Seçicilər Fridrix Mertsi kansler seçərkən, “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyasının səs payını təxminən iki dəfə artırdı və onu ölkənin ikinci ən güclü siyasi qüvvəsinə çevirdilər. Bu, seçkinin qalibinə aydın mesajı ehtiva edir: Artıq bəhanələr və izahatlar qəbul edilməyəcək. CDU/CSU qısa müddətdə konkret həllər təqdim edə bilməsə, “AfD” növbəti seçkilərdə daha güclü mövqedə ola bilər. Üstəlik, indiki şəraitdə növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi ehtimalı artır.
SPD və “Yaşıllar” böyük itkilərə məruz qaldı
Kansler Olaf Şoltsun rəhbərlik etdiyi SPD tarixinin ən pis seçki nəticələrindən birini aldı. Sosial Demokratlar solçu siyasətdə liderliyini qoruyub saxlamaqda çətinlik çəkirlər, halbuki onların “Yaşıllar”ı qabaqlayıb-qabaqlamadıqları belə bəlli deyil. Şolstun ritorikası və uğursuz iqtisadi siyasəti seçicilər arasında inamın itməsinə səbəb oldu. Xüsusilə, konstitusiya məhkəməsi tərəfindən ləğv edilən qeyri-qanuni büdcə təşəbbüsü SPD-nin siyasi reputasiyasına ağır zərbə vurdu.
Görünür, “Yaşıllar” da seçkinin nəticələrindən razı olmayacaq. İqtisadiyyat naziri Robert Habekin gələcəyi qeyri-müəyyəndir, partiya daxilində istefaya təzyiqlər artır.
Merts üçün son şans
Seçici fəallığı 84%-ə çatıb ki, bu da 1990-cı ildən bəri ən yüksək səviyyədir. Bu onu göstərir ki, seçicilər ölkədəki problemlərin ciddiliyini anlayır və dəyişiklik gözləyirlər. FDP SPD ilə iki partiyalı koalisiyaya daxil olsa belə, Merts üçün bu dəstək onun ən böyük üstünlüklərindən biri ola bilər. Ancaq bu üstünlükdən istifadə etmək üçün aydın və konkret siyasətlər təqdim etməlidir.
CDU lideri Mertsin son aylarda tez-tez müzakirə etdiyi və Bundestaqa təqdim etdiyi təkliflər bəzi cəhətlərdən “AfD”nin siyasətinə bənzəyir. Bunlara sərhəd siyasətinin sərtləşdirilməsi, iqlim hədəflərinə yenidən baxılması, qlobal rəqabət qabiliyyətini dəstəkləmək məqsədilə şirkətlər üçün vergi endirimləri və sosial xərclərin azaldılması daxildir.
Almaniyanın yeni dövrdə ehtiyacı: Realist siyasətlər
Son illərdə CDU/CSU, SPD, “Yaşıllar” və FDP “AfD”nin yüksəlişini dayandırmaq üçün müxtəlif koalisiyalar yaratdılar. Lakin bu siyasətlər ictimaiyyət tərəfindən problemlərin həlli istiqamətində atılan addımlar kimi görünmədi və əks effekt verdi. Nəticədə “AfD” gücləndi, indiki hökumət isə inamını itirdi.
Şoltsun seçkilərdə qələbəsi CDU/CSU daxilindəki daxili çəkişmələrlə bağlı olub. Lakin Merkel dövrünün dolayısı ilə davamı olan bu proses artıq başa çatıb. CDU/CSU Almaniyanın gələcəyi üçün yeni yol xəritəsi cızmalıdır.
Yeni dövrdə Almaniyanı gözləyən çətinliklər
Almaniyanın masasında həll edilməli olan kritik məsələlər var:
İmmiqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi
Vergilərin azaldılması və iqtisadi islahatlar
Bürokratiyanın azaldılması
Cadugərlik tələb etməyən bu həllər Merts hökuməti üçün ən böyük sınaq olacaq. Lakin xarici siyasət Almaniyanın ən böyük problemi olaraq qalır. Merts Ukrayna böhranında Şolts və xarici işlər naziri Annalena Berbokun rəhbərliyini izləyəcək, yoxsa o, ABŞ ilə münaqişə riskini gözə alaraq, fərqli siyasət yürüdəcək?
Almaniya və Avropa qlobal arenada güclü mövqe tuta biləcəkmi? Seçicilər təkcə daxili siyasətdə deyil, həm də xarici siyasətdə daha real və effektiv yanaşma gözləyirlər. Mertsin qarşısında böyük bir fürsət var, lakin bunun nə qədər davam edəcəyi bəlli deyil.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
