Ordu.az xəbər verir ki, bunu Ermənistanın “Henaket” analitik mərkəzinin eksperti Şiraz Xaçatryan deyib.
Onun sözlərinə görə, tam mərkəzləşdirmə səfərbərlik, hərbi və sərhəd qərarlarının vahid mərkəzdən tam nəzarəti deməkdir.
“Əlbəttə ki, Türkiyə faktoru da var. Naxçıvan uzun müddətdir ki, Türkiyə-Azərbaycan hərbi əməkdaşlığının xüsusi bir sahəsi olub. Əslində, Azərbaycan gələcək siyasi, nəqliyyat və ya hərbi təzyiq vasitələrindən daha çevik istifadə etmək üçün bütün institusional boşluqları bağlamağa və tam nəzarət edilən qərb istehkamı yaratmağa çalışır”, - deyə Xaçatryan qeyd edib.
Xaçatryan bildirib ki, Bakı qarşıdakı illərdə ondan gözlənilən siyasi, nəqliyyat və ya təhlükəsizlik inkişaf ssenarilərini həll edə biləcəyi idarəetmə və resurs bazası qurur.
“Başqa sözlə, bütün bunlar sırf daxili iqtisadi məsələ deyil, mərkəzləşdirmə və strateji hazırlıq prosesinin bir hissəsidir”, - deyə o bildirib.
Xaçatryanın qiymətləndirməsinə görə, aydındır ki, Zəngəzurdan keçən yol mövzusu çoxdan sırf regional iqtisadi layihənin əhatə dairəsindən kənara çıxıb, aydın qlobal və geosiyasi komponentə malikdir.
“Aydındır ki, son mərhələdə proses elə qurulub ki, Rusiya bu formatdan kənarda qalıb. Ermənistan və Azərbaycanın, xüsusən də Qərbin vasitəçiliyi ilə atdığı addımlar əslində mövzunun başqa bir platformaya keçirilməsinə gətirib çıxarıb. Təsirlərin yenidən təşkili problemi burada həll olunur. Rusiya nəzarət mexanizmlərindən kənarda qalsa, onun regional təsiri zəifləyəcək”, - deyə o qeyd edib.
Erməni ekspert vurğulayıb ki, bu fonda Paşinyanın “bizə və Rusiyaya dost olan bir ölkə dəmir yolunun idarə olunmasını satın alsaydı, yaxşı olardı” ifadəsi konkret həll təklifindən daha çox siyasi manevr cəhdidir.
“Əgər soyuq hesablama ilə hansı ölkənin eyni zamanda Ermənistan və Rusiyaya dost ola biləcəyini və ABŞ-yə açıq müxalifətdə olmayacağını anlamağa çalışsaq, seçim imkanları olduqca məhduddur. Çin və İran demək olar ki, dərhal bu siyahıdan çıxarılır, çünki hər ikisi ABŞ-yə müxtəlif səviyyələrdə müxalifətdədir. Onların iştirakı layihəni avtomatik olaraq qlobal rəqabətin mərkəzinə aparacaq.
Nisbətən balanslı aktorlar qalmaqdadır. Hindistan nəzəri olaraq bu meyarlara cavab verir, Rusiya ilə əlaqələri var, Ermənistanla fəal şəkildə münasibətlər inkişaf etdirir və eyni zamanda ABŞ ilə tərəfdaşlıq münasibətləri var. Lakin Hindistan adətən yüksək təhlükəsizlik riskləri daşıyan siyasi layihələr olan bu cür infrastruktur investisiyalarından yayınır. Eyni məntiq bəzi Körfəz ölkələrinə, məsələn, BƏƏ-yə də tətbiq oluna bilər. Onların həm Rusiya, həm də ABŞ ilə əlaqələri var, aktiv investisiya siyasəti yürüdür və nəzəri olaraq siyasi cəhətdən neytral investor kimi çıxış edə bilərlər. Amma burada da sual yaranır ki, onlar təkcə iqtisadi deyil, həm də yüksək təhlükəsizlik və geosiyasi risklər daşıyan bir layihəyə girəcəklərmi?
Beləliklə, problem əslində həmin dost ölkənin kim olmasında deyil, mövcud sərt qütbləşmiş dünya nizamında belə bir neytral aktorun demək olar ki, mövcud olmamasındadır”, - deyə o qeyd edib.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
