Dəniz Piyadaları Korpusu Dəniz Hava-Quru Missiya Qüvvəsinin yeni doktrinalarının əsas sütunu olan MQ-9A PUA-sını ən həvəsli mənimsəyərlər arasındadır.
Dəniz piyadaları adalar kimi əsas əraziləri tutmalı, saxlamalı və ya bu ərazilərdən ətrafdakı hava və dəniz döyüş meydanına təsir etmək üçün istifadə etməlidir. Mürəkkəb düşmənlə toqquşma zamanı dəniz piyadalarının kiçik bir hissəsi strateji okean forpostuna hücum edə və onun işğal altında olan müdafiəçilərini məğlub edərək, ərazidəki düşmən döyüş gəmilərini təhdid edə bilər. Eyni zamanda dostluq uçuş əməliyyatlarını dəstəkləmək və “yer-yer” silahlarını yerləşdirmək üçün daha çox şey edə bilər.
Bu vizyona nail olmanın mərkəzində kəşfiyyat, müşahidə və aşkarlama fəaliyyətləri yer alır. Dənizçilər ərazinin təhlükəsiz olmasını təmin etməli və ətraflarında baş verənlər haqqında geniş məlumat sahibi olmalıdırlar. MQ-9A burada işə düşür.
Bəzi konfiqurasiyalarda bir gün və ya daha uzun müddət havada qalmaq qabiliyyəti o deməkdir ki, təyyarə böyük ərazilər üzərində uça, Dəniz Piyadaları Korpusunun əvvəlki təyyarələrinə nisbətən daha çox kəşfiyyat və ərazi məlumatlılığı təmin edə bilər. Böhran zamanı MQ-9A şübhəli gəmini nəzarət altında saxlaya və vəziyyət döyüşə çevrilərsə, onun dəqiq yerini silahlı Hərbi Dəniz Qüvvələri (HDQ) bölmələrinə ötürə bilər. Həmçinin düşmən qoşunlarının yaxınlaşması halında tərəfdaş qüvvələrə erkən xəbərdarlıq edə bilər.
Yeni Doktrinanın Qurulması
Dəniz Piyadaları Korpusunun pilotları MQ-9A-nın digər versiyalarından istifadə etməklə, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri (HHQ) və ABŞ Milli Hərbi Hava Qvardiyası bölmələri ilə işləmək üzrə praktiki təcrübə qazanıblar. Ancaq irəliləyərkən, öz hekayələrini də yazırlar.
Dəniz Pilotsuz Uçuş Aparatı Eskadrilyası (VMU) 3-də xidmət edən mayor Şeyn R. Centri Dəniz Piyadaları Korpusunun aviasiyasının keçmişdə görülən işlərin sərhədlərini aşdığını və bunun sadəcə təsiredici olduğunu bildirib. Centri ilin dəniz piyadası pilotu seçilib və xidmətin yeni böyük pilotsuz uçuş sisteminin qəbuluna rəhbərlik edir.
Centrinin müşahidə etdiyi fərqlərdən biri Dəniz Piyadaları Korpusunun doktrinasının MQ-9A-nı geniş ərazilərdə müşahidə, rabitə və məlumat mübadiləsi üçün HHQ və ya digər bölmələrin əvvəlki istifadəsindən daha geniş şəkildə inteqrasiya etməsi idi. MQ-9-un yüngül kompozit strukturu, uzun qanadları, qənaətcil yanacaq sərfiyyatı və mürəkkəb sensorlar bu PUA-ları ideal edir.
Daha böyük, daha yeni MQ-9B “SkyGuardian” və “SeaGuardian” modelləri bu imkanları növbəti səviyyəyə qaldırır. Yeni modellər daha geniş qanad genişliyi, hər cür hava şəraitinə davamlılıq və avtomatik qalxma/enmə imkanları kimi əlavə funksiyalar təklif edir.
MQ-9B-nin Artan Əhəmiyyəti
MQ-9B müttəfiq bazalardan birindən havaya qalxaraq, uzun missiyanı yerinə yetirərək və sonra başqa bazaya enərək, yenidən silahlana və ya öz missiya profilini dəyişə bilər. Bu çeviklik rəqiblərin MQ-9B-nin növbəti missiya nöqtəsini proqnozlaşdırmasını çətinləşdirir.
MQ-9B PUA-ları ABŞ JJQ və Kral HHQ tərəfindən də istifadə olunur. ABŞ HDQ bu PUA-ların imkanlarını geniş sınaqlarla təsdiqləyib. Bundan əlavə, Yaponiya Sahil Mühafizəsi və Hindistan HDQ kimi ölkələr də MQ-9B-dən fəal şəkildə istifadə edir.
Bütün bu inkişaflarla birlikdə qeyd etmək lazımdır ki, MQ-9 platformasının dünya miqyasında istifadəsi yalnız başlanğıc mərhələsindədir. Ən mühüm yeni epizodlardan birini ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusu yazacaq.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
