Ordu.az xəbər verir ki, 2026-cı il iyunun 11-də ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri inkişaf sınaq pilotu ilə yanaşı əməliyyat sınaq pilotunun da kokpitdə iştirak etdiyi uçuşun həyata keçirildiyini bildirib.
Məlumata görə, bu mühüm uçuş proqramın yalnız uçuş yararlılığının yoxlanılması mərhələsindən çıxaraq təyyarənin ekipaj effektivliyi, silahlardan istifadə imkanları və düşmənin hava məkanında sağqalma qabiliyyəti kimi döyüş xüsusiyyətlərinin qiymətləndirilməsi mərhələsinə keçdiyini göstərir.
Uçuş “Raider” Birgə Sınaq Qüvvəsi” çərçivəsində həyata keçirilib. Bu mərhələ proqramın “Edvards” Hərbi Hava Qüvvələri bazasına ikinci B-21 təyyarəsinin çatdırılmasından sonra missiya sistemləri və sursat inteqrasiyası sınaqlarına genişləndirilməsi ilə paralel baş tutub.
“Army Recognition” nəşrinin məlumatına görə, yeni mərhələ təyyarənin qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərini aşmaq və uzaqmənzilli zərbə imkanlarını nümayiş etdirmək baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu proses həmçinin 2027-ci ildə “Ellsvort” Hərbi Hava Qüvvələri bazasında ilk əməliyyat yerləşdirməsindən əvvəl ABŞ-nin strateji çəkindirmə potensialının modernləşdirilməsinə xidmət edir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, uçuşun əsas əhəmiyyəti əlavə pilotun təyyarəni idarə etməsində deyil, əməliyyat sınaqları üzrə mütəxəssisin yüksək məxfilik şəraitində həyata keçirilən proqramın bu qədər erkən mərhələsində kokpitə daxil edilməsindədir.
Qeyd olunur ki, adi qaydada inkişaf sınaqları təyyarənin layihə tələblərinə uyğun olub-olmadığını, təhlükəsiz uçuş qabiliyyətini və uçuş imkanlarının genişləndirilməsi prosesində irəliləyiş əldə edib-etmədiyini müəyyənləşdirir.
Əməliyyat sınaqları isə adətən sonrakı mərhələdə həyata keçirilir və daha fərqli məsələləri qiymətləndirir. Buraya ekipajın təyyarədən real döyüş şəraitində istifadə edə bilməsi, texniki heyətin platformanın istismarını təmin etməsi, missiya sistemlərinin döyüş tapşırıqlarını dəstəkləməsi və təyyarənin qarşılaşacağı təhlükələr fonunda fəaliyyət göstərə bilməsi daxildir.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Əməliyyat Sınaqları və Qiymətləndirmə Mərkəzinin 5-ci bölməsinin komandiri polkovnik Mett Quaskonun sözlərinə görə, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri indiyədək müasir sınaq proqramlarında bu cür yanaşmanı bu qədər erkən mərhələdə tətbiq etməyib.
O bildirib ki, məqsəd mühəndislik yoxlamaları ilə döyüş şəraitinin qiymətləndirilməsi arasında mövcud boşluğu azaltmaqdır.
Məlumata görə, B-21 proqramı yeni mərhələyə keçdiyi vaxt istehsal imkanları da genişləndirilir. 2026-cı il fevralın 23-də ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri və “Northrop Grumman” şirkəti illik B-21 istehsal gücünün 25 faiz artırılması üçün əvvəlcədən təsdiqlənmiş 4,5 milyard dollar vəsaitin istifadəsi barədə razılığa gəlib.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri proqramın 2027-ci ildə “Ellsvort” Hərbi Hava Qüvvələri bazasına ilk təyyarələrin təhvil verilməsi planına uyğun şəkildə irəlilədiyini açıqlayıb.
Hazırkı plana əsasən, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri ən azı 100 ədəd B-21 “Raider” bombardman təyyarəsi əldə etməyi nəzərdə tutur. Təyyarənin orta vahid qiyməti isə 2022-ci ilin baza qiymətləri ilə 692 milyon dollar səviyyəsində qiymətləndirilir.
Mütəxəssislərin fikrincə, əməliyyat sınaqları heyətinin proqrama erkən mərhələdə cəlb olunması həm də praktiki tədarük və inkişaf məqsədlərinə xidmət edir. Bu yanaşma ekipaj interfeysi, missiya planlaşdırılması, texniki xidmət və silah tətbiqi ilə bağlı problemlərin istehsal sürəti artmadan əvvəl müəyyən edilərək aradan qaldırılmasına imkan yaradır.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
