Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə CNN-in tanış olduğu sənəddə qeyd olunur.
Tehran boğazdan keçən gəmilər üçün yeni qaydalar paketi təqdim edib. Beləliklə, İran ABŞ-nin xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, bu strateji su yoluna nəzarəti rəsmiləşdirmək istiqamətində səylərini davam etdirir.
“Gəmi barədə məlumat bəyannaməsi” adlı sənəd İranın yeni yaradılmış Fars körfəzi və Hörmüz boğazı administrasiyası (PGSA) tərəfindən hazırlanmış müraciət formasıdır. Təhlükəsiz keçidin təmin olunması üçün boğazdan keçən bütün gəmilər bu formanı doldurmalıdır.
Sənəd CNN-ə “Lloyd’s List” nəşri və anonim qalmaq istəyən digər gəmiçilik mənbəsi tərəfindən təqdim olunub.
Gəmiçilik şirkətlərinə göndərilən PGSA sənədi 40-dan çox sualdan ibarətdir. Gəmilərdən adını və identifikasiya nömrəsini, əvvəlki adlarını, mənşə və təyinat ölkələrini göstərmək tələb olunur.
Həmçinin qeydiyyatdan keçmiş sahiblər və operatorlar, ekipaj üzvlərinin vətəndaşlığı və yük barədə məlumat təqdim edilməlidir.
PGSA-nın məlumatına görə, gəmi boğazdan keçməzdən əvvəl bu məlumat elektron poçt vasitəsilə idarəyə göndərilməlidir.
Fevralın sonuna qədər ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi kampaniyası başlamazdan əvvəl boğaz mənşəyindən asılı olmayaraq bütün gəmilər üçün açıq idi. Lakin münaqişə başlayandan etibarən İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələrinin icazəsi olmadan Hörmüzdən keçən istənilən gəmiyə hücum edəcəyi ilə hədələyir.
Artıq bir sıra gəmilər hücuma məruz qalıb, lakin gəmi sahiblərinin və operatorlarının əksəriyyəti risk etməməyə üstünlük verir və İranın tələblərini nəzərə almadan gəmiləri boğazdan keçirmir.
Boğazın idarə olunması üçün ayrıca qurumun yaradılması İranın bölgə üzərində nəzarəti gücləndirmək istəyini göstərir. Tehran bu ərazini “müharibə qəniməti” kimi qiymətləndirir və ABŞ ilə region ölkələrinin çoxsaylı xəbərdarlıqlarına baxmayaraq bu siyasəti davam etdirir.
Dünya neftinin və mayeləşdirilmiş təbii qazın təxminən beşdə birinin keçdiyi bu su yoluna nəzarət İran İslam Respublikasına qonşu ölkələr və qlobal iqtisadiyyat üzərində ciddi təsir imkanı verir.
Hörmüz boğazının bağlanması daha əvvəl tarixdə ən böyük neft şokuna səbəb olmuş və enerji daşıyıcılarının qiymətlərini kəskin artırmışdı. Çərşənbə günü ABŞ-də benzinin qiyməti son dörd ildə ilk dəfə bir qallon üçün 4,50 dolları keçib.
Çərşənbə günü İranın ali rəhbəri Müctəba Xameneinin Telegram kanalı onun Fars körfəzi ilə bağlı baxışlarını əks etdirən mesaj yayımlayıb.
Rəhbər “güclü İran strategiyası altında yeni regional və qlobal nizamın qurulmasına” çağırıb və bildirib ki, burada əcnəbilərə və onların “zərərli fəaliyyətlərinə” yer yoxdur.
O, xüsusilə “boğazın bağlanması rıçağından istifadəni” bu strategiyanın həyata keçirilməsi vasitələrindən biri kimi qeyd edib.
Aprelin sonunda Xameneiyə aid edilən bəyanatda deyilirdi ki, İran həmin ərazidə gəmiçiliyə nəzarət mexanizmi yaradacaq.
Bəyanatda qeyd olunurdu ki, İran “yeni hüquqi çərçivələr və Hörmüz boğazının idarəetmə sistemi” tətbiq edəcək və bu, qonşu ölkələrə fayda verəcək, həmçinin iqtisadi baxımdan səmərəli olacaq.
Bəyanatda həmçinin vurğulanıb: “Minlərlə kilometr uzaqdan gələn və mənfəətpərəst, düşmən motivləri ilə hərəkət edən əcnəbilərin orada yeri yoxdur, yalnız suların dibində ola bilərlər”.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
