Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “The Wall Street Journal” məlumat yayıb.
Məlumata görə, xüsusilə Antelope rifində aparılan işlər Pekinə yeni uçuş zolağı, əlavə raket obyektləri və müşahidə infrastrukturu qazandıra bilər. Bu addım eyni zamanda Çinin bölgədəki mövcud hərbi varlığını daha da gücləndirmək potensialına malikdir.
Materikə nisbətən yaxın yerləşməsi sayəsində sözügedən rif mülki infrastrukturun inkişafı baxımından da imkanlar yaradır. Bu vəziyyət Pekinin bölgə üzərində suverenlik iddialarını möhkəmləndirməsinə şərait yarada bilər.
Cənubi Çin dənizinin statusu uzun müddətdir Çin ilə region ölkələri arasında mübahisə mövzusu olaraq qalır. Süni ada inşası kampaniyası Pekinin xüsusilə Tayvan ssenarisində strateji əhəmiyyətə malik dəniz yolları üzərində nəzarəti artırmasına xidmət edir.
Regional gərginlik və hüquqi mübahisələr
Peyk görüntülərinə əsasən rifdə liman qurğuları, helikopter meydançası, müxtəlif tikililər və potensial uçuş zolağı üçün uyğun yeni sahil xətlərinin inşası bəzi analitiklər üçün gözlənilməz olub.
Antelope rifi Cənubi Çin dənizinin şimalında yerləşən Paracel adaları daxilindədir. Bu adalar faktiki olaraq Çinin nəzarətində olsa da, Vyetnam və Tayvan da bölgə üzərində iddia irəli sürür.
Son dövrlərdə Scarborough rifi və Spratly adaları ətrafında gərginlik daha da artıb. Vyetnam da Spratly bölgəsində süni torpaq yaratma fəaliyyətlərini sürətləndirərək Çin ilə aradakı fərqi mərhələli şəkildə azaltmağa çalışır.
Vyetnam Xarici İşlər Nazirliyi Antelope rifində aparılan fəaliyyətlərə etiraz edərək Paracel adalarında Hanoyun icazəsi olmadan həyata keçirilən bütün işlərin qanunsuz olduğunu bildirib. Çin isə bu adaların öz ayrılmaz ərazisi olduğunu müdafiə edir.
Bu adalar üzərində suverenliklə bağlı beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş qərar yoxdur. Bununla belə, 2016-cı ildə Haaqadakı arbitraj məhkəməsinin qərarı Çinin “doqquz xətt” kimi tanınan geniş tarixi iddialarının hüquqi əsasını xeyli zəiflədib.
Antelope rifində aparılan işlərin qısa müddətdə güc balansını köklü şəkildə dəyişdirməsi gözlənilməsə də, Tayvan ətrafında mümkün gərginlik zamanı ABŞ-nin və müttəfiqlərinin qarşısında yeni çətinliklər yarada biləcəyi qiymətləndirilir. Daha əvvəl Çinin strateji əhəmiyyətli bölgələrdə dəniz dibi xəritələşdirilməsi və okean şəraitinin izlənməsinə yönəlmiş genişmiqyaslı əməliyyatlara başladığı da bildirilmişdi.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
