Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə BBC “Avropa liderləri Ermənistan sammitinə toplaşır: Moskva necə reaksiya verəcək?” başlıqlı məqaləsində yazıb.
BBC qeyd edir ki, üç milyondan az əhalisi olan bir ölkə üçün bu hadisə böyük simvolik əhəmiyyət daşıyır. Ermənistan Vladimir Putinin təşəbbüsü ilə yaradılan Avrasiya İqtisadi Birliyinin üzvüdür və ölkə ərazisində Rusiya hərbi bazası yerləşir.
“Bazar ertəsi İrəvanda Avropa siyasi birliyinin sammiti başlayacaq. Bu tədbirdə 30-dan çox Avropa lideri və Kanadanın baş naziri iştirak edəcək.
Artıq çərşənbə axşamı tarixdə ilk dəfə Avropa İttifaqı-Ermənistan ikitərəfli sammiti keçiriləcək. Görüşdə Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayen və Avropa Şurasının prezidenti Antoniu Koşta iştirak edəcək.
Ermənistan enerji resursları baxımından böyük ölçüdə Rusiyadan asılıdır. Ölkə rus qazını güzəştli qiymətlə alır. Bu barədə 2026-cı il aprelin 1-də Moskvada Nikol Paşinyanla görüş zamanı bildirilib.
Rusiya prezidenti qeyd edib ki, Ermənistana qaz 1000 kubmetr üçün 177,5 dollar qiymətinə satılır, halbuki Avropada bu qiymət 600 dollardır. “Fərq çox böyükdür”, - deyə o bildirib.
Belə bir vəziyyətdə Rusiya təsir zonasına bu qədər bağlı olan ölkənin birdən-birə Avropa liderlərini qəbul etməsi sual doğurur. Bu prosesdə dönüş nöqtəsi 2023-cü ildə Ermənistan və Azərbaycan arasında baş verən müharibə olub. Həmin vaxt Azərbaycan sürətli hərbi əməliyyat keçirərək Qarabağa nəzarəti bərpa edib.
Həmin dövrdə Rusiyanın bölgədə sülhməramlı qüvvələri olsa da, hadisələrə müdaxilə etməyib. Bundan əvvəl də hərbi əməliyyatlara Rusiya rəhbərliyində olan KTMT tərəfindən reaksiya verilməmişdi”, - deyə müəllif bildirib.
Nəşr qeyd edib ki, Ermənistan parlamentinin xarici əlaqələr komitəsinin sədri Sarkis Xandanyan bildirib: “Biz anladıq ki, mövcud təhlükəsizlik sistemi sadəcə işləmir”.
“Bir il əvvəl Avropa İttifaqı sərhədlərin tanınması prosesində vasitəçi rolunu üzərinə götürərək Ermənistana müşahidəçilər göndərib. Xandanyanın sözlərinə görə, Avropa İttifaqının iştirakı cəmiyyətdə münasibəti dəyişib və Avropa ilə əlaqələrin gücləndirilməsi tələbi artıb.
Bu proses nəticəsində 2025-ci ildə Ermənistan parlamenti Avropa İttifaqına üzvlük prosesinin başlanması haqqında qanun qəbul edib. Paralel olaraq Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində də müəyyən irəliləyiş qeydə alınıb. Avqust ayında iki ölkənin liderləri ABŞ-də tarixi sənəd imzalayıblar. Bu sənəd uzun illər davam edən münaqişənin başa çatdırılmasına yönəlib.
Həmin çərçivədə “Beynəlxalq sülh və rifah naminə Tramp yolu” (Zəngəzur dəhlizi-red.) adlı proqram elan edilib. Bu layihə Ermənistanın cənubundan keçəcək böyük nəqliyyat dəhlizini nəzərdə tutur. Buna baxmayaraq, iki ölkə arasında sülh prosesi hələ də kövrəkdir və Ermənistanın Avropaya yaxınlaşması diplomatik çətinliklər yaradır. Keçən həftə Azərbaycan parlamenti Avropa Parlamenti ilə münasibətləri dondurub.
Moskva isə Ermənistan ilə Avropa arasında yaxınlaşmadan narazılığını gizlətmir. Kremldə keçirilən görüş zamanı Vladimir Putin hətta Paşinyanın ölkədə demokratik azadlıqları tərifləməsinə ironik reaksiya verib. Paşinyan bildirib ki, Ermənistanda sosial şəbəkələr tam sərbəstdir, halbuki Rusiyada Qərb platformaları bloklanıb. Putin isə açıq şəkildə qeyd edib ki, Avropa İttifaqına üzvlük istəyi Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzvlüklə uyğun gəlmir”, - deyə məqalədə vurğulanıb.
BBC yazıb ki, Putin deyib: “Eyni anda həm Avropa İttifaqının, həm də Avrasiya İqtisadi Birliyinin gömrük zonasına daxil olmaq mümkün deyil”.
Nəşr qeyd edib ki, sammitlərdən bir neçə gün əvvəl Rusiya Ermənistandan mineral su idxalını da qadağan edib. “Bu, hibrid təzyiqin klassik nümunəsidir”, - deyə “CyberHUB-AM” təşkilatının nümayəndəsi Artur Papyan bildirib.
Onun sözlərinə görə, Ermənistan rəsmiləri Avropa yönümlü bəyanatlar verdikdən sonra Gürcüstan-Rusiya sərhədində erməni yük maşınlarının yığılması və ya kiberhücum təhdidləri müşahidə olunur.
“Ötən ay Avropa İttifaqı Ermənistanda yeni mülki missiya həyata keçirmək planını təsdiqləyib. Bu missiya növbəti iki il ərzində dezinformasiya, kiberhücumlar və qeyri-qanuni maliyyə axınlarına qarşı mübarizə aparacaq. Bu təşəbbüs Moldovada tətbiq olunmuş analoji proqram əsasında hazırlanıb. Papyan bildirib ki, bu cür texnologiyalar Moldova, Rumıniya və Ukraynada da istifadə olunub.
Yanvar ayında onun komandası “WhatsApp” platformasında genişmiqyaslı hücum qeydə alıb və nəticədə yüz minlərlə hesab sındırılıb. Başqa bir halda isə hakerlər Avropa İttifaqının Ermənistandakı səfiri Vasilis Maragosun adı ilə “Signal” tətbiqində saxta hesab açaraq vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini aldadıblar. Araşdırma nəticəsində hücumların izləri Moskva yaxınlığındakı Zelenoqrad şəhərinə aparıb.
Sammitlər ərəfəsində “Telegram” platformasında da dezinformasiya kampaniyası müşahidə olunub. Bu kampaniyada Ermənistan üçün bu tədbirlərin “geri dönüşü olmayan nöqtə” olduğu və Rusiyanın ölkəni cəzalandıracağı iddia edilib. Avropa Şurasının baş katibi Alain Berset bildirib ki, Ermənistanın demokratik institutları işləyir, lakin təzyiq altındadır. Onun əsas narahatlığı qarşıdan gələn parlament seçkiləri ərəfəsində xarici müdaxilə, dezinformasiya və siyasi qütbləşmə ilə bağlıdır.
Bersetin sözlərinə görə, Ermənistanın müəyyən hüquqi mexanizmləri olsa da, onlar mövcud təhlükələrin miqyasına tam uyğun deyil.
Avropa liderləri Ermənistana vizasız rejim perspektivi və mülki missiyalarla bağlı vədlərlə gəlsələr də, üzvlük tarixləri, müdafiə öhdəlikləri və rus qazını əvəz edəcək konkret planlar hələ təqdim olunmayıb. Bu səbəbdən Ermənistanın Rusiya və Qərb arasında balans axtarışı hələ də davam edir”, - deyə BBC bildirib.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
