Onun sözlərinə görə, Moskvanın danışıqlarda iştirakı yoxdur və yalnız iştirakçıların şərhindən sonra öz fikrini bildirə biləcək. Kremlin sözçüsü Peskov bundan əvvəl özünü bir az daha təfərrüatlı şəkildə ifadə edərək, nizamlanmanın yeganə hüquqi əsasının 10 noyabr üçtərəfli bəyannamə və onun bir neçə davamının olduğunu, başqa əsasın olmadığını deyib.
Vaşinqton “danışıq marafonu” başlayandan bəri ən çox toxunulan məsələ bu təşəbbüsün Rusiyanın üçtərəfli formatına və səyinə nə dərəcədə qarşı olmasıdır. ABŞ rəsmiləri mütəmadi olaraq Rusiya ilə rəqabət aparmadıqlarını bəyan edirlər. Lakin bu bəyanatlar təbii ki, diplomatik xarakter daşıyır, çünki ABŞ tərəfindən Ermənistan-Azərbaycan nizamlanmasına dair fəaliyyətin Rusiyanın rolunu azaltmaq, Moskva ilə rəqabət aparmaqdan ibarət olmasının bildirilməsi doğru olmazdı.
Rəqabətə şübhə yoxdur, lakin bu, ümumi müəyyən maraqları və vəziyyətləri, onların ifadə oluna biləcəyi məqamları istisna etmir. Belə halların olub-olmadığını dəqiq qiymətləndirmək üçün hər iki istiqamətdə gedən müzakirələrin müfəssəl məzmununu mənimsəmək lazımdır. Bununla belə, daha geniş mənada Vaşinqtonun regiondakı oyunu, şübhəsiz ki, daha geniş strateji mövqeyə malikdir. Əgər məsələnin Rusiya üçün dəyəri həyati əhəmiyyət kəsb edən regionda mövqeyini təmin etmək və saxlamaqdırsa, o zaman ABŞ üçün məntiq başqadır, onun mövqe saxlamaq, mövqeyi təmin etmək kimi problemi yoxdur. Problem proseslərə təsir və sözdə mürəkkəb sxemlərin formalaşmasıdır ki, bunun sayəsində dövlətlər mümkün qədər proporsionallıq prinsipi əsasında regional birbaşa benefisiarlara maksimum təsir gözləyirlər. Üstəlik, bu problem nə qədər əhatəli olsa, həyata keçirmək və ya saxlamaq baxımından, xüsusən də dövlətlərin siyasi-texnoloji və iqtisadi imkanları baxımından bir o qədər asan olur.
Bu baxımdan, Rusiya ABŞ üçün nə qədər rəqibdirsə, birbaşa və ya dolayı tərəfdaş kimi, bilavasitə Qafqaz regionunda Türkiyəyə, İrana, həmçinin yaxın müttəfiqləri olan İsrail və Britaniyaya əks çəki mexanizmlərinin formalaşdırılması baxımından və daha geniş mənada Çinlə böyük rəqabət baxımından heç də az əhəmiyyət kəsb etmir. Başqa sözlə, davam edən oyun, şübhəsiz ki, ilk baxışda görünə biləcəyindən daha mürəkkəb və çoxqatlıdır və bu, daha kəskin qarşıdurma sxemlərinə gətirib çıxarır.
Asif Cəfərov
Ordu.az
