ABŞ, İran və bir qrup regional vasitəçinin Qərbi Asiyada müharibəni dayandırmağa yol aça biləcək mümkün 45 günlük atəşkəsin şərtləri üzrə danışıqlar apardığı bildirilir.
Danışıqlar Pakistan, Misir və Türkiyədən olan vasitəçilər vasitəsilə, eləcə də ABŞ nümayəndəsi Stiv Vitkoff və İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi arasında arxa kanallar üzrə aparılır. Bu barədə “Axios” diplomatik səylərlə tanış olan dörd mənbəyə istinadən məlumat yayıb.
Hesabatda həmçinin qeyd olunur ki, növbəti 48 saat ərzində razılaşmanın əldə olunma ehtimalı aşağıdır. Lakin bu, müharibənin genişlənməsinin qarşısını almaq üçün “son cəhd” kimi qiymətləndirilir.
Tramp İran üçün son müddəti uzadıb?
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar günü İran üçün müəyyən etdiyi son müddəti 24 saat uzatmış kimi görünüb. Bu müddət İranın Hörmüz boğazını yenidən açmaq üçün razılaşma əldə etməsi, əks halda isə infrastrukturuna dağıdıcı hücumlarla üzləşməsi ilə bağlıdır.
“Truth Social” platformasında etdiyi qeyri-müəyyən paylaşımda Tramp yeni son müddəti açıqlayıb: çərşənbə axşamı, Şərq vaxtı ilə saat 20:00.
“Çərşənbə axşamı, saat 20:00, Şərq vaxtı!”, - deyə o yazıb.
Bu paylaşım bir neçə saat əvvəl etdiyi başqa bir paylaşımın ardınca edilib: “Çərşənbə axşamı İranda Elektrik Stansiyası Günü və Körpü Günü olacaq, hamısı birlikdə. Belə bir şey olmayıb!!! Bu lənətə gəlmiş boğazı açın, siz dəli adamlar, yoxsa cəhənnəmdə yaşayacaqsınız, sadəcə baxın! Allaha şükür!”.
Yeni son müddət Qrinviç vaxtı ilə 00:00, Hindistan standart vaxtı ilə isə çərşənbə günü səhər saat 5:30-a uyğun gəlir. Bu isə Tehrana ABŞ liderini sakitləşdirmək üçün daha bir gün verir, əks halda o, ölkənin elektrik stansiyalarını və körpülərini məhv etmək hədəsini həyata keçirə bilər. İran bu hədələri “müharibə cinayəti” adlandırıb.
ABŞ-İsrail bombardman kampaniyasının fevralın 28-də başlamasından sonra İran dünya neft və qaz daşımaları üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazını faktiki olaraq bağlayıb.
Blokada səbəbindən bir çox ölkələr yanacaq və qaz böhranı ilə üzləşib ki, bu da dünya üzrə neft qiymətlərinin artmasına səbəb olub və ABŞ-də mühüm aralıq seçki ili fonunda Trampa əlavə təzyiq yaradır.
Donald Tramp çərşənbə günü xalqa müraciətindən sonra ictimai tədbirlər keçirməyib, lakin ABŞ hərbçisinin dramatik xilasını elan etdikdən sonra media orqanlarına qısa müsahibələr verib və İran İslam Respublikasına sərt ultimatum ünvanlayıb.
O, “The Wall Street Journal” qəzetinə müsahibəsində yeni vaxtı təsdiqlədiyini göstərib.
“Biz çox güclü mövqedəyik və həmin ölkə, əgər şanslı olsa, yenidən qurulmaq üçün 20 ilə ehtiyac duyacaq. Əgər ümumiyyətlə ölkə olaraq qalarsa. Əgər çərşənbə axşamı axşama qədər heç nə etməsələr, onların nə elektrik stansiyaları qalacaq, nə də körpüləri ayaqda olacaq”, - deyə Tramp bildirib.
O, “Fox News”a isə bazar ertəsi İranla razılaşma əldə olunması üçün “yaxşı şans” gördüyünü deyib.
“Məncə sabah yaxşı şans var, hazırda danışıqlar gedir”, - deyə Tramp bildirib.
“Əgər tez bir zamanda razılaşma əldə olunmasa, hər şeyi dağıtmaq və neftə nəzarəti ələ almaq variantını nəzərdən keçirirəm”, - deyə o əlavə edib.
Bazar günü sosial şəbəkədə İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Trampın İran infrastrukturunu hədəfə almaqla bağlı son təhdidlərini rədd edərək onları “düşünülməmiş addımlar” adlandırıb.
“Siz müharibə cinayətləri ilə heç nə əldə etməyəcəksiniz. Yeganə real həll İran xalqının hüquqlarına hörmət etmək və bu təhlükəli oyuna son qoymaqdır”, - deyə Qalibaf “X” platformasında yazıb
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
