Xüsusilə Ukrayna-Rusiya müharibəsi olmaqla son dövrlərdə baş verən regional münaqişələr müasir döyüş meydanında radioelektron mübarizənin nə dərəcədə həyati əhəmiyyət daşıdığını aydın şəkildə ortaya qoydu. Güclü siqnal qarışdırılması, GPS korlaşdırılması və saxta mövqeləndirmə (spoofing) fəaliyyətləri klassik PUA-ların və idarəolunan sursatların əməliyyat uğurlarını ciddi şəkildə təhdid edir.
Bu qlobal təhlükəyə qarşı yerli həllər hazırlayan Türkiyə müdafiə sənayesi avtonom və radioelektron mübarizəyə davamlı sistemlərin inteqrasiyasında yeni mərhələyə keçib. Döyüş meydanında özünü doğrultmuş fırlanan qanadlı kamikadze tipli PUA sistemi KARGU və yeni nəsil ağıllı sursatlar kompakt radioelektron mübarizə podları və qabaqcıl naviqasiya alqoritmləri ilə təchiz edilərək hətta “siqnal koru” mühitlərdə belə yüksək dəqiqliklə tapşırıqları yerinə yetirə biləcək imkanlara malik olur.
GPS Olmadan Hədəfə: “Anti-Jamming” və Dərin Öyrənmə
Güclü qarışdırma təsiri altında qalan bir PUA-nın ən böyük zəifliyi peyk naviqasiya sistemləri (GNSS) ilə əlaqəni itirməsidir. JINN və bənzər yerli radioelektron mübarizə/anti-jamming sistemləri ilə inteqrasiya edilmiş yeni nəsil platformalar bu zəifliyi tamamilə aradan qaldırır.
Hazırlanmış sistemlər sayəsində KARGU və ağıllı sursatlar GPS siqnalı tamamilə kəsilsə belə üzərlərindəki avtonom naviqasiya alqoritmləri və Görüntü Əsaslı Naviqasiya (Visual Odometry) texnologiyası vasitəsilə öz mövqelərini yüksək dəqiqliklə müəyyən edə bilir. Süni zəka dəstəyi ilə işləyən dərin öyrənmə modelləri PUA kamerasından alınan ani yer görüntüsünü əvvəlcədən yüklənmiş peyk xəritələri ilə müqayisə edərək platformanın marşrutdan yayınmasının qarşısını alır.
Radioelektron Mübarizə Döyüşlərində KARGU Təsiri
Sursatların və kamikadze tipli PUA-ların ağıllanması təkcə hədəfi vurmaq qabiliyyətlərini deyil, həm də təhdidləri aşkar etmək imkanlarını artırıb. JINN inteqrasiyası ilə birlikdə KARGU və onun törəməsi olan avtonom platformalar aşağıdakı kritik imkanları döyüş meydanına gətirir:
Siqnal Mənbəyinə Yönəlmə (Home-on-Jam): Düşmən qüvvələri PUA-nı bloklamaq üçün qarışdırma (jamming) cihazını işə saldığı anda ağıllı sursatlar bu siqnalı təhdid kimi deyil, birbaşa hədəf kimi müəyyən edir. Qarışdırma siqnalının mərkəzinə doğru avtonom şəkildə yönələn KARGU radioelektron mübarizə sistemini mənbəyində məhv edə bilir.
Şəbəkə Mərkəzli Təhdid Məlumat Mübadiləsi: Sürü şəklində hərəkət edə bilən KARGU platformalarından biri qarışdırmaya məruz qaldıqda təhdidin tezliyi və mövqeyi barədə məlumatı sürüdəki digər elementlərə dərhal ötürür. Beləliklə sürünün qalan hissəsi qarışdırma zonasından kənar marşrut seçərək hədəfə yönəlir.
Hibrid Doktrina: Ağıllı Sursatlar Döyüş Meydanında Təhlükəsizdir
Radioelektron mübarizə mühafizəsi yalnız kamikadze tipli PUA-lara deyil, həm də PUA-lardan buraxılan MAM-L, MAM-T və TROJAN kimi ağıllı sursat ailələrinə də tətbiq edilir. Qanadlı Tuşlama Dəstlərinin (KGK) və lazer/infraqırmızı axtarış başlıqlarının yanında əlavə edilən radioelektron mübarizə mühafizə modulları sursatın buraxıldıqdan sonra hədəfi vurma ehtimalını maksimum səviyyəyə çatdırır. Türkiyə mikroölçülü radioelektron mübarizə komponentlərini bu sursatlara inteqrasiya etməklə dünyada bu texnologiyanı əməliyyat səviyyəsində tətbiq edən azsaylı ölkələrdən biri mövqeyini daha da gücləndirir.
Gələcəyin yüksək intensivlikli münaqişə mühitlərində yalnız “uçan” deyil, həm də “elektron təzyiqə müqavimət göstərən və əks-hücum həyata keçirən” platformalar sağ qalacaq. Türkiyə müdafiə sənayesinin atdığı bu avtonom inteqrasiya addımları yerli platformaları gələcəyin rəqəmsal müharibələrində də zirvədə saxlamaq əzmində olduğunu göstərir.
Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az
