Ordu.az xəbər verir ki, ABŞ Quru Qoşunlarının Müqavilələr Komandanlığı (ACC) 2026-cı il iyunun 15-də yayımladığı “Sources Sought” bildirişi ilə 2027-2036-cı maliyyə illəri ərzində “Javelin” Silah Sisteminin istehsalı və logistik dəstəyinə töhfə verə biləcək şirkətlərin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə bazar araşdırmasına başlayıb.
Bu addım ABŞ-nin qarşıdakı illərdə də “Javelin” tədarükünü davam etdirməyi planlaşdırdığını göstərir. Eyni zamanda mövcud istehsal gücünün genişləndirilməsi və təchizat zəncirinin gücləndirilməsi hədəflənir.
“Javelin” Ukrayna müharibəsində ön plana çıxan sistemlərdən biri olub
“Javelin” bir hərbçi tərəfindən daşına və istifadə oluna bilən orta mənzilli tank əleyhinə raket sistemi kimi tanınır. “Atdım-unutdum” prinsipi ilə fəaliyyət göstərən sistem hədəfə kilidləndikdən sonra operatorun əlavə müdaxiləsinə ehtiyac duymadan tapşırığı yerinə yetirə bilir.
Görüntüləyici infraqırmızı axtarış başlığı və tandem döyüş başlığından istifadə edən raket müasir əsas döyüş tankları da daxil olmaqla zirehli hədəflərə qarşı effektiv vasitə hesab olunur. Sistem tankların daha zəif üst zirehini hədəfə alan “yuxarıdan hücum” rejimi ilə yanaşı birbaşa atəş rejiminə də malikdir.
4500 metrdən artıq mənzilə malik olan “Javelin” xüsusilə Ukrayna müharibəsində Rusiya zirehli texnikasına qarşı əldə etdiyi uğurlarla dünya miqyasında diqqət çəkib.
İstehsalın mərkəzində “Raytheon” və “Lockheed Martin” tərəfdaşlığı dayanır
“Javelin” sistemi “Raytheon” və “Lockheed Martin” tərəfindən yaradılmış “Javelin Joint Venture” birgə müəssisəsi tərəfindən hazırlanıb və 1996-cı ildə ABŞ ordusunda xidmətə qəbul edilib.
Birgə müəssisə sistemin əqli mülkiyyət hüquqlarının və texniki məlumat paketlərinin sahibidir. Buna görə də ABŞ hökuməti bildirişdə yeni istehsalçı axtarmadığını, mövcud istehsal ekosisteminə töhfə verə biləcək şirkətləri müəyyənləşdirməyi hədəflədiyini vurğulayıb.
Bildirişdə həmçinin qeyd olunub ki, hökumət sistemə dair tam texniki məlumat paketinə malik deyil və buna görə də layihənin üçüncü tərəflərə ötürülməsi planlaşdırılmır.
Məqsəd istehsal gücünü və logistik şəbəkəni gücləndirməkdir
ABŞ ordusunun həyata keçirdiyi bazar araşdırması yalnız raket istehsalını əhatə etmir.
Proqram çərçivəsində:
“Javelin” raketləri,
Komanda və Atış Bölmələri (CLU),
nəqliyyat vasitələrinə inteqrasiya sistemləri,
təlim sistemləri,
ehtiyat hissələri,
batareyalar,
mühəndislik və logistik dəstək xidmətləri kimi çoxsaylı istiqamətlər üzrə potensial təchizatçılar qiymətləndiriləcək.
Bu yanaşmanın əsas məqsədinin mövcud istehsal xəttini dəstəkləməklə uzunmüddətli dayanıqlılığı təmin etmək və mümkün istehsal məhdudiyyətlərini azaltmaq olduğu bildirilir.
Ukraynaya göndərilən raketlər ehtiyatlara təsir göstərib
ABŞ-nin Ukraynaya minlərlə “Javelin” raketi göndərməsi ölkənin silah ehtiyatlarının yenidən qiymətləndirilməsinə səbəb olub. Ukrayna müharibəsindən sonra “Javelin” istehsal sürətinin artırılması istiqamətində işlərə başlanılıb və “Raytheon”-“Lockheed Martin” tərəfdaşlığı illik istehsal gücünü müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə artırıb.
ABŞ ordusunun 2027-2036-cı illəri əhatə edən yeni planlaşdırması yalnız Ukraynaya göndərilən raketlərin yaratdığı boşluğu doldurmaq məqsədi daşımır. Bu addım eyni zamanda müasir döyüş meydanlarında tank əleyhinə idarəolunan raket sistemlərinin əhəmiyyətini qoruyub saxladığına dair qiymətləndirmələrin nəticəsi kimi də dəyərləndirilir.
Şirkətlərdən texniki imkanlar barədə məlumat tələb olunur
Bildiriş çərçivəsində maraqlı şirkətlər 2026-cı il iyunun 30-dək texniki imkanlarını, əvvəlki təcrübələrini və layihəyə necə töhfə verə biləcəklərini əks etdirən ətraflı məlumat paketlərini ABŞ ordusuna təqdim etməlidirlər.
Rəsmilər bildiriblər ki, sözügedən fəaliyyət yalnız bazar araşdırması xarakteri daşıyır və hazırkı mərhələdə hər hansı tender və ya müqavilə öhdəliyi anlamına gəlmir. Bununla belə, bildiriş göstərir ki, ABŞ ordusu “Javelin” raket ailəsini qarşıdakı on il ərzində də qüvvə strukturunun mühüm elementlərindən biri kimi görməyə davam edir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
