Ordu.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bu qabiliyyətin yeni dəniz döyüş doktrinasının tərkib hissəsi olduğunu hesab edirlər.
Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin 2026-cı il iyunun 4-14-də keçirdiyi “Dənizqurdu-2/2026” təlimində Türkiyənin dəniz bazalı pilotsuz hava gücü yeni bir konsepsiyanı nümayiş etdirib.
TCG ANADOLU çoxməqsədli amfibiya hücum gəmisindən fəaliyyət göstərən “Bayraktar” TB3 PUA-sının ASELSAN tərəfindən hazırlanmış ANTIDOT 2-U radioelektron mübarizə podları ilə təchiz olunduğu müşahidə edilib.
Təlim zamanı “Bayraktar” TB3-ün ANTIDOT 2-U/EA 200 radioelektron hücum podu və ANTIDOT 2-U/ES 100 radioelektron dəstək podunu eyni vaxtda daşıdığı müəyyən edilib.
Daha əvvəl “Bayraktar” TB2 və AKINCI platformalarına inteqrasiya olunmuş bu sistemlərin ilk dəfə qısa uçuş-enmə zolağına malik gəmi bazalı “Bayraktar” TB3 üzərində istifadəsi mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
Radioelektron dəstək və radioelektron hücum eyni platformada
ASELSAN tərəfindən hazırlanmış ANTIDOT 2-U/ES 100 düşmən radar sistemlərinə qarşı radioelektron dəstək missiyaları üçün nəzərdə tutulub. Sistem təhlükə yaradan radar siqnallarını aşkar edə, identifikasiya edə və rəqəmsal mühitdə qeydə ala bilir.
Bundan əlavə, radar mənbələrinin istiqamətini və yerini yüksək dəqiqliklə müəyyən edərək əldə olunan məlumatları hava platformasının rabitə infrastrukturu vasitəsilə real vaxt rejimində yerüstü idarəetmə mərkəzinə ötürür. ANTIDOT 2-U/EA 200 radioelektron hücum podu isə əvvəlki nəsil ANTIDOT 2-U/EA 1XX mini pod ailəsi ilə müqayisədə daha yüksək çıxış gücü təqdim etmək üçün hazırlanıb.
Aşağı çəkisi, kompakt quruluşu və optimallaşdırılmış enerji sərfiyyatı sayəsində sistem pilotsuz uçuş aparatlarına asanlıqla inteqrasiya olunur. Sistem düşmənin axtarış və izləmə radarlarının siqnal xüsusiyyətlərini analiz edərək təhlükəni müəyyənləşdirə bilir.
Tam avtonom fəaliyyət imkanına malik EA 200 daxilinə yüklənmiş radioelektron hücum texnikaları vasitəsilə hava hücumundan müdafiə radarlarını qarışdırmaq, susdurmaq və sıradan çıxarmaq məqsədli SEAD/DEAD missiyalarını yerinə yetirə bilir. ES 100 ilə koordinasiyalı fəaliyyəti sayəsində təhlükələrin aşkarlanması və radioelektron təzyiq tədbirləri vahid missiya paketi çərçivəsində həyata keçirilir.
“Bayraktar” TB3-ün missiya imkanları genişlənir
Radioelektron mübarizə podlarının “Bayraktar” TB3-ə inteqrasiyası ilə platformanın xüsusilə suüstü döyüş və amfibiya əməliyyatlarında daha fəal rol oynamasının yolu açılır.
Yeni qabiliyyət sayəsində “Bayraktar” TB3-ün gəmi və sahil bazalı radar sistemlərini aşkar etmək, hava hücumundan müdafiə vasitələrinin yerini müəyyənləşdirmək, radioelektron qarışdırma tətbiq etmək və radarların fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq kimi vəzifələrdə istifadə oluna biləcəyi bildirilir.
Əsasən silahlı kəşfiyyat, müşahidə və informasiya toplama missiyaları üçün hazırlanmış pərli PUA olan “Bayraktar” TB3 uzaq məsafədən istifadə edilən sursatları ilə də diqqət çəkir. Platformanın arsenalında olan KEMANKEŞ 1 “gəzən sursat”ı və İHA-122 aeroballistik raketi radioelektron mübarizə dəstəyi ilə daha təsirli sistemlərə çevrilə bilər.
Dənizdə insansız radioelektron mübarizə konsepsiyası
Mütəxəssislər TCG ANADOLU gəmisindən havaya qalxan radioelektron mübarizə imkanlı TB3-lərin istifadəsini dəniz əməliyyatlarında yeni konsepsiyanın başlanğıcı kimi qiymətləndirirlər. Ənənəvi olaraq bu tip missiyalar pilotlu platformalar tərəfindən yerinə yetirilir. Məsələn, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri EA-18G “Growler” kimi yüksək xərc tələb edən pilotlu radioelektron mübarizə təyyarələrindən istifadə edir.
Qiymətləndirmələrə görə, Türkiyə radioelektron mübarizə missiyalarını dəniz platformalarından qalxan pilotsuz uçuş aparatları vasitəsilə həyata keçirən ilk ölkə olub. Bu yanaşma pilotlu platformaları risk altına atmadan uzaqmənzilli və koordinasiyalı əməliyyatlar aparmağa imkan verir.
TCG ANADOLU gəmisindən müxtəlif yük və missiya paketləri ilə fəaliyyət göstərən TB3-lərin qrup şəklində istifadəsi yeni əməliyyat modelinin formalaşmasına şərait yaradır.
Bu ssenaridə elektro-optik sistemlər və radarlarla təchiz olunmuş TB3-lər kəşfiyyat və hədəf aşkarlanması missiyalarını yerinə yetirir, ANTIDOT podlu TB3-lər isə düşmən radarları və hava hücumundan müdafiə sistemlərinə qarşı radioelektron hücum həyata keçirirlər.
Bundan sonra MAM-L və MAM-T sursatları daşıyan digər PUA-lar hədəflərin məhv edilməsini həyata keçirirlər. Təlim zamanı məhz bu ssenarinin tətbiq edildiyi bildirilib.
Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı admiral Ercüment Tatlıoğlu təlimlə bağlı açıqlamasında bildirib: “TCG ANADOLU-dan havaya qalxan TB3 PUA-ları ilə bir tərəfdən MAM-L sursatı istifadə edilərək hərəkətdə olan insansız suüstü platformaları məhv edilir, digər tərəfdən isə TB3-ə inteqrasiya olunmuş milli pod vasitəsilə radioelektron mübarizə üsulları tətbiq olunur. Beləliklə, müdafiə sənayemizin çatdığı yüksək səviyyəni inkişaf etdirdiyimiz yeni doktrina və taktiki yanaşmalarla birləşdiririk”.
“Dənizqurdu-2/2026” təlimi geniş iştirakla keçirilib
Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin koordinasiyası ilə keçirilən “Dənizqurdu-2/2026” təlimində ümumilikdə 125 dəniz platforması, 60 hava vasitəsi və təxminən 18 min hərbçi iştirak edib. Təlimə TCG ANADOLU ilə yanaşı freqatlar, korvetlər, sualtı qayıqlar, desant gəmiləri, sahil mühafizə bölmələri və xüsusi təyinatlı qüvvələr cəlb olunub.
Təlim çərçivəsində AKYA ağır torpedosu, ATMACA gəmi əleyhinə raketi, HİSAR-D hava hücumundan müdafiə raketi, RAM sistemi, PENGUIN və TEMREN raketləri, eləcə də MAM-T sursatının tətbiqi ilə atışlar həyata keçirilib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
