Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) hesabatında qeyd olunub.
SIPRI-nin yeni məlumatlarına görə, 2024-cü ildə Yaxın Şərqin qlobal müdafiə xərclərinin payı 15 faiz artıb.
Bu artımın bir hissəsi İsrailin çoxtərəfli münaqişədə milyardlarla dollarlıq artımı ilə bağlıdır.
SIPRI-nin bazar ertəsi dərc etdiyi hesabatda deyilir: “2024-cü ildə Yaxın Şərqdə hərbi xərclər təxminən 243 milyard dollara çatıb. Bu rəqəm 2023-cü illə müqayisədə 15 faiz, 2015-ci illə müqayisədə isə 19 faiz artıma uyğundur".
İsrailin hərbi xərclərinin 2024-cü ildə 65 faiz artaraq, 46,5 milyard dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. Bu, 1967-ci ildən etibarən ən yüksək illik artım olub, İsraildə Qüdsdən Qəzzaya, Yəməndən Livana və Suriyaya qədər uzanan münaqişələrin nəticəsidir.
"Hərbi xərclərin yükü ümumi daxili məhsulun 8,8 faizinə yüksələrək, İsraili dünyada ikinci yerdə saxlayır", - deyə hesabatda qeyd edilir.
Bu arada Livan da xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. İlkin büdcə nisbətən daha kiçik olsa da, onun xərcləri 58 faiz artaraq, ümumilikdə 635 milyon dollara çatıb.
SIPRI-nin Hərbi Xərclər və Silah İstehsalı Proqramının tədqiqatçısı Zübeyde Kərim bildirib: "Bir çox Yaxın Şərq ölkələrinin 2024-cü ildə hərbi xərclərini artıracağına dair geniş gözləntilərə baxmayaraq, əhəmiyyətli artımlar yalnız İsrail və Livanla məhdudlaşıb".
Kərim qeyd edib ki, Yaxın Şərqdəki digər ölkələr Qəzzada müharibəyə cavab olaraq xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmayıb və ya iqtisadi məhdudiyyətlər səbəbindən bunu edə bilməyib.
Digər tərəfdən, Livandakı "Hizbullah" və Yəməndəki husilər kimi silahlı qrupların müxtəlif münaqişələrdə birbaşa iştirakına baxmayaraq, İranın hərbi xərcləri 2024-cü ildə 10 faiz azalaraq, 7,9 milyard dollara çatıb. Hesabatda bildirilib ki, sanksiyaların İrana təsiri ölkənin xərclərini artırmaq imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb.
2023-cü ildə İran ümumilikdə 10,3 milyard dollarla Yaxın Şərqdə müdafiəyə ən çox xərcləyən dördüncü ölkə olub.
Körfəz bölgəsində son illərdə ən böyük müdafiə idxalçılarından biri olan Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı müdafiə xərclərini 80,3 milyard dollara çatdırıb. Bu, 2024-cü ildə ümumi 1,5 faiz artıma uyğundur. Bu rəqəm Səudiyyə Ərəbistanını dünyada müdafiəyə ən çox pul xərcləyən yeddinci, Yaxın Şərqdə isə birinci ölkə edir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
