Mənbələrin məlumatına görə, üç variant var. Birincisi ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyanın məhdud hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsi ilə anklav ərazisinin müvəqqəti idarə olunmasının Yaxın Şərq ölkələrinə verilməsini nəzərdə tutur. Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin olması da arzuolunan hesab olunur.

İkinci variant İsrail-Misir sülh müqaviləsinə və ya necə deyərlər, Birləşmiş Ştatların vasitəçiliyi və birbaşa sponsorluğu ilə Misir və İsrailin 1979-cu ildə imzaladıqları Kemp-Devid müqaviləsinə zəmanət verən Sinay yarımadası nümunəsində Qəzza sektorunda beynəlxalq müşahidə missiyasının genişləndirilməsini nəzərdə tutur.

ABŞ nəşrinin mənbələri İsrailin bu ideyanı “müzakirəyə layiq” hesab etdiyinə eyham vurublar.

Üçüncü variant Qəzza zolağında BMT-nin alt mandatlı idarəetməsinin yaradılmasına aiddir, lakin İsrail bunu rədd edir və hesab edir ki, BMT-yə “etimad yoxdur”. İsrail Xarici İşlər Nazirliyi Baş Assambleyanın bu yaxınlarda qəbul edilmiş dərhal və qeyd-şərtsiz atəşkəsə çağıran qətnaməsi ilə bağlı BMT-yə etimadsızlığını rəsmən ifadə edib.

Hazırda Yaxın Şərqdə Qərb, Cənubi Qafqazda isə Rusiya-Türkiyə tənzimləmə moderasiyası formalaşır. Bir məsələdə Qərbin ciddi diplomatik uğur əldə etdiyi görünür. Səudiyyə Ərəbistanı HƏMAS-ı dəstəkləmir. Amma bölgədə Rusiya-Türkiyə-İran varlığı var. Şərhçilər Suriya Prezidenti Əsədin Pekinə səfərinə böyük diqqət yetiriblər. Yaxın vaxtlarda ABŞ və Çin prezidentlərinin görüşü gözlənilir. Qəzza zolağında HƏMAS hakimiyyətinin devrilməsi, Fələstinin siyasi birləşməsinə yol açacaqmı?

Fələstin ərəblərinin özləri buna hazırdırmı? “Sıfır nöqtə”yə qayıtmaq imkanı varmı?

Asif Cəfərov
Ordu.az