Rəqəmlərdə artım, reallıqda geriləmə: Ermənistan iqtisadiyyatında struktur böhran dərinləşir

2026/04/1776418023.jpg
Oxunub: 456     09:28     18 Aprel 2026    
“Hökumətin 2021-2026-cı illər fəaliyyət proqramının 2025-ci il üzrə icra gedişi və nəticələri haqqında hesabatında iqtisadiyyatın ixracyönümlü hissəsinin əsas sahələri olan sənaye və kənd təsərrüfatına aid daha iki diqqətəlayiq və eyni zamanda narahatedici qeyd yer alıb”.

Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “168.am” nəşri “Sənaye və kənd təsərrüfatı sahələri hökumət hesabatında və reallıqda” başlıqlı məqaləsində yazıb.

Nəşrə görə, hesabatın 22-ci səhifəsində yazılıb: “2025-ci ilin yanvar-dekabr dövründə sənaye məhsulunun həcmi təxminən 3,3 trilyon Ermənistan dramı təşkil edib və 2024-cü ilin eyni dövründəki təxminən 3 trilyon dramla müqayisədə 329,4 milyard dram və ya 4,7% artıb.

... Emal sənayesi sahəsində çalışanların sayı 2025-ci ildə 94 998 nəfər olub, bu da 2024-cü ildəki 90 850 nəfərlə müqayisədə 4 148 nəfər və ya 4,6% artım deməkdir”.

Müəllif qeyd edib ki, burada hökumət yenə də ən vacib suala cavab verməkdən yayınıb: struktur baxımından sahədə nə baş verir?

“Bunun əvəzinə hökumət sadəcə müsbət dinamika imitasiyası yaratmağa çalışıb. Xüsusilə, hesabatda əsas göstərici, emal sənayesinin ÜDM-də payı yan keçilib. Halbuki məhz bu göstərici hökumət proqramında əsas hədəflərdən biri kimi müəyyənləşdirilib: 2026-cı ildə emal sənayesinin ÜDM-də payını 15%-ə çatdırmaq.

Faktiki mənzərə isə əksini göstərir. Əgər 2020-ci ildə emal sənayesinin payı 12,4% olubsa, 2025-ci ildə bu göstərici 11%-ə düşüb. Yəni nəinki irəliləyiş yoxdur, hətta geriləmə qeydə alınıb. Sahədə mövcud dinamikanı nəzərə alsaq, 2026-cı ildə kəskin artım gözləmək sadəcə real deyil. Bu isə o deməkdir ki, hökumət proqramında nəzərdə tutulan 15% hədəfinin təmin olunması böyük ehtimalla baş verməyəcək.

Bu mənzərə göstərir ki, sənaye sahəsində təqdim edilən “artım” struktur dəyişikliyinə çevrilmir, sahənin iqtisadiyyatda real rolu azalır. Bu isə iqtisadi siyasətin uğursuzluğunun açıq göstəricisidir”, - deyə məqalədə bildirilib.

Nəşr qeyd edib ki, kənd təsərrüfatı sahəsinin vəziyyəti də eyni dərəcədə, hətta daha çox narahatedicidir.

“Hökumətin kənd təsərrüfatında həyata keçirdiyi bir sıra iri proqramlara (yeni bağların salınması, əkin sahələrinin genişləndirilməsi, heyvandarlığın stimullaşdırılması, ümumi məhsuldarlığın artırılması) baxmayaraq, hesabatda əsas vurğu nəticələrə yox, proseslərə edilib. Məsələn, salınmış bağların hektarlarla artımı göstərilir, amma bunun real məhsul həcminə nə verdiyi barədə danışılmır.

Halbuki statistika mənzərəni daha açıq göstərir. 2018-2023-cü illərdə kənd təsərrüfatı yığılıb qalmış azalma, təxminən 18,9% azalma qeydə alıb. 2024-2025-ci illərdə müəyyən müsbət dəyişikliklər olsa da, bunlar ümumi mənzərəni dəyişməyib. Nəticədə, 2025-ci il vəziyyətinə görə kənd təsərrüfatı məhsulu hələ də 2017-ci il səviyyəsindən təxminən 13,3% aşağıdır”, - deyə müəllif vurğulayıb.

Nəşr qeyd edib ki, hesabatda bu faktlara, təbii ki, vurğu yoxdur.

“Əvəzində qeyd edilir ki, “1 365 hektar intensiv bağ salınıb. Qeyd edək ki, proqram çərçivəsində faktiki bağ salınmasına 2019-cu ildə 37 hektarla başlanılıb və bununla müqayisədə 2025-ci ilin göstəricisi təxminən 37 dəfə artıb. 2025-ci ildə 2024-cü illə müqayisədə artım 9,7% təşkil edib. Proqramın başlanğıcından, 2018-ci ildən 2025-ci il daxil olmaqla 4 635 hektar intensiv bağ salınıb”.

Beləliklə, qəribə vəziyyət yaranır: sahə uzun müddətdir ciddi problemlər içərisindədir, amma yalnız ayrı-ayrı uğurlu proqramlar təqdim olunur, yalnız “uyğun” rəqəmlər , yəni hektarlar, faizlər, iş yerlərinin artımı səsləndirilir və bununla ümumi mənzərəyə təsir göstərməyə çalışılır.

Yekun olaraq, iqtisadiyyat struktur problemlərlə üz-üzədir, amma hökumət ictimaiyyətə nəzarət olunan və uğurlu gedişat görüntüsü təqdim edir. Lakin hakimiyyət reallığı nə qədər çox ifadələrlə ört-basdır etsə, reallıqda mövcud böhran bir o qədər dərinləşəcək. Bunun bədəlini isə hesabatı yazanlar yox, iqtisadiyyat və sonda ölkənin hər bir vətəndaşı ödəyəcək”, - deyə nəşr bildirib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Sənaye   Kənd-təsərrüfatı  


Bizi "telegram"da izləyin