Ordu.az xəbər verir ki, qərar Kanada Baş naziri Mark Karni ilə İtaliyanın Baş naziri Corcia Meloninin Fransanın Evian-le-Ben şəhərində keçirilən 2026-cı il G7 Liderlər Sammiti çərçivəsində baş tutan görüşündən sonra açıqlanıb.
Kanada Baş nazirinin ofisinin yaydığı bəyanatda bildirilib ki, tərəflər M-346 təyyarələrinin alınması ilə bağlı danışıqların başlanmasını məmnunluqla qarşılayırlar. Məlumata görə, Kanada qiymətləndirmə prosesində ABŞ və Cənubi Koreya istehsalçılarının təkliflərini də nəzərdən keçirib.
Kanada 2021-ci ildə “Lockheed Martin” istehsalı olan F-35 döyüş təyyarələrinin xidmətə qəbuluna hazırlıq məqsədilə “Future Fighter Lead-In Training” (FFLIT) proqramına start vermişdi.
Bu proqram Kanada Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin yeni nəsil döyüş pilotlarının F-35 əməliyyatlarına hazırlanması üçün müasir təlim infrastrukturunun yaradılmasını nəzərdə tutur.
Bəyanatda qeyd olunub ki, İtaliyanın aviasiya və müdafiə sahəsindəki təcrübəsindən istifadə etməklə Kanada Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin müasir təlim sistemləri ilə hazırlanması və müstəqil təlim qabiliyyətinin formalaşdırılması təmin ediləcək.
FFLIT proqramı çərçivəsində “Leonardo” M-346 ilə yanaşı “Boeing”-“Saab” konsorsiumunun hazırladığı T-7A “Red Hawk” və “Korea Aerospace Industries” ilə “Lockheed Martin” şirkətlərinin birgə hazırladığı T-50 təlim təyyarələri də qiymətləndirilib.
Lakin Kanadanın İtaliya ilə rəsmi danışıqlara başlaması M-346 platformasının seçim yarışında əhəmiyyətli üstünlük qazandığı kimi qiymətləndirilir.
Kanadanın neçə təyyarə alacağı hələ açıqlanmayıb. Yerli mənbələrin məlumatına görə, yenidən fəaliyyətə başlaması planlaşdırılan 419-cu Taktiki Döyüş Təlim Eskadrilyası üçün 20-24 təyyarəyə ehtiyac var.
“Leonardo” tərəfindən hazırlanan M-346 həm qabaqcıl reaktiv təlim təyyarəsi, həm də yüngül hücum platforması kimi istifadə oluna bilir.
İki Honeywell F124-GA-200 turboreaktiv mühərriki ilə təchiz edilən təyyarə qabaqcıl avionik sistemlər, dəbilqəyə inteqrasiya edilmiş göstərici sistemi, rəqəmsal xəritə, GPS/INS əsaslı naviqasiya və inteqrasiya edilmiş taktiki təlim infrastrukturu ilə təchiz olunub.
Platformanın diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri canlı, virtual və süni təlim mühitlərini birləşdirən daxili taktiki təlim sistemidir. Bu sistem sayəsində pilotlar real sursat istifadə etmədən mürəkkəb hava döyüşü ssenarilərini məşq edə bilirlər.
Kanadalı pilotlar hazırda ABŞ-də fəaliyyət göstərən “Euro-NATO Joint Jet Pilot Training” proqramı və İtaliya Hərbi Hava Qüvvələrinin Sardiniyadakı Beynəlxalq Uçuş Təlim Məktəbində hazırlıq keçirlər.
M-346 platformasının əsas təlim vasitəsi kimi istifadə olunduğu məktəbdən bu il ilk iki kanadalı pilot məzun olub. Hazırda dörd kanadalı pilot təlim alır və iyul ayında başlayacaq yeni kursla bu sayın səkkizə çatacağı gözlənilir.
Kanada Hərbi Hava Qüvvələri CT-155 “Hawk” təlim təyyarələrini 2024-cü ilin mart ayında uçuş xidmətindən çıxarıb. Təxminən 24 il xidmət göstərmiş bu təyyarələr hazırda yalnız texniki heyətin hazırlanması üçün istifadə olunur.
CAE şirkəti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən FFLIT proqramının 2030-2032-ci illərdə tam əməliyyat hazırlığına çatması planlaşdırılır.
Kanadanın M-346 seçimi son dövrlərdə Avropa müdafiə sənayesinə yönələn tədarük siyasətinin yeni nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Ottava administrasiyası daha əvvəl “Saab GlobalEye” erkən xəbərdarlıq və idarəetmə təyyarələrini seçmiş, gələcəkdə isə F-35 və Gripen döyüş təyyarələrindən ibarət qarışıq park variantını da nəzərdən keçirmişdi.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
