Ordu.az xəbər verir ki, M7 tüfəngi gələcəkdə M4/M4A1 karabinlərini, M250 isə M249 SAW bölük səviyyəli avtomatik silahlarını əvəz etməlidir.
ABŞ Xüsusi Əməliyyatlar Komandanlığının (USSOCOM) şəxsi heyəti isə tamamilə fərqli platforma ilə silahlandırılacaq. Söhbət MK24 MRGG-A (Medium Range Gas Gun Assault) tüfəngindən gedir.
Yeni silahın əsas üstünlüyü müxtəlif tapşırıqlara uyğun olaraq qısa müddətdə fərqli çaplı döyüş sursatlarından istifadə edə bilməsidir. Bu xüsusiyyət xüsusi təyinatlılara bir neçə müxtəlif silah daşımağa ehtiyac qalmadan əməliyyat şəraitinə uyğunlaşmaq imkanı verəcək.
MK24 iki fərqli sursat növündən istifadə edə bilir
USSOCOM MK24 MRGG-A tüfəngini hazırda istifadə olunan MK17 SCAR-H tüfənginin əvəzinə silahlanmaya qəbul edəcək. MK17 SCAR-H 2004-cü ildə keçirilən seçim prosesindən sonra seçilmiş və 2009-cu ildən etibarən istifadə olunmağa başlanmışdı.
SCAR-H USSOCOM-un bir çox tələblərinə cavab versə də, yalnız 7,62x51 mm NATO sursatından istifadə edə bilirdi. Komandanlıq hesab edirdi ki, bu sursat xüsusilə 1000 metrdən artıq məsafələrdə lazımi dəqiqlik və mənzil göstəricilərini təmin etmir.
Aparılan araşdırmalar nəticəsində 6,5 mm “Creedmoor” sursatının uzaq məsafələrdə daha üstün performans nümayiş etdirdiyi müəyyən edilib. Lakin SCAR-H platforması bu sursatdan istifadə etmək üçün tam yenidən işlənməli idi.
MRGG-A isə dəyişdirilə bilən lülə sisteminə malikdir. Bu sistem vasitəsilə operatorlar təxminən bir dəqiqə ərzində silahı 7,62 mm NATO sursatından 6,5 mm “Creedmoor” sursatına və ya əksinə uyğunlaşdıra bilirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, bu imkan xüsusi təyinatlıların dəyişən əməliyyat şəraitinə daha çevik reaksiya verməsinə şərait yaradır.
Müttəfiq qüvvələrlə əməliyyatlarda əlavə üstünlük
Məlumata görə, yeni silaha olan tələbat real əməliyyat təcrübəsinin nəticəsi kimi formalaşıb. ABŞ qüvvələri tez-tez müxtəlif müttəfiq ölkələrin hərbi bölmələri ilə birgə fəaliyyət göstərir və həmin ölkələr fərqli sursat ehtiyatlarından istifadə edirlər.
Bu səbəbdən NATO və ya digər tərəfdaş qüvvələrlə birgə əməliyyatlar zamanı ABŞ xüsusi təyinatlıları ümumi standart hesab edilən 7,62 mm NATO sursatından istifadə edə biləcəklər. Daha uzaq məsafələrdə yüksək dəqiqlik tələb olunduqda isə 6,5 mm “Creedmoor” sursatına keçmək mümkün olacaq.
2025-ci ilin avqust ayında Ayova ştatında yerləşən “LMT Defense” şirkəti MRGG-A tüfənglərinin istehsalı üçün 10 il müddətinə nəzərdə tutulan və ümumi dəyəri 92 milyon dollar olan müqavilə əldə edib.
MK24 MRGG-A-nın texniki xüsusiyyətləri
MRGG-A “LMT Defense” tərəfindən hazırlanıb və AR-10 konsepsiyası əsasında yaradılmış MARS-H silah ailəsinə əsaslanır. Tüfəng 368 mm uzunluğunda lülə ilə təchiz olunub. Ümumi uzunluğu təxminən 85-89 santimetr arasında dəyişir. Daraq və əlavə avadanlıqlar olmadan silahın çəkisi 4,17 kiloqram təşkil edir.
Platforma həm 7,62 mm NATO, həm də 6,5 mm “Creedmoor” sursatlarından istifadə edə bilir. 7,62 mm NATO sursatı ilə effektiv atəş məsafəsi təxminən 1000 metr hesab edilir. 6,5 mm “Creedmoor” sursatı ilə isə bu göstərici 1200 metrdən artıqdır.
Niyə məhz 6,5 mm “Creedmoor”?
Məlumata görə, USSOCOM yeni tüfəng üçün uyğun sursat seçərkən təxminən iki onlarla müxtəlif sursat növünü qiymətləndirib. Sınaqlar nəticəsində 6,5 mm “Creedmoor” 1000 metr və daha uzaq məsafələrdə ən yaxşı ümumi göstəriciləri nümayiş etdirib. Atıcılıq dünyasında 1000 metr həddi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu məsafə klassik nişançılıq ilə ekstremal uzaqmənzilli atıcılıq arasındakı sərhəd hesab olunur.
Belə məsafələrdə adi tüfəng sursatları səsdən sürətli rejimdən səsdən aşağı sürət rejiminə keçməyə başlayır. Bu keçid mərhələsində güllənin ətrafında yaranan turbulent hava axınları onun uçuş trayektoriyasını poza və dəqiqliyi əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilir.
ABŞ ordusu niyə başqa sursat seçib?
Maraqlıdır ki, ABŞ ordusu M7 və M250 platformalarında 6,5 mm “Creedmoor” sursatını qəbul etməyib.
Bunun əvəzinə SIG Sauer tərəfindən hazırlanmış 6,8x51 mm SIG “Fury” sursatı seçilib. Ordunun yeni M7 və M250 silahları da lülə və sürgü mexanizmini dəyişdirməklə 7,62 mm NATO sursatından istifadə edə bilir.
Hər iki sursat qısa patron ailəsinə aid olsa da, fərqli məqsədlər üçün hazırlanıb. 6,5 mm “Creedmoor” aşağı geri təpmə və uzaq məsafələrdə yüksək dəqiqlik üçün optimallaşdırılıb. 6,8x51 mm SIG “Fury” isə yüksək təzyiqli sursatdır və qısa lülələrdən maksimum sürət əldə etməklə müasir bədən zirehlərini dəlib keçmək üçün hazırlanıb.
SIG “Fury” xüsusi hibrid patron gilizindən istifadə etdiyi üçün daha yüksək daxili təzyiqə tab gətirə bilir. “Creedmoor” isə ənənəvi pirinç gilizdən istifadə etdiyindən daha aşağı təzyiq göstəricilərinə malikdir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, məhz bu fərqli tələblər USSOCOM-un ABŞ ordusunun standart M7 tüfəngindən deyil, tamamilə fərqli MK24 MRGG-A platformasından istifadə etməsinin əsas səbəbidir.
Həm M7, həm də MK24 sistemləri döyüş bölgələrində logistika yükünü azaltmaq və əməliyyat çevikliyini artırmaq məqsədi daşıyır. Hər iki platforma standart olaraq 7,62 mm NATO sursatından istifadə edə bilir və zərurət yarandıqda alternativ sursatlara uyğunlaşdırıla bilir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
