Lakin mayın 25-də Rusiya diplomatik mənbəsi TASS-a bildirib ki, Rusiya-Ukrayna danışıqlarının növbəti raundu qəti şəkildə Vatikan ərazisində baş tutmayacaq. Mənbə Moskvanın mövqeyini müxtəlif səbəblərlə əsaslandırıb, o cümlədən logistik amilləri önə çəkərək, danışıqlar üçün ən uyğun məkanın İstanbul olaraq qaldığını qeyd edib.
Rusiyanın Avropa İttifaqı ilə logistik problemləri olduğu faktdır. Aİ-nin hava məkanı rus aviaşirkətləri və rəsmi nümayəndələrin təyyarələri üçün bağlıdır. Romaya getmək üçün Moskva öz nümayəndə heyətinin təyyarəsi üçün təminatlı dəhliz xahiş etməlidir ki, bu da ehtimal ki, Kreml üçün arzuolunan deyil.
Ehtimal olunur ki, Rusiyanın Vatikanın vasitəçiliyindən imtina etməsinin səbəblərindən biri də Ukraynada katolik yeparxiyasının yaradılması və Rusiya Pravoslav Kilsəsinin təsirinin zəiflədilməsinə yönəlmiş addımlardır. Vatikan bu istiqamətdə addımlar atıb və bunun nəticəsində Moskva ilə Vatikan, eləcə də bütün Rusiyanın patriarxlığı arasındakı münasibətlər faktiki olaraq kəsilib.
Lakin Vatikanın vasitəçiliyini rədd etmək Kremlin yalnız dini deyil, eyni zamanda siyasi narazılığını da ifadə edir. Tarixdə ilk dəfə Katolik Kilsəsinin rəhbəri və Vatikan dövlətinin başçısı amerikalı mənşəli bir din xadimi seçilib. Üstəlik, siyasi dairələrdə formalaşan təsəvvür belədir ki, bu şəxs “Trampın papası”dır və onun dövründə ABŞ-nin dünyadakı mövqelərinin möhkəmləndirilməsinə töhfə verəcək.
Ehtimal edilə bilər ki, ABŞ prezidentinin özü ictimai şəkildə dilə gətirmək istəmədiyi fikirləri Roma Papası səsləndirə bilərdi. Bu isə Kremli Vatikanın vasitəçiliyinə qarşı daha ehtiyatlı mövqe tutmağa vadar edib. Beləliklə, Rusiya prezidenti Vladimir Putin bu addımı ataraq həm Vaşinqton, həm də Avropanın nüfuzlu paytaxtlarına siqnal göndərmək istəyib ki, Moskva Ukrayna ilə münasibətlərin normallaşdırılması üzrə açıqladığı prinsipial mövqedən geri çəkilmək niyyətində deyil.
Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətlərinin ikinci dəfə harada və nə zaman görüşəcəyi barədə dəqiq proqnoz yoxdur. Xüsusilə də nəzərə alaq ki, Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski danışıqlar komandasını yenidən formalaşdırmaq niyyətindədir. Yeganə məlum olan odur ki, tərəflər atəşkəs şərtlərinə dair memorandum layihəsi ilə bir-birini tanış etməlidirlər.
Danışıqların nə vaxt, harada və kimlərin vasitəçiliyi ilə baş tutacağından asılı olmayaraq, onların ümumiyyətlə keçirilməsi ehtimalı kifayət qədər aşağı qiymətləndirilir. Çünki atəşkəslə bağlı Moskva və Kiyev arasında mövqelər kəskin şəkildə fərqlənir. Beynəlxalq ekspertlər artıq belə qənaətə gəliblər ki, Rusiya yay mövsümündə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar keçirmək imkanından imtina etməyəcək.
Faktiki olaraq, Rusiya cəbhə xətti üzrə atəşin dayandırılması təklifini rədd edib. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova bu təklifi Ukraynanın “nəfəs almaq fürsəti” kimi qiymətləndirib, xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə açıq şəkildə bildirib ki, Moskva bir daha aldadılmaq niyyətində deyil. Mövcud vəziyyətdə Vatikanın vasitəçiliyi sırf humanitar və sülhməramlı təşəbbüs kimi təqdim edilə bilərdi. Lakin görünən odur ki, Kreml “Trampın papası”na da etibar etmir. Maraqlıdır, bəs Trampa hələ də etibar edirmi?
Asif Cəfərov
Ordu.az
