Ordu.az xəbər verir ki, 2026-cı il fevral ayında bir “Tejas” yüngül çoxməqsədli döyüş təyyarəsi Hindistanın hava bazalarından birində eniş zamanı qəza edib.
Pilotun katapult kreslosundan istifadə edərək təhlükəsiz şəkildə xilas olduğu bildirilib. Lakin təyyarə ağır konstruktiv zədələr alıb və istismardan çıxarılıb.
Hadisə son illərdə “Tejas” platformasının qarışdığı üçüncü qəza kimi qeydə alınıb. Bu inkişaf əməliyyat hazırlığı səviyyəsi və təhvil qrafiki məsələlərini yenidən gündəmə gətirib.
Eniş zamanı qəza, pilot sağ xilas olub
Rəsmilərin açıqladığı məlumata görə, qəza planlı təlim uçuşundan sonra eniş mərhələsində baş verib. Təyyarənin uçuş-enmə zolağına yaxınlaşma zamanı problem yaşadığı və pilotun vaxtında katapult kreslosundan istifadə edərək təyyarəni tərk etdiyi bildirilib.
Qəzaya uğrayan təyyarənin “Hindustan Aeronautics Limited” tərəfindən Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinə təhvil verilmiş 32 ədəd təkyerlik “Tejas” LCA-dan biri olduğu qeyd edilib. İlkin qiymətləndirməyə əsasən, təyyarə ciddi konstruktiv zədələr alıb və yenidən istismara qaytarılmasının mümkün olmadığı bildirilib.
2026-cı il fevral ayında baş vermiş qəza ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlama yayımlanmayıb. Lakin texniki araşdırma prosesinin başlanacağı gözlənilir.
“Tejas” qəza tarixi
Bu hadisə “Tejas” proqramı çərçivəsində üçüncü qəza olub. İlk qəza 2024-cü il mart ayında Kaisalmer yaxınlığında baş verib, təyyarə atəş gücü nümayişindən sonra qəzaya uğrayıb, pilot təhlükəsiz şəkildə xilas olub.
İkinci qəza isə 2025-ci il noyabr ayında “Dubai Airshow” zamanı baş verib və pilot Namanş Syal həlak olub. Bu hadisə ilə bağlı istintaqın davam etdiyi bildirilir.
Son qəza ilə birlikdə platformanın əməliyyat etibarlılığı yenidən ictimai müzakirə mövzusuna çevrilib. Lakin müdafiə sahəsi üzrə mütəxəssislər vurğulayırlar ki, döyüş təyyarəsi proqramlarının inkişaf və ilkin əməliyyat istifadəsi mərhələlərində oxşar qəzalar qlobal miqyasda müşahidə oluna bilər.
M”k1A” təhvil gecikmələri diqqət mərkəzində
Hindistan Hərbi Hava Qüvvələri HAL ilə 180 ədəd LCA “Mk1A” variantı üzrə böyük müqavilə imzalayıb. “Mk1A” modeli qabaqcıl avionik, təkmilləşdirilmiş radar sistemləri və artırılmış döyüş qabiliyyəti ilə seçilir.
Buna baxmayaraq, HAL-in “Mk1A” təhvil qrafikində bir neçə gecikmə yaşadığı bildirilir. Təchizat zənciri problemləri və texniki inteqrasiya olunmuş proseslərin istehsal planına təsir göstərdiyi qeyd edilir. Son qəza bu gecikmələrin daha yaxından araşdırılmasına səbəb olub.
Bütün “Tejas” parkı müvəqqəti olaraq uçuşlardan kənarlaşdırılıb
2026-cı il fevral ayında baş vermiş qəzadan sonra Hindistan Hərbi Hava Qüvvələrinin ehtiyat tədbiri olaraq bütün əməliyyat vəziyyətində olan “Tejas” təyyarələrini müvəqqəti olaraq uçuşlardan kənarlaşdırdığı bildirilib. Bu addımın parkdakı bütün təyyarələrdə texniki və konstruktiv yoxlamaların aparılması məqsədilə atıldığı qeyd olunur.
Parkın uçuşlardan kənarlaşdırılması potensial texniki problemlərin erkən aşkar edilməsi və oxşar hadisələrin qarşısının alınması baxımından ehtiyat tədbiri kimi qiymətləndirilir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
