməsi həmin əmlakın həqiqi benefisiarının Qaqik Tsarukyan hesab edilməməsi və onların əldə edilməsinin qanunsuz sayılması faktlarını əsaslandırmaq üçün yuxarıda qeyd olunan sübutların kifayət etməməsi və ya olmaması ilə bağlıdır”, - deyə Baş Prokurorluğun ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi yazılı cavab verib.

Yəni, prokurorluq “İrəvan, Abovyan küçəsi 9, bina 30, mənzil” ünvanının həqiqi sahibi kimi Tiqran Manukyanı hesab edib. Halbuki, ondan İrəvanda yerləşən 15 mənzilin, onlardan ikisi Abovyan 9 binasında olmaqla, müsadirəsi tələb edilir. Maraqlıdır ki, prokurorluq hansı inkarolunmaz sübutlara malikdir ki, Abovyan 9 binasında 36 və 39 nömrəli mənzillərin həqiqi benefisiarı Qaqik Tsarukyan, amma 30 nömrəli mənzilin həqiqi benefisiarı başqa şəxsdir.

MTX direktoru – əməliyyat barədə

Milli Təhlükəsizlik Xidmətində 20 ildən artıq müxtəlif vəzifələr tutmuş, 2020-ci ildən xidmətə rəhbərlik edən Armen Abazyandan oğlunun adına olan əməliyyatla bağlı şərh almağa çalışdıq, aşağıdakı sualları ünvanladıq:

240 milyon dramlıq kredit hansı şərtlərlə oğlunuza verilib və həmin kreditin aylıq ödənişləri (təxminən 3 milyon dram) hansı vəsaitlərlə həyata keçiriləcək?

Mənzil sizin üçün alınıb, yoxsa sadəcə oğlunuzun adına rəsmiləşdirilib? Siz və ya ailənizin digər üzvü həmin kreditdə birgə borcalan kimi çıxış edirsinizmi?

MTX direktoruna ünvanladığımız yazılı sorğuya MTX direktorunun aparat rəhbəri V. Enqibaryan cavab verib və bildirib ki, istənilən məlumat vətəndaş Robert Abazyanın şəxsi həyatına aiddir və ona görə təqdim oluna bilməz.

“Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, Ermənistan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, hər bir işlək yetkin şəxs, valideyninin statusundan asılı olmayaraq, müstəqil olaraq mülki hüquq münasibətlərinin subyektidir və müstəqil şəkildə mülki hüquq və öhdəlikləri qəbul edir”, - deyə MTX direktorunun aparat rəhbəri yazılı cavabında qeyd edib.

Armen Abazyan 2020-ci ilin noyabrın 8-də, Ermənistan Respublikasında idarəetmənin ən böhranlı dövründə (Qarabağ müharibəsinin sonu və hökumət başçısının izolyasiyası) MTX direktoru təyin olunub”.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az