“Stoxx Europe” aviasiya və müdafiə indeksi 8,4 faiz artaraq 2020-ci ilin noyabrından bəri ən böyük bir günlük qazancını əldə etdi, Almaniyanın “Dax” indeksi isə 3,3 faizə çatan artımla iki ildən uzun bir müddətin ən böyük qazancını qeyd etdi. Avropa dövlət istiqrazları daha yüksək xərcləmə gözləntiləri ilə satıldı.
“Zürich”in baş bazar strateqi Qay Miller bildirir ki, müdafiə xərclərinə ehtiyac olduğu açıqdır və investorlar bunu maliyyələşdirmək üçün maraq göstərir.
Avropa Ukraynanı müdafiəyə hazırlaşır
Bu addımlar ABŞ prezidenti Donald Trampın Oval Ofisdə Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə mübahisəsindən sonra, Britaniya və Fransanın Ukraynada sülh anlaşması ümidlərini xilas etmə cəhdlərinə öncülük etdiyi Londonda keçirilən Avropa liderləri zirvəsinin ardınca baş tutub.
Avropa liderləri Tramp administrasiyasının gələcəkdəki hər hansı bir Rusiya təcavüzünə qarşı zəruri bir çəkindirici element olaraq qəbul edilən ABŞ təhlükəsizlik təminatlarını təqdim etməkdən imtina etməsinin ardından müdafiə xərclərini artırmaq üçün artan təzyiq altındadırlar.
Bütün bazarlar hərəkətə keçdi
Avrozonada istiqraz gəlirləri yüksəldi və əsas 10 illik Alman “Bund” gəliri 0,12 bənd artaraq 2,52 faiz oldu. Gəlirlər qiymətlərlə tərs mütənasib hərəkət edir.
İnvestorların daha yüksək emissiya gözləntiləri son həftələrdə gəlir bükülmələrinin yüksəlməsinə səbəb oldu. Bazar ertəsi günü 10 illik alman istiqrazının iki illik ekvivalentinə olan fərqi 0,43 bəndə qədər çıxaraq, iki ildən uzun bir müddətin ən yüksək səviyyəsinə çatdı.
Zelenskinin bazar ertəsi günü Trampla “ciddi danışıqlar” üçün yenidən görüşmək istədiyini bildirməsinin ardından və gözləniləndən bir az daha güclü gələn Avrozona inflyasiya məlumatlarının yardımı ilə avro 1,2 faiz yüksələrək 1,049 dollarla dəyişdirildi.
Bazar ertəsi günkü səhmlərin qiymət artımları Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynanı genişmiqyaslı işğalından əvvəl bir çox Avropa investoru tərəfindən kənarda saxlanılan müdafiə sektorunun rekord qırmasına kömək etdi.
Avropa bazarlarında daha genişmiqyaslı bir yüksəlişə kömək etdilər. “Stoxx 600” 1 faiz yüksələrkən, Londondakı “FTSE 100” “BAE”nin qazancının yardımı ilə 0,9 faiz dəyər qazandı və hər iki indeks yeni rekord səviyyələrə çatdı.
ABŞ-də müdafiə səhmləri Avropa sektorunun qlobal yüksəlişi qarşısında geri qaldı. “L3Harris Technologies” və “Lockheed Martin” səhmləri Nyu-Yorkda müvafiq olaraq yalnız 0,7 və 1,2 faiz artım göstərdi.
“Stoxx Europe” aviasiya və müdafiə indeksi bölgə hökumətlərinin İkinci Dünya müharibəsindən bəri ABŞ xarici siyasətindəki ən böyük yenidən düzənləmənin ardından təhlükəsizlik üçün daha çox xərcləmə edəcəklərinin siqnalını verməsi ilə bu il 30 faizdən çox yüksəldi.
Siyasətçilər xərcləri artırmaq və Avropanın yığım fondlarından yararlanmaq üçün Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı modeli əsasında bir Avropa yenidən silahlanma bankı qurmaq da daxil olmaqla müxtəlif seçimlər üzərində düşünürlər.
“Jefferies”də iqtisadçı olan Mohit Kumar investorların “Avropanın müdafiə xərclərini artırmaqdan başqa seçimi olmadığına” əmin olduqlarını söyləyir.
Avropanın bəzi müdafiə şirkətlərinin sifariş qəbulu 2022-ci ildə Ukraynanın tam miqyaslı işğalından sonra rekord səviyyələrə çatmışdı.
Sektorun qazancıları bazar ertəsi günü bölgənin ən böyük müdafiə şirkətlərini də aşdı.
Bu hərəkətlər eyni zamanda Almaniyanın yeni kansleri Fridrix Merzin ölkənin müdafiə büdcəsinə milyardlarla avro əlavə etmək üçün tələsdiyi bir dövrə təsadüf edir. Merz hərbi xərcləri 100 milyard avrodan çox artırmaq üçün lazım olan konstitusiya dəyişikliklərini Federal Məclisdə səsə qoymaq üçün mərkəz sol Sosial Demokrat Partiyasından təsdiq istəyir.
“Deutsche Bank” iqtisadçısı Robin Vinkler “Almaniyada bir paradiqma dəyişikliyi yaşanır kimi görünür” dedi.
Ancaq bəzi analitiklər Avropa maliyyə siyasətinin yavaş irəliləmə meylində olması və təklif edilən xərclərin bir neçə ilə yayılması səbəbindən ilkin bazar reaksiyasının bir gərginlik olduğuna dair xəbərdarlıq edib. Görünür, müdafiə xərclərindəki artım bazarların gözlədiyi “Böyük Partlayış”dan ziyadə yavaş və sabit olacaq.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
