İyulun 22-də ABŞ-nin Ermənistandakı səfirliyindən də “Azadlıq” radiosuna bildirdilər ki, məsləhətçi Ermənistanda işləyəcək, səfirlik və Müdafiə Nazirliyi ilə müntəzəm işgüzar təmaslarda olacaq, məsləhət dəstəyi vasitəsilə ABŞ təhlükəsizlik sahəsinin idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi məsələsində Ermənistana dəstək vermək niyyətindədir, bu da öz növbəsində Ermənistan-ABŞ münasibətlərinin möhkəmlənməsinə töhfə verəcək.
Ermənistan Müdafiə Nazirliyindən isə ABŞ ordusunun nümayəndəsinin Müdafiə Nazirliyində işləməsi ilə bağlı “168.am”ın suallarına cavab olaraq qeyd ediblər: “Silahlı Qüvvələrdə islahatlar prosesi çərçivəsində Ermənistan Müdafiə Nazirliyi ABŞ və digər beynəlxalq tərəfdaşlardan qısamüddətli və ya uzunmüddətli xarakter daşıyan məsləhət dəstəyi alıb və alır.”
Ermənistan Müdafiə Nazirliyi ABŞ ordusunun nümayəndəsinin işinin hansı funksiyanı və istiqaməti nəzərdə tutduğunu, ABŞ nümayəndəsinin Ermənistan Müdafiə Nazirliyində nə vaxtdan və nə qədər müddətə işləyəcəyini, ABŞ nümayəndəsinin Ermənistan Müdafiə Nazirliyində hansı yazılı sənəd əsasında işləyəcəyini açıqlamayıb.
“ABŞ tərəfi təqdim olunan digər suallarla bağlı artıq açıqlamalarla çıxış edib”, - deyə Ermənistan Müdafiə Nazirliyindən bildiriblər.
“168.am” müvafiq məqaləsində Ermənistan-ABŞ, Ermənistan-NATO əməkdaşlığına dair bəzi mühüm faktları təqdim edərək qeyd edib ki, ABŞ ordusunun nümayəndəsinin Ermənistan Müdafiə Nazirliyində olması Nikol Paşinyanın ABŞ ilə müdafiə sahəsində əməkdaşlıq etməkdə əvvəlki hakimiyyətdən daha çox nailiyyət əldə etdiyini göstərmək üçün sırf təbliğat xarakteri daşıyacaqmı?
Nəşr burada dayanaraq, vacib bir faktı sonraya buraxır və davam edir: “Ermənistanda ABŞ səfirliyinin hərbi attaşesinin də olması ilə yanaşı, idarəçiliyi hərbçilərə həvalə edilmiş Müdafiə Əməkdaşlığı Ofisi (Offices of Defense Cooperation-ODC) də fəaliyyət göstərir. Onu da əlavə edək ki, ABŞ-nin İrəvandakı səfirliyində Müdafiə Əməkdaşlığı Ofisi 2004-cü ildə açılıb.
ABŞ tərəfinin 10 il əvvəl qeyd etdiyi kimi, ABŞ Müdafiə Nazirliyinin məhdud sayda yardım və qrant proqramları Ermənistanda ABŞ səfirliyinin hərbi attaşe ofisi vasitəsilə həyata keçirilib, lakin daha böyük resursların verilməsi yeni strukturun yaradılmasını zəruri edib. Başqa sözlə, Müdafiə Əməkdaşlığı Ofisi ABŞ-nin Ermənistana hərbi və humanitar yardım göstərməsinə cavabdeh olacaqdı, əlavə olaraq, hərbi təhsil və təlim proqramlarının həyata keçirilməsi ilə məşğul olacaqdı.
Bu illər ərzində ABŞ səfirliyinin Hərbi və ya Müdafiə Əməkdaşlığı Ofisi Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi və Silahlı Qüvvələri ilə əməkdaşlıq edərək, təkcə Ermənistan-ABŞ müdafiə əməkdaşlığının inkişafına töhfə verməyib, müdafiə sahəsində müxtəlif proqramlar həyata keçirməyib, həm də Ermənistanın NATO ilə qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətinin inkişafına töhfə verib.
Bütün bunlara görə hətta ofisin hərbi rəhbərləri əvvəlki hakimiyyət dövründə mükafatlandırılıb.
Başqa sözlə, təxminən 10 ildir ki, Ermənistanda ABŞ səfirliyinin nəzdində struktur fəaliyyət göstərir və sözügedən struktur bu illər ərzində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin müdafiə imkanlarını genişləndirməyə, müdafiəyə baxış prosesini dəstəkləməyə və s. çalışıb. Yəni bu, əslində ABŞ nümayəndəsinə aid edilir”.
Ermənistan-NATO münasibətlərinə gəlincə, “168.am” dəfələrlə bunların yaranması və inkişaf etməsi xronologiyasına, təşkil edilmiş hərbi təlimlərə toxunub. Nəşr artıq deyilənlərə müvafiq məqalələrdə bəhs edilməyən bir şeyi əlavə edir: “Xüsusilə, 2011-ci ildə “Mediamaks”a verdiyi müsahibədə müdafiə nazirinin birinci müavini Davit Tonoyan yenilənmiş Ermənistan-NATO Fərdi Tərəfdaşlıq Fəaliyyətlər Planına (FTFP) toxunaraq qeyd edib:
“Yeni FTFP-nin məzmununa gəlincə, onun ən böyük, prinsipial fərqi ondan ibarətdir ki, əvvəlkilər əsasən Müdafiə Strateji Baxışı prosesinin həyata keçirilməsinə yönəlib, yeni Proqramın əsas məqsədi isə həmin baxışın nəticələrinin həyata keçirilməsidir.
Bundan əlavə, FTFP-yə keçmiş sahələrə paralel olaraq, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin müxtəlif ofislərinin döyüş hazırlığı proqramlarının və onların tətbiqi nəzəriyyəsinin təkmilləşdirilməsi imkanlarının araşdırılması, hərbi sənaye sahəsində əməkdaşlıq, eləcə də NATO ölkələrinin silah və hərbi texnikasının kodlaşdırılması və standartlaşdırılması sisteminin öyrənilməsi kimi yeni sahələr daxil edilib”.
Məgər bu gün bənzər proqramlar həyata keçirilirmi? Əgər həyata keçirilirsə, deməli yenilik yoxdur, həqiqətən də yenilik yoxdur. Əgər, məsələn, hərbi-sənaye sahəsində əməkdaşlıq, eləcə də NATO ölkələrinin silah və hərbi texnikasının kodlaşdırılması və standartlaşdırılması sisteminin araşdırılması müzakirə edilmirsə, deməli bugünkü Müdafiə Nazirliyi keçmişdə razılaşdırılmış NATO proqramlarından geri qalıb”.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
